آیه سقایة الحاج: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| متن آیه = أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لاَ يَسْتَوُونَ عِندَ اللَّهِ | | متن آیه = أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لاَ يَسْتَوُونَ عِندَ اللَّهِ | ||
| معنی آیه = آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را | | معنی آیه = آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همانند کار آن کس قرار دادهاید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند | ||
| شماره آیه = ۱۹- ۲۲ | | شماره آیه = ۱۹- ۲۲ | ||
| نام سوره = توبه | | نام سوره = توبه | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
آیه '''سقایة الحاج''': {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لاَ يَسْتَوُونَ عِندَ اللَّهِ وَاللَّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref> آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همانند کار آن کس قرار دادهاید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند و خداوند گروه ستمگران را رهنمایی نمیکند. آنان که ایمان آوردهاند و هجرت کردهاند و در راه خداوند با مال و جان خود، جهاد ورزیدهاند، نزد خداوند بلند پایگاهترند و آنانند که رستگارند پروردگارشان آنان را به بخشایش و خشنودی از سوی خویش و بوستانهایی که ایشان را در آنها نعمتی پایدار است نوید میدهد. در حالی که هماره در آن جاودانند؛ بیگمان خداوند است که پاداشی سترگ نزد اوست؛ سوره توبه، آیه ۱۹- ۲۲.</ref>از جمله آیاتی که با توجه به [[احادیث]] ذیل آن، بر [[افضلیت]] و در نتیجه [[خلافت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} دلالت دارد. | آیه '''سقایة الحاج''': {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لاَ يَسْتَوُونَ عِندَ اللَّهِ وَاللَّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref> آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همانند کار آن کس قرار دادهاید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند و خداوند گروه ستمگران را رهنمایی نمیکند. آنان که ایمان آوردهاند و هجرت کردهاند و در راه خداوند با مال و جان خود، جهاد ورزیدهاند، نزد خداوند بلند پایگاهترند و آنانند که رستگارند پروردگارشان آنان را به بخشایش و خشنودی از سوی خویش و بوستانهایی که ایشان را در آنها نعمتی پایدار است نوید میدهد. در حالی که هماره در آن جاودانند؛ بیگمان خداوند است که پاداشی سترگ نزد اوست؛ سوره توبه، آیه ۱۹- ۲۲.</ref>از جمله آیاتی که با توجه به [[احادیث]] ذیل آن، بر [[افضلیت]] و در نتیجه [[خلافت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} دلالت دارد. | ||
براساس احادیث [[تفسیری]] ذیل این آیه که در متون معتبر فریقین و توسط [[محدثان]] و [[مفسران]] نامدار و مورد [[اعتماد]] [[روایت]] شده، این آیه در [[شأن]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نازل شده است. هنگامی که [[طلحه]] بن [[شیبه]] و عباس با یکدیگر [[تفاخر]] میکردند و یکی [[سقایت]] و آب رسانی به حجاج را نشانه [[برتری]] خود معرفی میکرد و دیگری کلید داری و تعمیر [[مسجد الحرام]] را [[فضیلت]] بالاتری میدانست. امیرالمؤمنین{{ع}} با اشاره به [[ایمان]]، [[هجرت]] و [[جهاد]] خود در [[راه خدا]] افضلیت خویش را یادآور میشوند. در این هنگام [[خداوند سبحان]] در [[تأیید]] [[ولیّ]] خود، این آیات را نازل | براساس احادیث [[تفسیری]] ذیل این آیه که در متون معتبر فریقین و توسط [[محدثان]] و [[مفسران]] نامدار و مورد [[اعتماد]] [[روایت]] شده، این آیه در [[شأن]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نازل شده است. هنگامی که [[طلحه]] بن [[شیبه]] و عباس با یکدیگر [[تفاخر]] میکردند و یکی [[سقایت]] و آب رسانی به حجاج را نشانه [[برتری]] خود معرفی میکرد و دیگری کلید داری و تعمیر [[مسجد الحرام]] را [[فضیلت]] بالاتری میدانست. امیرالمؤمنین{{ع}} با اشاره به [[ایمان]]، [[هجرت]] و [[جهاد]] خود در [[راه خدا]] افضلیت خویش را بر آن دو و بلکه دیگر صحابه، یادآور میشوند. در این هنگام [[خداوند سبحان]] در [[تأیید]] [[ولیّ]] خود، این آیات را نازل میفرماید. | ||
با وجود [[احادیث]] متعددی که این [[آیه]] را در شان امیرالمومین{{ع}} میدانند، برخی [[اهل سنت]] تلاش کردهاند تا با خدشه در [[صحت]] آن احادیث و یا پررنگ کردن [[فضائل]] ساختگی دیگران، [[افضلیت]] امیرالمومین{{ع}} را به حاشیه ببرند تا [[امامت]] آن حضرت از این طریق ثابت نگردد. | با وجود [[احادیث]] متعددی که این [[آیه]] را در شان امیرالمومین{{ع}} میدانند، برخی [[اهل سنت]] تلاش کردهاند تا با خدشه در [[صحت]] آن احادیث و یا پررنگ کردن [[فضائل]] ساختگی دیگران، [[افضلیت]] امیرالمومین{{ع}} را به حاشیه ببرند تا [[امامت]] آن حضرت از این طریق ثابت نگردد. | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
علامه مظفر از متکلمان بزرگ شیعه در کتاب [[احقاق الحق]] به بیش از ۱۵ کتاب [[تفسیری]] اهلسنت که این [[شأن نزول]] را ذکر کردهاند، اشاره شده و [[روایات]] آنها را نقل میکند<ref>شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ج۱۴، ص۱۹۴-۱۹۹</ref>، چنانکه [[علامه امینی]] نیز در [[کتاب الغدیر]] به بسیاری از علمای اهلسنت که از ناقلان این شأن نزول بودند، اشاره کرده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۹۳-۹۶.</ref>؛ | علامه مظفر از متکلمان بزرگ شیعه در کتاب [[احقاق الحق]] به بیش از ۱۵ کتاب [[تفسیری]] اهلسنت که این [[شأن نزول]] را ذکر کردهاند، اشاره شده و [[روایات]] آنها را نقل میکند<ref>شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ج۱۴، ص۱۹۴-۱۹۹</ref>، چنانکه [[علامه امینی]] نیز در [[کتاب الغدیر]] به بسیاری از علمای اهلسنت که از ناقلان این شأن نزول بودند، اشاره کرده است.<ref>علامه امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۹۳-۹۶.</ref>؛ | ||
در کتب [[روایی]] نیز به این شأن نزول اشاره شده است.<ref>نک: کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۲۰۴؛ ابنحیون، دعائم الإسلام، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۱۹؛ ابنحیون، شرح الأخبار، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۳۲۴؛ شیخ طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۵۴۵.</ref> در کتاب [[صحیح مسلم]] همین [[شأن نزول]] بدون ذکر نام اشخاص آمده است و به ثبت ماجرا با استفاده از عنوان «رجُل» بسنده کرده است.<ref>مسلم، صحیح مسلم، بیروت، ج۳، ص۱۴۹۹</ref>، اما برخی دیگر از علمای [[اهلسنت]] با اشاره به این [[روایت]] به [[روایات]] دیگری که اسم اشخاص آمده، اشاره کردهاند. <ref>به عنوان نمونه: نک: طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۰، ص: ۶۸؛ ثعلبی، الکشف و البیان، ۱۴۲۲ق، ج۵، ص۱۹-۲۱ | در کتب [[روایی]] نیز به این شأن نزول اشاره شده است.<ref>نک: کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۲۰۴؛ ابنحیون، دعائم الإسلام، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۱۹؛ ابنحیون، شرح الأخبار، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۳۲۴؛ شیخ طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۵۴۵.</ref> در کتاب [[صحیح مسلم]] همین [[شأن نزول]] بدون ذکر نام اشخاص آمده است و به ثبت ماجرا با استفاده از عنوان «رجُل» بسنده کرده است.<ref>مسلم، صحیح مسلم، بیروت، ج۳، ص۱۴۹۹</ref>، اما برخی دیگر از علمای [[اهلسنت]] با اشاره به این [[روایت]] به [[روایات]] دیگری که اسم اشخاص آمده، اشاره کردهاند. <ref>به عنوان نمونه: نک: طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۰، ص: ۶۸؛ ثعلبی، الکشف و البیان، ۱۴۲۲ق، ج۵، ص۱۹-۲۱</ref> | ||
[[علمای امامیه]] اتفاقنظر دارند که آیه "سقایة الحاج" در شان [[امام علی]]{{ع}} نازل شده است.<ref>استرآبادی، البراهین القاطعة، ۱۳۸۲ش، ج۳، ص۲۶۰؛ مقدس اردبیلی، حدیقة الشیعة، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۹۴.</ref> از منظر [[امامیه]] سند [[شأن نزول آیه]]، معتبر و مصادر آن از موثقترین مصادر در [[علم حدیث]] و [[تفسیر]] بوده و از طرق مختلف ذکر شده است. <ref>میلانی، سیدعلی، شرح منهاج الکرامة، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۲۷۶.</ref> برخی از نویسندگان معتقدند با توجه به بازتاب شأن نزول مذکور در کتب [[تفسیری]]، تردیدی در [[صحت]] آن وجود ندارد.<ref>مظفر، دلائل الصدق، ۱۴۲۲ق، ج۵، ص۲۶؛ مکارم شیرازی، آیات الولایة فی القرآن، ۱۳۸۳ش، ص۲۳۲.</ref>. | هر چند [[علمای امامیه]] اتفاقنظر دارند که آیه "سقایة الحاج" در شان [[امام علی]]{{ع}} نازل شده است.<ref>استرآبادی، البراهین القاطعة، ۱۳۸۲ش، ج۳، ص۲۶۰؛ مقدس اردبیلی، حدیقة الشیعة، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۹۴.</ref> از منظر [[امامیه]] سند [[شأن نزول آیه]]، معتبر و مصادر آن از موثقترین مصادر در [[علم حدیث]] و [[تفسیر]] بوده و از طرق مختلف ذکر شده است. <ref>میلانی، سیدعلی، شرح منهاج الکرامة، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۲۷۶.</ref> برخی از نویسندگان معتقدند با توجه به بازتاب شأن نزول مذکور در کتب [[تفسیری]]، تردیدی در [[صحت]] آن وجود ندارد.<ref>مظفر، دلائل الصدق، ۱۴۲۲ق، ج۵، ص۲۶؛ مکارم شیرازی، آیات الولایة فی القرآن، ۱۳۸۳ش، ص۲۳۲.</ref>. با این حال عدهای دیگر با [[اذعان]] به [[نزول آیه]] در [[منزلت امام علی]]{{ع}}، [[خطاب]] [[آیه]] را عام دانسته که میتواند مصداقهای دیگری را نیز شامل شود. <ref>فضل الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۱، ص۵۵. </ref>احتمالات دیگری در [[شأن نزول آیه]] <ref>برای نمونه نگاه کنید به: ابن عطیه، المحرر الوجیز، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۱۷؛ ثعالبی، جواهر الحسان، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۱۷۰.</ref> در کتب [[شیعه]] و [[اهلسنت]] آمده است. <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۳۲۱.</ref> | ||
با این حال عدهای دیگر با [[اذعان]] به [[نزول آیه]] در [[منزلت امام علی]]{{ع}}، [[خطاب]] [[آیه]] را عام دانسته که میتواند مصداقهای دیگری را نیز شامل شود. <ref>فضل الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۱، ص۵۵. </ref>احتمالات دیگری در [[شأن نزول آیه]] <ref>برای نمونه نگاه کنید به: ابن عطیه، المحرر الوجیز، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۱۷؛ ثعالبی، جواهر الحسان، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۱۷۰.</ref> در کتب [[شیعه]] و [[اهلسنت]] آمده است. <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۳۲۱.</ref> | |||
== شرح و [[تفسیر آیه]]== | == شرح و [[تفسیر آیه]]== | ||