بداء از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۳۳: خط ۱۳۳:
این گروه جهت اثبات ادعای خود، به واکنش علامه مجلسی به سخن خواجه استناد کرده و می‌گوید: [[مجلسی]] نیز این پاسخ از شیخ طوسی را عجیب دانسته و آن را به عدم احاطه او بر اخبار نسبت داده است.<ref>مجلسي: بحار الأنوار: ١٢٣٫۴.</ref>.<ref>أحمد قوشتي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>.
این گروه جهت اثبات ادعای خود، به واکنش علامه مجلسی به سخن خواجه استناد کرده و می‌گوید: [[مجلسی]] نیز این پاسخ از شیخ طوسی را عجیب دانسته و آن را به عدم احاطه او بر اخبار نسبت داده است.<ref>مجلسي: بحار الأنوار: ١٢٣٫۴.</ref>.<ref>أحمد قوشتي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>.


'''نقد و بررسی دیدگاه اول'''  
'''نقد و بررسی شبهه اول'''  


'''الف: تمرکز نامتناسب بر مصادیق مورد مناقشه (امامت) به جای مصادیق مورد اتفاق'''
'''الف: تمرکز نامتناسب بر مصادیق مورد مناقشه (امامت) به جای مصادیق مورد اتفاق'''
خط ۱۵۵: خط ۱۵۵:
به عقیده برخی اهل سنت، گروه دیگری از شیعیان بدا را از باب [[تغییر]] در [[لوح محو و اثبات]] نزد [[خداوند سبحان]] و [[متعال]] دانسته‌اند، و اینکه بدا به [[علم]] [[ازلی]] مربوط نمی‌شود، بلکه آن چیزی است که از محو و [[اثبات]] در تقدیرات مشروط به وجود شرایط و نبود موانع حاصل می‌شود، مانند افزایش عمر برای کسی که [[صله رحم]] انجام دهد، یا [[شفای بیمار]] اگر [[صدقه]] دهد، یا برطرف شدن [[اندوه]] اگر صاحب آن [[دعا]] کند. اما این تأویل هرگز با روایاتی که در آنها صراحتاً گفته شده [[خداوند متعال]] برایش بداء حاصل می‌شود پس از آنکه نمی‌دانسته، همخوانی ندارد.<ref> ر.ک: القفاري: أصول مذهب الشيعة ٩٤٤٫٢، ٩٤٥.</ref>.
به عقیده برخی اهل سنت، گروه دیگری از شیعیان بدا را از باب [[تغییر]] در [[لوح محو و اثبات]] نزد [[خداوند سبحان]] و [[متعال]] دانسته‌اند، و اینکه بدا به [[علم]] [[ازلی]] مربوط نمی‌شود، بلکه آن چیزی است که از محو و [[اثبات]] در تقدیرات مشروط به وجود شرایط و نبود موانع حاصل می‌شود، مانند افزایش عمر برای کسی که [[صله رحم]] انجام دهد، یا [[شفای بیمار]] اگر [[صدقه]] دهد، یا برطرف شدن [[اندوه]] اگر صاحب آن [[دعا]] کند. اما این تأویل هرگز با روایاتی که در آنها صراحتاً گفته شده [[خداوند متعال]] برایش بداء حاصل می‌شود پس از آنکه نمی‌دانسته، همخوانی ندارد.<ref> ر.ک: القفاري: أصول مذهب الشيعة ٩٤٤٫٢، ٩٤٥.</ref>.


'''نقد و بررسی دیدگاه دوم: عدم تفکیک میان علم الهی و فعل الهی'''
'''نقد و بررسی شبهه دوم: عدم تفکیک میان علم الهی و فعل الهی'''


پاسخ به این شبهه را در دو بخش بیان می‌کنیم.
پاسخ به این شبهه را در دو بخش بیان می‌کنیم.
خط ۱۷۹: خط ۱۷۹:
'''نادیده گرفتن استدلال شیعه به آیات تغییر سرنوشت و لوح محو و اثبات:'''  
'''نادیده گرفتن استدلال شیعه به آیات تغییر سرنوشت و لوح محو و اثبات:'''  


اشکال دیگر دیدگاه دوم این است که به ادعای آن این تأویل شیعه از بدا هرگز با روایاتی که در آنها صراحتاً گفته شده [[خداوند متعال]] برایش بداء حاصل می‌شود پس از آنکه نمی‌دانسته، همخوانی ندارد.<ref> ر.ک: القفاري: أصول مذهب الشيعة ٩٤٤٫٢، ٩٤٥.</ref>. مستشکل در اینجا عمدتاً به آیاتی که بر علم مطلق خدا دلالت دارند استناد کرده تا بداء را رد کند، در حالی که به آیات و روایات دیگری که تفکیک میان دو لوح محفوظ و محو و اثبات را بیان کرده و اساس استدلال شیعه در مساله بدا هستند، توجه کافی نکرده یا آن را کم‌اهمیت جلوه داده است.  
اشکال دیگر شبهه دوم این است که به ادعای آن این تأویل شیعه از بدا هرگز با روایاتی که در آنها صراحتاً گفته شده [[خداوند متعال]] برایش بداء حاصل می‌شود پس از آنکه نمی‌دانسته، همخوانی ندارد.<ref> ر.ک: القفاري: أصول مذهب الشيعة ٩٤٤٫٢، ٩٤٥.</ref>. مستشکل در اینجا عمدتاً به آیاتی که بر علم مطلق خدا دلالت دارند استناد کرده تا بداء را رد کند، در حالی که به آیات و روایات دیگری که تفکیک میان دو لوح محفوظ و محو و اثبات را بیان کرده و اساس استدلال شیعه در مساله بدا هستند، توجه کافی نکرده یا آن را کم‌اهمیت جلوه داده است.  


توضیح اینکه در [[قرآن]] هر چند واژه «بدا» در معنای اصطلاحی آن نیامده، ولی در [[آیات]] مختلفی این مفهوم قابل استفاده است، از جمله:
توضیح اینکه در [[قرآن]] هر چند واژه «بدا» در معنای اصطلاحی آن نیامده، ولی در [[آیات]] مختلفی این مفهوم قابل استفاده است، از جمله:
۱۵٬۳۶۰

ویرایش