تبلیغ: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون تردید، انگیزه، قبل از هر چیز دیگر، ضامن موفّقیت مبلّغ و برنامه‌های [[تبلیغی]] اوست. هر چه انگیزه قوی‌تر باشد، [[امید]] موفّقیت، بیشتر است. [[تأمّل]] در متون دینی‌ای که در باره جایگاه تبلیغ و مبلّغ در اسلام[[سخن]] می‌گویند، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت انگیزه مبلّغان و برنامه‌سازان تبلیغی باشد. در این متون، [[ضرورت تبلیغ]] به عنوان یک [[تکلیف الهی]] و [[وظیفه دینی]]، شمرده شده و اهمّیت و آثار و [[برکات]] آن برای مبلّغ از یک سو و برای مردم از سوی دیگر، مورد تأکید قرار گرفته و تبلیغ، به عنوان پایگاه اِحیای [[معنوی]] مردم و یاری‌رساندن به [[خدا]] معرّفی شده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۱۲۰، الرقم ۳.</ref>. همچنین مبلّغ، [[نماینده]] خدا، نماینده [[پیامبر خدا]]، نماینده [[کتاب خدا]]، و [[حجّت خدا]] بر مردم، معرّفی شده است<ref>ر.ک: ص۲۳ (زنده کردن مردم) و ص۲۷ (یاری کردن خدا).</ref>. مبلّغ، ترجمان [[حق]]، [[سفیر]] [[خالق]] و فراخواننده مردم به سوی خداست<ref>ر.ک: ص۳۱ (فضیلت مبلّغ).</ref>. مبلّغ، مجاهدی است که با [[سلاح]] سخن و قلم، به [[یاری خدا]] (یعنی [[دفاع]] از همه [[ارزش‌های انسانی]] و [[مبارزه]] و [[جهاد]] با همه [[زشتی‌ها]] و [[ناهنجاری‌ها]]) برمی‌خیزد و [[جامعه]] را به مقصد اعلای [[انسانیت]]، [[دعوت]] می‌کند. بدین‌سان، یک [[مبلّغ]]، ارزشمندتر از هزاران [[عابد]] است؛ چراکه [[همّت]] عابد، در جهت [[نجات]] خویش است و همّت مبلّغ، در جهت نجات [[مردم]] و [[خدمت]] به [[خلق]]، و از این روست که در [[قیامت]] به عابد گفته می‌شود: {{عربی|"اِنطَلِق إلَی الجَنَّةِ!"}}<ref>ر.ک: ص۲۲۵ (فصل پنجم: ابزارهای تبلیغ).</ref> به سوی [[بهشت]] برو! اما به مبلّغ گفته می‌شود: {{عربی|"قِف! تَشفَع لِلنّاسِ بِحُسنِ تَأدیبِکَ لَهُم"}}<ref>ر. ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. درنگ کن و به [[پاداش]] آنکه مردم را [[نیکو]] [[تربیت]] کردی، آنها را [[شفاعت]] کن. این [[فضایل]]، برای همه مبلّغانِ واجد شرایط است؛ امّا کسانی که در [[هدایت مردم]]، تلاش و [[ابتکار]] بیشتری دارند، از [[کمالات]] [[برتری]] برخوردارند و مبلغی که برای [[تبلیغ]]، به بلاد [[شرک]] و [[کفر]] [[سفر]] کند و در این راه، [[جان]] بدهد، به سان [[ابراهیم خلیل]]، در قیامت به صورت [[امّت]] واحدی [[محشور]] می‌گردد<ref>ر.ک: ص۵۲ ح ۶۵.</ref>. افزون بر این، آنچه درباره [[حقوق]] مبلّغ و [[ثواب]] تبلیغ در [[احادیث اسلامی]] آمده است، در جهت تقویت [[انگیزه]] مبلّغان و برنامه‌سازان [[تبلیغی]] است.<ref>ر.ک: ص۳۵ (مبلّغی که به صورت یک امّت محشور می‌شود).</ref>. البتّه جایگاه رفیع مبلّغ، [[مسئولیت]] بسیار سنگینی را بر دوش او می‌گذارد و [[آیات]] و احادیثی که در این باره<ref>ر.ک: ص۴۱ (حقوق مبلّغ) و ص۴۳ (پاداش مبلّغ).</ref> و نیز در مورد مبلّغان نمونه<ref>ر.ک: ص۳۷ (مسئولیت مبلّغ).</ref> وارد شده است، برای مبلّغان، سختْ هشداردهنده است.  

=== ابزارهای [[تبلیغ]] ===

مبلغ، علاوه بر داشتن [[انگیزه]] [[قوی]] و [[پیام]] فرهنگی [[غنی]] و ویژگی‌های شخصی لازم، برای موفّقیت، به ابزار نیاز دارد. [[سخن]]، مهم‌ترین ابزار تبلیغ و به مفهوم عامّ آن، تنها ابزار تبلیغ در طول [[تاریخ]] است که در قالب‌های: [[موعظه]]، [[خطابه]]، [[مناظره]]، و [[نثر]] و [[نظم]]، [[پیام]] مبلّغ را به [[اندیشه]] و [[دل]] مردم منتقل می‌کند. جالب توجّه است که در [[احادیث اسلامی]]، نوشتار نیز از مصادیق «سخن» شمرده شده و خط را «زبانِ دست» خوانده‌اند. بر این اساس، وسایل اطّلاع رسانی جدید، مانند: سینما و تئاتر نیز از اَشکال گوناگون سخن محسوب می‌شوند. در فصل پنجم این عنوان، [[قدرت]] فوق العاده و سِحرآمیز «سخن» و اطّلاع رسانی و شیوه‌های [[سخن گفتن]] با مردم، مورد توجّه قرار گرفته است. مهم‌ترین نکته در این فصل، این است که از نظر احادیث اسلامی، «سخن»، از بالاترین قدرت در تحقّق [[اهداف]]فرهنگی، [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و نظامی برخوردار است. ابزارهای انتقال سخن و اطّلاع رسانی به مردم، مؤثّرتر از ابزارهای نظامی و اقتصادی‌اند و قدرت آنها از [[قدرت نظامی]] و اقتصادی، افزون‌تر است. این، رهنمودی است بس مهم و ارزنده برای [[مبلغان]] و برنامه‌سازان تبلیغی [[مسلمان]]، که متأسّفانه، تا کنون، آن گونه که [[شایسته]] است، مورد توجّه قرار نگرفته است و امروز، [[دشمنان اسلام]]، بیش از [[دوستان]]، از این [[سلاح]] استفاده می‌کنند. [[امام خمینی]] رحمه الله در این باره می‌فرماید: [[تبلیغات]]، مسئله ای است پُر اهمّیت و حساس؛ یعنی [[دنیا]] با تبلیغات، حرکت می‌کند. آن قدری که [[دشمنان]] ما از حربه تبلیغات استفاده می‌کنند، از طریق دیگری نمی‌کنند و ما باید به مسئله تبلیغات، بسیار اهمیت دهیم و از همه چیزهایی که هست، بیشتر به آن توجه کنیم<ref>صحیفه نور: ج ۱۷ ص۱۵۷.</ref>. آنچه امروز برای [[مبلغان]] و [[حوزه‌های علمیه]] و سازمان‌های [[تبلیغاتی]] [[اسلامی]] اهمّیت دارد، این است که علاوه بر بهره‌گیری از شکل‌های سنتی [[تبلیغ]]، همگام با [[زمان]]، از قالب‌های جدید سخن‌گفتن و اطلاع رسانی به [[مردم]] و [[استدلال]] و اثرگذاری و اِقناع، [[غفلت]] نورزند و خود را به ابزارهای جدید [[اطلاع‌رسانی]] مجهز سازند<ref>ر.ک: ص۱۶۷ (نقش زمان و مکان در تبلیغ).</ref>.