←جمعبندی و نتیجهگیری
| خط ۲۵۵: | خط ۲۵۵: | ||
#نادیده گرفتن استناد شیعه به [[آیات]] دال بر فاعلیت مستمر [[الهی]] مانند {{متن قرآن|كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ}} ([[الرحمن]]: ۲۹) و رد دیدگاه [[یهود]] {{متن قرآن|يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ}} ([[مائده]]: ۶۴) که حاکی از آن است که شیعه بدا را نه نشانه [[نقص]]، بلکه جلوهای از فاعلیت و [[تدبیر]] مستمر، فعال و پاسخدهنده خداوند در عالم میداند و در مقابل دیدگاههای خدای منفعل یا دستبسته قرار میگیرد. | #نادیده گرفتن استناد شیعه به [[آیات]] دال بر فاعلیت مستمر [[الهی]] مانند {{متن قرآن|كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ}} ([[الرحمن]]: ۲۹) و رد دیدگاه [[یهود]] {{متن قرآن|يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ}} ([[مائده]]: ۶۴) که حاکی از آن است که شیعه بدا را نه نشانه [[نقص]]، بلکه جلوهای از فاعلیت و [[تدبیر]] مستمر، فعال و پاسخدهنده خداوند در عالم میداند و در مقابل دیدگاههای خدای منفعل یا دستبسته قرار میگیرد. | ||
#عدم پرداختن مستشکل به مصادیق و نمونههای [[قرآنی]] مشخص بدامثل [[تغییر]] [[میقات]] [[حضرت موسی]] از ۳۰ به ۴۰ شب ([[اعراف]]: ۱۴۲)، [[تحریم]] ورود [[بنیاسرائیل]] به [[سرزمین مقدس]] به مدت ۴۰ سال پس از [[نافرمانی]] (مائده: ۲۶)، تأثیر [[استغفار]] در [[نزول باران]] (نوح: ۱۰-۱۱)، تأثیر [[ایمان]] و تقوای [[اهل]] [[قری]] در گشوده شدن [[برکات]] (اعراف: ۹۶)، و تغییر در [[طول عمر]] افراد که در «کتاب» ثبت میشود ([[فاطر]]: ۱۱). | #عدم پرداختن مستشکل به مصادیق و نمونههای [[قرآنی]] مشخص بدامثل [[تغییر]] [[میقات]] [[حضرت موسی]] از ۳۰ به ۴۰ شب ([[اعراف]]: ۱۴۲)، [[تحریم]] ورود [[بنیاسرائیل]] به [[سرزمین مقدس]] به مدت ۴۰ سال پس از [[نافرمانی]] (مائده: ۲۶)، تأثیر [[استغفار]] در [[نزول باران]] (نوح: ۱۰-۱۱)، تأثیر [[ایمان]] و تقوای [[اهل]] [[قری]] در گشوده شدن [[برکات]] (اعراف: ۹۶)، و تغییر در [[طول عمر]] افراد که در «کتاب» ثبت میشود ([[فاطر]]: ۱۱). | ||
#عدم توجه به [[تفسیر]] استعاری [[شیعه]] از [[بدا]] (به معنای إبداء) در [[قیاس]] با سایر [[صفات خبری]] و [[اصرار]] بر [[انحصار]] کاربرد «[[بداء]]» برای [[خداوند]] در معنای لغوی منفی ([[تغییر]] [[رأی]] ناشی از [[جهل]]) میسنجد. در حالی که شیعه این واژه را مجازاً به معنای «إبداء» ([[آشکار کردن]] امری پنهان بر [[بندگان]]) به کار میبرد. | |||
#عدم اشاره به تفسیر [[علمای اهل سنت]] از «بدا لله» که همسو با دیدگاه شیعه است مثل فسیری که به نقل از «عینی» (شارح [[صحیح بخاری]]) [[تفسیری]] از «بدا لله» (در [[حدیث]] [[بخاری]]) ارائه داده شده که مطابق آن، خداوند امری را که از ازل میدانسته، آشکار کرده است و این به معنای جهل سابق نیست. این تفسیر دقیقاً با دیدگاه شیعه در مورد بداء (اظهار [[علم]] پیشین در [[لوح محو و اثبات]]) همخوانی دارد. نویسنده مقاله اول به وجود چنین تفاسیری نزد [[اهل سنت]] اشاره نکرده و این تصور را ایجاد میکند که تفسیر [[شیعی]] کاملاً بیسابقه و مردود نزد دیگران است. | |||
#نادیده گرفتن ارتباط منطقی میان [[انکار]] بدا و [[تضعیف]] [[جایگاه دعا]]. انکار بداء (به معنای امکان تغییر [[مقدرات]] غیرحتمی توسط خداوند در پاسخ به [[اعمال]] بندگان) اساساً [[امید]] به تأثیر [[دعا]] برای تغییر [[سرنوشت]] را زیر سؤال میبرد. | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||