حکمت غیبت صغری قبل از غیبت کبری چه بوده است؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳۱: خط ۳۱:
[[پرونده:11518.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[سید منذر حکیم]]]]
[[پرونده:11518.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[سید منذر حکیم]]]]
::::::[[آیت الله]] [[سید منذر حکیم]] در کتاب ''«[[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت، ج۱۴]]»'' در اين باره گفته است:
::::::[[آیت الله]] [[سید منذر حکیم]] در کتاب ''«[[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت، ج۱۴]]»'' در اين باره گفته است:
::::::«*[[غیبت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} به عنوان اقدامی مقدماتی برای [[ظهور]] آن [[حضرت]] به حساب می‌آید؛ غیبتی که به مقتضای [[حکمت]] خداوندی در [[تدبیر]] [[شئون]] [[بندگان]] و با [[هدف]] آماده کردن [[جامعه بشری]] برای [[مأموریت]] مهم [[اسلامی]] می‌باشد که [[خداوند]] تبارک و تعالی بر دست آن [[حضرت]] تحقق خواهد بخشید. و این چیزی نیست جز [[آشکار]] شدن [[برتری]] [[اسلام]] بر همه دین‌ها و بر پا شدن [[دولت]] [[عدالت]] گستر [[اسلام]] در سرتاسر [[زمین]] و تأسیس [[جامعه]] [[توحیدی]] خالصی که در آن تنها [[خدا]] [[عبادت]] شده و هیچ شریکی برای او قرار داده نشود بدون هیچ [[ترس]] و واهمه‌ای از دسیسه‌های [[منافقان]] و [[مشرکان]] که چنان که در بخشی که مخصوص به [[سیره]] [[پس از ظهور]] آن [[حضرت]] است خواهیم دید [[روایات]] و [[نصوص]] شرعی نیز بر این مطلب دلالت دارند.
::::::*«[[غیبت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} به عنوان اقدامی مقدماتی برای [[ظهور]] آن [[حضرت]] به حساب می‌آید؛ غیبتی که به مقتضای [[حکمت]] خداوندی در [[تدبیر]] [[شئون]] [[بندگان]] و با [[هدف]] آماده کردن [[جامعه بشری]] برای [[مأموریت]] مهم [[اسلامی]] می‌باشد که [[خداوند]] تبارک و تعالی بر دست آن [[حضرت]] تحقق خواهد بخشید. و این چیزی نیست جز [[آشکار]] شدن [[برتری]] [[اسلام]] بر همه دین‌ها و بر پا شدن [[دولت]] [[عدالت]] گستر [[اسلام]] در سرتاسر [[زمین]] و تأسیس [[جامعه]] [[توحیدی]] خالصی که در آن تنها [[خدا]] [[عبادت]] شده و هیچ شریکی برای او قرار داده نشود بدون هیچ [[ترس]] و واهمه‌ای از دسیسه‌های [[منافقان]] و [[مشرکان]] که چنان که در بخشی که مخصوص به [[سیره]] [[پس از ظهور]] آن [[حضرت]] است خواهیم دید [[روایات]] و [[نصوص]] شرعی نیز بر این مطلب دلالت دارند.
::::::[[انحرافی]] که دامنگیر [[نظام]] [[اسلامی]] شد این [[نظام]] را از نقش پیشرو و مطلوبی که [[خداوند متعال]] برای آن [[اراده]] فرموده بود، دور کرد؛ [[نظامی]] که به تعبیر [[قرآن]] شریف می‌بایست در غالب [[بهترین]] امتی جلوه‌گر شود که برای [[مردم]] پدیدار گشته است. اما [[انحراف]] [[اجتماعی]]، [[اخلاقی]] و [[اقتصادی]] چنان در این [[جامعه]] [[رسوخ]] و نفوذ کرد که [[شایستگی]] [[قیام]] به امر مهم [[هدایت]] [[جامعه بشری]] به سوی [[عدالت]] [[اسلامی]] را از دست داد تا آن جا که خودِ [[مسلمانان]] نیز فاقد این امر مهم و بسیاری از دیگر ارزش‌های اصیل [[الهی]] گردیدند و همه مظاهر [[ارزش‌های الهی]] از [[زندگی]] آن‌ها محو گردید.
::::::[[انحرافی]] که دامنگیر [[نظام]] [[اسلامی]] شد این [[نظام]] را از نقش پیشرو و مطلوبی که [[خداوند متعال]] برای آن [[اراده]] فرموده بود، دور کرد؛ [[نظامی]] که به تعبیر [[قرآن]] شریف می‌بایست در غالب [[بهترین]] امتی جلوه‌گر شود که برای [[مردم]] پدیدار گشته است. اما [[انحراف]] [[اجتماعی]]، [[اخلاقی]] و [[اقتصادی]] چنان در این [[جامعه]] [[رسوخ]] و نفوذ کرد که [[شایستگی]] [[قیام]] به امر مهم [[هدایت]] [[جامعه بشری]] به سوی [[عدالت]] [[اسلامی]] را از دست داد تا آن جا که خودِ [[مسلمانان]] نیز فاقد این امر مهم و بسیاری از دیگر ارزش‌های اصیل [[الهی]] گردیدند و همه مظاهر [[ارزش‌های الهی]] از [[زندگی]] آن‌ها محو گردید.
::::::[[انحراف]] [[سیاسی]] که خود [[علت]] دیگر [[انحرافات]] است بر [[نظام]] حکومتی [[مسلمانان]] [[حاکم]] شده [[فساد]] در حکومت‌های آنان جریان یافت؛ حکومت‌هایی که هدفی جز فرو رفتن در لذت‌های [[حرام]] و درگیری‌های داخلی بر سر [[قدرت]] نداشتند؛ منازعاتی که با انگیزه در دست گرفتن [[حکومت]] و مطامع [[برتری]] جویانه در می‌گرفت، تا آنجا که [[خلیفه]] [[مسلمانان]] از صورت خادم رعیت و مدافع از [[کرامت]] انسانی و [[مصالح دنیوی]] و اخروی آنان خارج شده، به صورت [[حاکم]] مستبدی در آمد که هیچ قصدی جز ایجاد [[فساد]] در روی [[زمین]]، [[برتری]] طلبی و حفظ تاج و تخت خویش - به هر نحو ممکن - نداشت، حتی اگر این امر به قیمت پایمال کردن روشن‌ترین ارزش‌هایی باشد که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} همان کسی که آنان شعار جانشینی‌اش را سر می‌دادند آورنده آن‌ها باشد. به همین [[دلیل]] است که می‌بینیم آنان در [[مبارزه]] با [[ائمه]] [[معصومین]] {{عم}} از [[عترت]] [[پاک]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[تلاش]] فراوان کردند و در روایتی که از [[امام حسن عسکری]] {{ع}} در تعلیل [[دشمنی]] [[امویان]] و [[عباسیان]] با آن بزرگواران خصوصاً [[مهدی موعود]] {{ع}} ذکر کردیم نیز به همین مطلب اشاره شده است.
::::::[[انحراف]] [[سیاسی]] که خود [[علت]] دیگر [[انحرافات]] است بر [[نظام]] حکومتی [[مسلمانان]] [[حاکم]] شده [[فساد]] در حکومت‌های آنان جریان یافت؛ حکومت‌هایی که هدفی جز فرو رفتن در لذت‌های [[حرام]] و درگیری‌های داخلی بر سر [[قدرت]] نداشتند؛ منازعاتی که با انگیزه در دست گرفتن [[حکومت]] و مطامع [[برتری]] جویانه در می‌گرفت، تا آنجا که [[خلیفه]] [[مسلمانان]] از صورت خادم رعیت و مدافع از [[کرامت]] انسانی و [[مصالح دنیوی]] و اخروی آنان خارج شده، به صورت [[حاکم]] مستبدی در آمد که هیچ قصدی جز ایجاد [[فساد]] در روی [[زمین]]، [[برتری]] طلبی و حفظ تاج و تخت خویش - به هر نحو ممکن - نداشت، حتی اگر این امر به قیمت پایمال کردن روشن‌ترین ارزش‌هایی باشد که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} همان کسی که آنان شعار جانشینی‌اش را سر می‌دادند آورنده آن‌ها باشد. به همین [[دلیل]] است که می‌بینیم آنان در [[مبارزه]] با [[ائمه]] [[معصومین]] {{عم}} از [[عترت]] [[پاک]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[تلاش]] فراوان کردند و در روایتی که از [[امام حسن عسکری]] {{ع}} در تعلیل [[دشمنی]] [[امویان]] و [[عباسیان]] با آن بزرگواران خصوصاً [[مهدی موعود]] {{ع}} ذکر کردیم نیز به همین مطلب اشاره شده است.
::::::نتیجه می‌گیریم که [[نظام]] [[اسلامی]] و طبعاً [[جامعه انسانی]] در آن روزگار برای [[تحمل]] بار [[مسئولیت]] بزرگ اصلاحگرانه‌ای که بر عهده [[حضرت مهدی]] {{ع}} گذاشته شده بود [[آمادگی]] بالفعل نداشت. شاید از بارزترین [[دلایل]] این سخن موضع [[حکومت]] در برابر نهضت‌های [[علوی]] بسیاری بود که در جای جای‌ سرزمین [[اسلام]] [[ظهور]] می‌نمودند، اما به زودی یا با [[سرکوب]] وحشیانه [[حکومت]] مواجه می‌گشتند یا به سرعت به راه [[انحراف]] افتاده از اهداف مورد نظر دور شده تبدیل به حکومت‌هایی می‌گردیدند که با سایر حکومت‌های [[فاسد]] زمان خود چندان تفاوتی نداشته، از اهداف مصلحانه بزرگ [[اسلام]] به [[غایت]] دوربود<ref>شهید سید محمد صدر تحقیقی تحلیلی، مستند و گرانسنگ با استناد به منابع تاریخ اسلامی در رابطه با این دوران از تاریخ اسلام انجام داده است که برای آگاهی بیشتر از آن می‌توان به کتاب تاریخ الغیبة الصغری نوشته ایشان مراجعه کرد.</ref>. در سایه این اوضاع وخامت بار و تلاش‌های مذبوحانه‌ای که دستگاه حاکمه [[بنی عباس]] برای نابود کردن [[حضرت مهدی]] {{ع}} به کار می‌برد - و گوشه‌هایی از آن را ملاحظه کردیم - لازم بود تا آن [[حضرت]] در پوشش پرده حفاظتی قرار گیرد که در [[پناه]] آن بتواند به عنوان [[حجت خدا]] بر [[بندگان]] زمینه ساز تهیه [[مقدمات ظهور]] خویش گردد؛ ظهوری بدون واهمه از خطر جنایت و نابودگری [[دشمنان]] و خطر خالی ماندن [[زمین]] از [[حجت خدا]] که [[مأمور]] پاسداری از [[شریعت]] [[اسلام ناب محمدی]] است. این پوشش حفاظتی‌ "[[غیبت]]" نام دارد.
::::::نتیجه می‌گیریم که [[نظام]] [[اسلامی]] و طبعاً [[جامعه انسانی]] در آن روزگار برای [[تحمل]] بار [[مسئولیت]] بزرگ اصلاحگرانه‌ای که بر عهده [[حضرت مهدی]] {{ع}} گذاشته شده بود [[آمادگی]] بالفعل نداشت. شاید از بارزترین [[دلایل]] این سخن موضع [[حکومت]] در برابر نهضت‌های [[علوی]] بسیاری بود که در جای جای‌ سرزمین [[اسلام]] [[ظهور]] می‌نمودند، اما به زودی یا با [[سرکوب]] وحشیانه [[حکومت]] مواجه می‌گشتند یا به سرعت به راه [[انحراف]] افتاده از اهداف مورد نظر دور شده تبدیل به حکومت‌هایی می‌گردیدند که با سایر حکومت‌های [[فاسد]] زمان خود چندان تفاوتی نداشته، از اهداف مصلحانه بزرگ [[اسلام]] به [[غایت]] دوربود<ref>شهید سید محمد صدر تحقیقی تحلیلی، مستند و گرانسنگ با استناد به منابع تاریخ اسلامی در رابطه با این دوران از تاریخ اسلام انجام داده است که برای آگاهی بیشتر از آن می‌توان به کتاب تاریخ الغیبة الصغری نوشته ایشان مراجعه کرد.</ref>. در سایه این اوضاع وخامت بار و تلاش‌های مذبوحانه‌ای که دستگاه حاکمه [[بنی عباس]] برای نابود کردن [[حضرت مهدی]] {{ع}} به کار می‌برد - و گوشه‌هایی از آن را ملاحظه کردیم - لازم بود تا آن [[حضرت]] در پوشش پرده حفاظتی قرار گیرد که در [[پناه]] آن بتواند به عنوان [[حجت خدا]] بر [[بندگان]] زمینه ساز تهیه [[مقدمات ظهور]] خویش گردد؛ ظهوری بدون واهمه از خطر جنایت و نابودگری [[دشمنان]] و خطر خالی ماندن [[زمین]] از [[حجت خدا]] که [[مأمور]] پاسداری از [[شریعت]] [[اسلام ناب محمدی]] است. این پوشش حفاظتی‌ "[[غیبت]]" نام دارد.
::::::[[روایات]] شریفی که یکی از [[اسرار]] [[غیبت]] آن [[حضرت]] را [[ترس]] از کشته شدن بیان داشته‌اند به همین مسأله اشاره دارند. البته این علتی است که با [[غیبت صغری]] انطباق دارد»<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت، ج۱۴]]، ص ۱۷۸.</ref>.
::::::[[روایات]] شریفی که یکی از [[اسرار]] [[غیبت]] آن [[حضرت]] را [[ترس]] از کشته شدن بیان داشته‌اند به همین مسأله اشاره دارند. البته این علتی است که با [[غیبت صغری]] انطباق دارد»<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت، ج۱۴]]، ص ۱۷۸.</ref>.
:::::*«[[غیبت]] برنامه‌ای مقدماتی است که برای [[زمینه‌سازی]] [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} و به انجام رساندن [[مأموریت]] اصلاحی بزرگ جهانی آن [[حضرت]] امری لازم و ضروری است. [[حکمت]] خداوندگار بر این تعلق گرفته است که این [[غیبت]] دارای دو مرحله‌باشد. [[دلیل]] این امر نیز واضح و [[آشکار]] است؛ چرا که اگر [[غیبت]] کامل به صورت ناگهانی به انجام می‌رسید موجب از دست رفتن مجموعه عواملی می‌گردید که برای [[آماده سازی]] [[جامعه اسلامی]]، بلکه [[جامعه بشری]] برای [[ظهور]] آن [[حضرت]] و بر پا کردن [[دولت جهانی]] [[اسلام]] لازم است.
::::::*«[[غیبت]] برنامه‌ای مقدماتی است که برای [[زمینه‌سازی]] [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} و به انجام رساندن [[مأموریت]] اصلاحی بزرگ جهانی آن [[حضرت]] امری لازم و ضروری است. [[حکمت]] خداوندگار بر این تعلق گرفته است که این [[غیبت]] دارای دو مرحله‌باشد. [[دلیل]] این امر نیز واضح و [[آشکار]] است؛ چرا که اگر [[غیبت]] کامل به صورت ناگهانی به انجام می‌رسید موجب از دست رفتن مجموعه عواملی می‌گردید که برای [[آماده سازی]] [[جامعه اسلامی]]، بلکه [[جامعه بشری]] برای [[ظهور]] آن [[حضرت]] و بر پا کردن [[دولت جهانی]] [[اسلام]] لازم است.
::::::زیرا محور کلی این [[آماده سازی]]، آزمون‌های مقدماتی است - که [[روایات]] نیز چنانکه به خواست [[خدا]] در بحث [[غیبت کبری]] به صورت مفصل به آن‌ها خواهیم پرداخت به همین نکته اشاره دارند - و چنین آزمونی نیازمند پاره‌ای از عوامل و باورهای [[عقیدتی]] محکم است تا در طول نسل‌های [[جامعه اسلامی]] برای [[انسان]] [[مسلمان]]، همچون تکیه‌گاهی در راه پیروز شدن در [[امتحان]] و گردآوردن تجربیات و شایستگی‌های روحی و معرفتی در جهت [[آمادگی برای ظهور]] باشد.
::::::زیرا محور کلی این [[آماده سازی]]، آزمون‌های مقدماتی است - که [[روایات]] نیز چنانکه به خواست [[خدا]] در بحث [[غیبت کبری]] به صورت مفصل به آن‌ها خواهیم پرداخت به همین نکته اشاره دارند - و چنین آزمونی نیازمند پاره‌ای از عوامل و باورهای [[عقیدتی]] محکم است تا در طول نسل‌های [[جامعه اسلامی]] برای [[انسان]] [[مسلمان]]، همچون تکیه‌گاهی در راه پیروز شدن در [[امتحان]] و گردآوردن تجربیات و شایستگی‌های روحی و معرفتی در جهت [[آمادگی برای ظهور]] باشد.
::::::[[پیامبر اکرم]] و [[ائمه]] {{عم}} از [[اهل بیت]] آن [[حضرت]] هر چه به زمان [[غیبت]] [[امام زمان]] نزدیکتر می‌شدند، گام‌های بیشتری برداشته و اقدامات عمیق‌تر و فراگیرتری برای [[زمینه سازی]] و آماده کردن [[مردم]] برای [[غیبت]] انجام می‌دادند.
::::::[[پیامبر اکرم]] و [[ائمه]] {{عم}} از [[اهل بیت]] آن [[حضرت]] هر چه به زمان [[غیبت]] [[امام زمان]] نزدیکتر می‌شدند، گام‌های بیشتری برداشته و اقدامات عمیق‌تر و فراگیرتری برای [[زمینه سازی]] و آماده کردن [[مردم]] برای [[غیبت]] انجام می‌دادند.
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش