بحث:جنگ جمل در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←پانویس
(←پانویس) |
(←پانویس) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۲۴۲: | خط ۲۴۲: | ||
پاسداران و نگهبانان [[بیتالمال]] بصره که سَبابِجَه خوانده میشدند با [[قساوت]] و بیرحمی به دست [[ناکثین]] کشته شدند. این گروه اولین قومی بودند که در میان [[مسلمانان]] دستبسته گردن زده شدند<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۳۲۱.</ref>.<ref>[[علی ملکی میانجی|ملکی میانجی، علی]]، [[ناکثین (مقاله)| مقاله «ناکثین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]]، ص ۷۸؛ [[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص۱۳۵.</ref> | پاسداران و نگهبانان [[بیتالمال]] بصره که سَبابِجَه خوانده میشدند با [[قساوت]] و بیرحمی به دست [[ناکثین]] کشته شدند. این گروه اولین قومی بودند که در میان [[مسلمانان]] دستبسته گردن زده شدند<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۳۲۱.</ref>.<ref>[[علی ملکی میانجی|ملکی میانجی، علی]]، [[ناکثین (مقاله)| مقاله «ناکثین»]]، [[دانشنامه امام علی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۹]]، ص ۷۸؛ [[سید امیر حسینی|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص۱۳۵.</ref> | ||
==پیوستن [[عثمان بن حنیف]] به [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}== | |||
عثمان بن حنیف از [[بصره]] بیرون آمد و در ذو قار به امیرالمؤمنین{{ع}} پیوست به محض آنکه چشم علی{{ع}} به او افتاد و دید با او چه کردند، گریست و فرمود: ای عثمان! من تو را به صورت پیرمرد دارای ریش فرستادم و اکنون با چهره بیمو و [[جوان]] بازگشتی. سپس فرمود: «پروردگارا! تو خود میدانی که آن [[قوم]] بر تو [[گستاخی]] کردند و [[کارهای حرام]] را روا دانستند. خدایا! خودت ایشان را در قبال [[شیعیان]] من -که آنان را کشتهاند- بکش و به سبب آنچه با [[جانشین]] من در [[شهر]] انجام دادهاند، در [[عذاب]] آنان [[شتاب]] فرما»<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُمْ اجْتَرَءُوا عَلَيْكَ وَ اسْتَحَلُّوا حُرُمَاتِكَ اللَّهُمَّ اقْتُلْهُمْ بِمَنْ قَتَلُوا مِنْ شِيعَتِي وَ عَجِّلْ لَهُمُ النَّقِمَةَ بِمَا صَنَعُوا بِخَلِيفَتِي}}؛ نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه ۱۷۲، ص۲۴۷؛ فیض الاسلام خطبه ۱۷۱، ص۵۵۷.</ref>. | |||
[[حضرت امیر]]{{ع}} در موارد مختلف جنایات [[ناکثین]] را بر شمرده است و در خطبهای پس از آنکه از تعدیات [[قریش]] به [[حقوق]] خود سخن میگوید، درباره حرکت [[طلحه]] و [[زبیر]] و جنایات آنها میفرماید: «آنها حرکت کردند، در حالی که [[حریم]] [[رسول خدا]]{{صل}} ([[عایشه]]) را همراه خود میکشاندند، آن سان که کنیزی را هنگام خریدن وی میکشند و به سوی [[بصره]] با او رفتند. آن دو، زنهای خود را در خانههای خویش بازداشتند ولی در [[خانه]] نشسته رسول خدا{{صل}} را در معرض دید خود و دیگران درآوردند. در سپاهی که هیچ مردی در آن نبود مگر آنکه [[فرمان برداری]] و [[بیعت]] مرا به [[اختیار]] و نه به [[اجبار]] و [[اکراه]] پذیرفته بودند. | |||
سپس بر عامل من در بصره و بر خزانهداران [[بیت المال]] [[مسلمانان]] و غیر آنان از [[مردم بصره]] فرود آمدند. طائفهای را به [[اسارت]] گرفته و با [[شکنجه]] کشتند و گروهی را با [[نیرنگ]] به [[قتل]] رساندند. به [[خدا]] [[سوگند]] اگر از [[مسلمانان]] تنها یک تن را بیگناه و بیجرمی به عمد کشته بودند، دیگر کشتن آن [[سپاه]] بر من جایز و [[حلال]] بود؛ زیرا در هنگام ارتکاب آن مُنْکر، حضور داشتند و [[مخالفت]] نکرده و با زبان و دست از آنان [[دفاع]] ننمودند. چه رسد به این که آنان عده زیادی را به اندازه لشکرشان که بر مسلمانان وارد شدند به قتل رساندند»<ref>{{متن حدیث|فَخَرَجُوا يَجُرُّونَ حُرْمَةَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} كَمَا تُجَرُّ الْأَمَةُ عِنْدَ شِرَائِهَا مُتَوَجِّهِينَ بِهَا إِلَى الْبَصْرَةِ فَحَبَسَا نِسَاءَهُمَا فِي بُيُوتِهِمَا وَ أَبْرَزَا حَبِيسَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} لَهُمَا وَ لِغَيْرِهِمَا فِي جَيْشٍ مَا مِنْهُمْ رَجُلٌ إِلَّا وَ قَدْ أَعْطَانِي الطَّاعَةَ وَ سَمَحَ لِي بِالْبَيْعَةِ طَائِعاً غَيْرَ مُكْرَهٍ فَقَدِمُوا عَلَى عَامِلِي بِهَا وَ خُزَّانِ بَيْتِ مَالِ الْمُسْلِمِينَ وَ غَيْرِهِمْ مِنْ أَهْلِهَا فَقَتَلُوا طَائِفَةً صَبْراً وَ طَائِفَةً غَدْراً فَوَاللَّهِ لَوْ لَمْ يُصِيبُوا مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَّا رَجُلًا وَاحِداً مُعْتَمِدِينَ لِقَتْلِهِ بِلَا جُرْمٍ جَرَّهُ لَحَلَّ لِي قَتْلُ ذَلِكَ الْجَيْشِ كُلِّهِ إِذْ حَضَرُوهُ فَلَمْ يُنْكِرُوا وَ لَمْ يَدْفَعُوا عَنْهُ بِلِسَانٍ وَ لَا بِيَدٍ دَعْ مَا أَنَّهُمْ قَدْ قَتَلُوا مِنَ الْمُسْلِمِينَ مِثْلَ الْعِدَّةِ الَّتِي دَخَلُوا بِهَا عَلَيْهِمْ!}}الجمل، ص۱۵۴ و (چاپ جدید)، ص۲۸۵؛ و مترجم، نبرد جمل، ص۱۷۳؛ محمودی، نهج السعاده، ج۱، ص۲۷۸؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۳۲۱.</ref> | |||
حضرت میفرماید: به خاطر این که از [[مظلوم]] [[دفاع]] نشده و همه [[شاهد]] [[جرم]] بودند، [[شریک]] جرم و مستحق کیفرند. آن حضرت به این مطلب در موارد دیگر نیز اشاره میکند و میفرماید: «[[ناقه]] [[قوم ثمود]] را یک نفر کشت اما [[خداوند]] همه را [[عذاب]] کرد. چون همه [[راضی]] به کار او بودند؛ خداوند فرمود: (پس آنان ناقه را کشتند و صبحگاه پشیمان گردیدند)<ref>نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه ۲۰۱، ص۳۱۹.</ref>. | |||
و در موردی دیگر میفرماید: «کسی که راضی به عمل گروهی باشد مانند این است که همراه آنها بوده و کسی که در کاری دخالت داشته، دو [[گناه]] دارد: گناه عمل و گناه [[رضایت]] به آن»<ref>{{متن حدیث|الرَّاضِي بِفِعْلِ قَوْمٍ كَالدَّاخِلِ فِيهِ مَعَهُمْ وَ عَلَى كُلِّ دَاخِلٍ فِي بَاطِلٍ إِثْمَانِ إِثْمُ الْعَمَلِ بِهِ وَ إِثْمُ الرِّضَى بِهِ}}؛ نهج البلاغه، صبحی صالح، حکمت ۱۵۴، ص۴۹۹.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۲ (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۲]]، ص ۳۷۶ - ۳۷۸.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||