بحث:آیه صالح مؤمنین در علوم قرآنی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحهای تازه حاوی «== مقدمه == بر اساس برخی روایات شأن نزولی، پیامبر اکرم هر گاه نزد یکی از همسرانش به نام «زینب دخترجحش» میرفت، وی از آن حضرت با نوشیدنیای که از عسل ساخته بود پذیرایی میکرد؛ گویا عایشه دختر ابوبکر، دیگر همسر پیامبر، از این رفت...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
در ادامه، [[آیه]] ۴ این [[سوره]] خواهان [[توبه]] آن دو ([[عایشه]] و [[حفصه]]) به سبب [[گناه]] و [[انحرافی]] شده که در دلهای آنان وجود داشت و آنان را [[تهدید]] کرده که اگر توبه نکنند و با یکدیگر ضد پیامبر همدست شوند، خداوند و [[جبرئیل]] و [[صالح]] [[مؤمنان]] و پس از آنان [[فرشتگان]] [[یاور]] و پشتیبان [[رسول خدا]] هستند: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ ۖ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ * قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ ۚ وَاللَّهُ مَوْلَاكُمْ ۖ وَهُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ *... * إِن تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا ۖ وَإِن تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>سوره تحریم، آیه ۱-۴.</ref>. [[بخاری]] به نقل از عمربن خطاب مراد از ضمیر تثنیه در {{متن قرآن|تَتُوبَا،قُلُوبُكُمَا،تَظَاهَرَا}} را عایشه و حفصه، از [[همسران پیامبر]] دانسته و این آیه را نکوهش آنان به شمار آورده است<ref>صحیح البخاری، ج ۳، ص۱۰۳-۱۰۴؛ نیز نک: تفسیر ثعالبی، ج ۵، ص۴۵۱.</ref> که این تأییدی بر [[شأن نزول]] یادشده است<ref>[[سید کمالالدین میرمحمدی|میرمحمدی]] و [[حسینعلی یوسفزاده|یوسفزاده]]، [[صالح مؤمنین (مقاله)|مقاله «صالح مؤمنین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص ۶۴.</ref>. | در ادامه، [[آیه]] ۴ این [[سوره]] خواهان [[توبه]] آن دو ([[عایشه]] و [[حفصه]]) به سبب [[گناه]] و [[انحرافی]] شده که در دلهای آنان وجود داشت و آنان را [[تهدید]] کرده که اگر توبه نکنند و با یکدیگر ضد پیامبر همدست شوند، خداوند و [[جبرئیل]] و [[صالح]] [[مؤمنان]] و پس از آنان [[فرشتگان]] [[یاور]] و پشتیبان [[رسول خدا]] هستند: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ ۖ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ * قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ ۚ وَاللَّهُ مَوْلَاكُمْ ۖ وَهُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ *... * إِن تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا ۖ وَإِن تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>سوره تحریم، آیه ۱-۴.</ref>. [[بخاری]] به نقل از عمربن خطاب مراد از ضمیر تثنیه در {{متن قرآن|تَتُوبَا،قُلُوبُكُمَا،تَظَاهَرَا}} را عایشه و حفصه، از [[همسران پیامبر]] دانسته و این آیه را نکوهش آنان به شمار آورده است<ref>صحیح البخاری، ج ۳، ص۱۰۳-۱۰۴؛ نیز نک: تفسیر ثعالبی، ج ۵، ص۴۵۱.</ref> که این تأییدی بر [[شأن نزول]] یادشده است<ref>[[سید کمالالدین میرمحمدی|میرمحمدی]] و [[حسینعلی یوسفزاده|یوسفزاده]]، [[صالح مؤمنین (مقاله)|مقاله «صالح مؤمنین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص ۶۴.</ref>. | ||
== کیستی [[صالح المؤمنین]] == | |||
بسیاری از [[دانشمندان شیعه]]<ref>التبیان، ج ۱۰، ص۴۸؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص۴۷۴- ۴۷۵؛ تاویل الآیات، ص۶۷۴.</ref> و [[سنی]]<ref>تفسیر ابن ابیحاتم، ج ۱۰، ص۳۳۶۲؛ المحرر الوجیز، ج ۵، ص۳۳۲؛ روح البیان، ج ۱۰، ص۵۳.</ref> این آیه را فضیلتی برای علی دانسته و روایاتی<ref>در این باره نک: شواهد التنزیل، ج ۲، ص۳۴۳؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص۲۴۳-۲۴۴.</ref> از [[پیامبر]] نقل کردهاند که آن حضرت، علی را مصداق خاص «صالح المؤمنین» دانسته است. | |||
[[محقق اردبیلی]] پس از نقل دیدگاههای گوناگون درباره مصداق [[آیه]]، میگوید بیشک علی [[صالحترین]] [[مؤمنان]] است و طالبان فهم [[حقیقت]] درباره آن را به منابع [[سیره]] و [[اخبار]] [[شیعه]] و [[سنی]] ارجاع میدهد<ref>زبدة البیان، ص۵۷۰.</ref>. برخی [[مفسران اهل سنت]] ضمن تعیین علی به عنوان مصداق آیه، [[صالح]] بودن را از مقامات [[انبیا]] دانسته و در تبیین دیدگاه خود گفتهاند: [[خداوند]] در آیاتی از [[قرآن کریم]] [[پیامبران]] را از [[صالحان]] دانسته است: {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةًۭ وَكُلًّۭا جَعَلْنَا صَـٰلِحِينَ}}<ref>«و اسحاق را و افزون بر آن (نوهاش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیا، آیه ۷۲. {{متن قرآن|رَبِّ قَدْ ءَاتَيْتَنِى مِنَ ٱلْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِى مِن تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ فَاطِرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ أَنتَ وَلِىِّۦ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ تَوَفَّنِى مُسْلِمًۭا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّـٰلِحِينَ}}«پروردگارا! به من از فرمانروایی پارهای دادهای و از خوابگزاری بخشی آموختی؛ ای آفریدگار آسمانها و زمین! تو سرور من در این جهان و در جهان واپسینی، مرا گردن نهاده (به فرمان خویش) بمیران و به شایستگان بپیوند» سوره یوسف، آیه ۱۰۱.</ref> از سویی [[پیامبر اکرم]] علی را نسبت به خود همچون [[هارون]] [[پیامبر]] دانسته است، از این رو علی در آیه ۴ [[سوره تحریم]] مانند پیامبران از صالحان شمرده شده است<ref>روح البیان، ج ۱۰، ص۵۳.</ref>.<ref>[[سید کمالالدین میرمحمدی|میرمحمدی]] و [[حسینعلی یوسفزاده|یوسفزاده]]، [[صالح مؤمنین (مقاله)|مقاله «صالح مؤمنین»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷]]، ص ۶۵.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||