←سوم: انواع و گونهها
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
مسؤولیتپذیری را میتوان به دو دستۀ کلی فردی و اجتماعی تقسیم کرد: | مسؤولیتپذیری را میتوان به دو دستۀ کلی فردی و اجتماعی تقسیم کرد: | ||
# '''مسؤولیتپذیری فردی''': به وظایف و تکالیفی که هر فرد نسبت به خود دارد، مانند پاسخگویی در قبال اعمال، رفتار و گفتار خود گفته میشود. بر اساس تعالیم اسلامی، انسان مسؤول نفس و اعمال و رفتار خویش است و باید جوابگوی اعمال خود در پیشگاه خداوند باشد | # '''مسؤولیتپذیری فردی''': به وظایف و تکالیفی که هر فرد نسبت به خود دارد، مانند پاسخگویی در قبال اعمال، رفتار و گفتار خود گفته میشود. بر اساس تعالیم اسلامی، انسان مسؤول نفس و اعمال و رفتار خویش است و باید جوابگوی اعمال خود در پیشگاه خداوند باشد: {{متن قرآن|تِلْكَ أُمَّةٌۭ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْـَٔلُونَ عَمَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ}}<ref>«آن، امّتی بود که از میان برخاست؛ آنان راست آنچه کردهاند و شما راست آنچه کردهاید و بر آنچه آنان میکردهاند از شما پرسشی نخواهد شد» سوره بقره، آیه 134.</ref>. قرآن کریم در اینباره میفرماید: {{متن قرآن|إِن تَكْفُرُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ عَنكُمْ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ ٱلْكُفْرَ}}<ref>«اگر ناسپاسی کنید خداوند از شما بینیاز است و ناسپاسی را برای بندگانش نمیپسندد» سوره زمر، آیه 7.</ref> | ||
# '''مسؤولیتپذیری اجتماعی''': مجموعۀ تعهدات و وظایفی که فرد نسبت به دیگران و جامعه دارد. در اسلام هر فرد در برابر دیگر افراد جامعه، خانواده و محیط پیرامون خود مسؤول است و باید در راستای رفع مشکلات و نیازهای آنها تلاش کند. این مسؤولیت فردی و اجتماعی در کنار هم در متون دینی مورد تأکید قرار گرفته است؛ رسول خدا (ص) میفرمایند: «همۀ شما راعی (مسئول) هستید و همه در برابر رعیت خود مسئولاند» | # '''مسؤولیتپذیری اجتماعی''': مجموعۀ تعهدات و وظایفی که فرد نسبت به دیگران و جامعه دارد. در اسلام هر فرد در برابر دیگر افراد جامعه، خانواده و محیط پیرامون خود مسؤول است و باید در راستای رفع مشکلات و نیازهای آنها تلاش کند. این مسؤولیت فردی و اجتماعی در کنار هم در متون دینی مورد تأکید قرار گرفته است؛ رسول خدا (ص) میفرمایند: {{متن حدیث|كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ}}<ref>بحارالانوار، ج 72، ص38.</ref> یعنی: «همۀ شما راعی (مسئول) هستید و همه در برابر رعیت خود مسئولاند» و {{متن حدیث|مَنْ أَصْبَحَ لاَ يَهْتَمُّ بِأُمُورِ اَلْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ}}<ref>بحارالانوار، ج 71، ص339.</ref> یعنی: «هر کس صبح کند در حالی که به امور مسلمانان اهتمام نورزد، از آنان نیست». پس، هر کس نسبت به مشکلات جامعۀ اسلامی بیتفاوت باشد، از جامعۀ اسلامی نیست. | ||
بنابراین از منظر اسلام، مسؤولیتپذیری دارای دو بُعد فردی و اجتماعی است که باید هر دو در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. | بنابراین از منظر اسلام، مسؤولیتپذیری دارای دو بُعد فردی و اجتماعی است که باید هر دو در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. | ||
==چهارم: ویژگیها== | ==چهارم: ویژگیها== | ||