امامت در کودکی: تفاوت میان نسخه‌ها

* [[امامت]]، مقامی [[الهی]] و بسیار مهم بوده که به اوصاف و شرایطی وابسته است، یکی از این شرایط [[توانایی]] بدنی و شرایط [[سنی]] است. [[شیعه]] [[امامت]] را بر پایۀ [[لیاقت]] می‌‌داند، لذا فرقی نمی‌کند [[امام]] [[کودک]] ۵ ساله یا مرد ۴۰ ساله باشد؛ اما [[اهل سنت]]، [[بلوغ]] را یکی از [[شرایط امام]] و فرد مسن را برای [[امامت]] مناسبت‌تر می‌‌دانند و این پرسش‌ را مطرح می‌‌کنند که آیا در سن [[کودکی]] کسی می‌تواند به [[مقام امامت]] برسد؟<ref>ر.ک: مقامی، مهدی، درسنامه امام‌شناسی، ص۱۹۳-۱۹۶؛ قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

*در پاسخ به این [[پرسش]] چند نکته لازم است:

# [[نبوت]] [[عیسی]] و [[یحیی]] ({{ع}}) در [[کودکی]]: [[قرآن کریم]] از [[اعطای حکم]] به [[حضرت]] [[یحیی]]{{ع}} و [[نبوت]] به [[حضرت عیسی]]{{ع}} در دورۀ [[کودکی]] خبر داده است: {{متن قرآن|يَا يَحْيَى خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ وَآتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا}}<ref>«ای یحیی، کتاب (آسمانی) را با توانمندی بگیر! و ما به او در کودکی (نیروی) داوری  دادیم؛» سوره مریم، آیه ۱۲.</ref>؛ {{متن قرآن|فَأَشَارَتْ إِلَيْهِ قَالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كَانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا}}<ref>«(مریم) به او اشارت کرد؛ گفتند: چگونه با کودکی که در گاهواره است سخن بگوییم؟! (نوزاد) گفت: بی‌گمان من بنده خداوندم، به من کتاب (آسمانی) داده و مرا پیامبر کرده است» سوره مریم، آیه ۲۹ ـ ۳۰</ref>. "[[حکم]]" به معنای قوۀ [[فهم]] و [[درک]] دقیق و [[الهام]] [[غیبی]] است و از این [[آیه]] معلوم می‌شود [[علم]] و قوۀ [[تعقل]] ویژه و [[ارتباط]] [[غیبی]] در [[کودکی]]، امری ممکن، بلکه واقع شده است. [[نبوت]] [[حضرت عیسی]]{{ع}} را نیز [[مفسران]] بر [[نبوت]] در حال [[کودکی]] [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>ر.ک. سلسلة مؤلفات الشیخ المفید، اوائل المقالات، ج۴، ص۱۲۵؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۴، ص ۴۶؛ تفسیر روح البیان، ج ۵، ص ۳۳۱؛ تفسیر الکشاف، ج ۳، ص ۱۵؛ تفسیر کبیر، ج ۱۱، صص ۱۹۳ و ۲۱۵؛ تأویلات اهل السنۀ، ج ۳، ص ۲۶۴.</ref>، لذا دیدگاه [[شیعه]] مبنی بر [[امامت]] در سن [[کودکی]]، [[امر]] محال و [[مخالف]] مبانی [[قرآنی]] نیست<ref>کافی، ج ۲، کتاب الحجۀ، باب الأشارۀ و النص علی ابی الحسن، ج ۱۰ و ۱۳، ص ۳۲۱.</ref>.<ref>ر.ک: مقامی، مهدی، درسنامه امام‌شناسی، ص۱۹۳-۱۹۶؛ قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

#وجود بعضی نوابغ در سن [[کودکی]]: علاوه بر [[پیامبران]]، بعضی نوابع در دورۀ [[کودکی]] آثار و افعالی انجام می‌‌دهند که مایه تعجب همگان می‌‌گردد، مثلاً بچه ۶ - ۷ ساله یا کمتر از آن می‌‌تواند به [[راحتی]] [[زبان]] [[بیگانه]] را نوشته و بخواند یا کتاب یا بخشی از آن مثل [[قرآن]] را [[حفظ]] کند و یا [[الهام]] [[غیبی]] برایش رخ دهد<ref>تفسیر روح البیان، ج ۵، ص ۳۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

# [[دعوت پیامبر]]{{صل}} از [[علی]]{{ع}} در دورۀ [[کودکی]] به [[اسلام]] و [[تعیین]] [[جانشینی]] وی: [[پیامبر اسلام]]{{صل}} از هیچ [[کودکی]] نخواست [[اسلام]] را بپذیرد، اما این [[افتخار]] نصیب [[حضرت علی]]{{ع}} شد و در [[نوجوانی]] او را به [[جانشینی]] خودش [[منصوب]] کرد. سپس [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} را [[دعوت به اسلام]] کرد و این خود [[دلیل]] بر صلاحیت ذاتی و منحصر به فرد [[امامان]] است<ref>سلسلۀ مولفات الشیخ المفید، ج ۱۱، جزء دوم، ص ۲۸۷، کتاب الأرشاد.</ref>.<ref>ر.ک: مقامی، مهدی، درسنامه امام‌شناسی، ص۱۹۳-۱۹۶؛ قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

# [[امامت امام جواد]]{{ع}} در [[کودکی]]: نکات قبلی [[فضیلت]] ذاتی امکان [[امامت]] در دوره [[کودکی]] را ثابت می‌‌کند، اما [[امامت امام جواد]]{{ع}} در [[کودکی]] بر وقوع آن دلالت کرده و از راه‌های ذیل، [[ثابت]] شده است<ref>ر.ک: مقامی، مهدی، درسنامه امام‌شناسی، ص۱۹۳-۱۹۶؛ قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>:

##پاسخ به سؤال‌ها و مناظره‌های علمی‌: بعد از [[شهادت امام رضا]]{{ع}}، [[شیعیان]] برای [[یقین]] پیدا کردن به [[امامت امام جواد]]{{ع}} از وی سؤال‌هایی کردند و با دریافت جواب علمی‌ دقیق از [[کودک]] ۸ ساله، به [[امامت]] وی [[ایمان]] آوردند<ref>مسعودی، اثبات الوصیۀ، ص ۲۲۰؛ قندوزی، سنابیع المودۀ، ج ۳ ص ۱۲۶.</ref>. همچنین آن [[حضرت]] چندین بار با [[عالمان دینی]] [[مناظره]] نموده و همگی آنها را با وجود کمی سن مغلوب ‌‌کرد که در [[تاریخ]] [[ثبت]] شده است<ref>الصواعق المحرقۀ، ص ۳۱۲؛ سلسلۀ مصنفات الشیخ المفید، ج ۱۱، جزء ۲، ص ۲۸۲، کتاب الأرشاد؛ مسعودی، اثبات الوصیۀ.</ref>.

##اعتراف [[مأمون]] و دیگر [[مخالفان]]: در پی مناظره‌های متعدد [[حضرت]] با [[عالمان اهل سنت]] همگی آنان از جمله [[مأمون]] و [[یحیی بن اکثم]] ([[رئیس]] علمای [[اهل سنت]] وقت) به [[ذکاوت]]، صلاحیت و [[فضیلت]] ذاتی [[امام جواد]]{{ع}} در دوره [[کودکی]] پی برده و لب به اعتراف گشودند<ref>احتجاج الطبرسی، ج ۲، صص ۲۷۶ - ۲۶۹؛ مفید، همان، ص ۲۸۲.</ref>.<ref>ر.ک: قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

# [[امامت امام هادی]]{{ع}} در [[کودکی]]: [[امام هادی]]{{ع}} نیز مانند [[پدر]] گرامی‌ خود در سن [[کودکی]] به [[امامت]] رسید، [[شیعیان]] نیز امامتش را پذیرفتند. خلیفۀ وقت [[معتصم]]، او را زیر نظر یک عالم [[مخالف]] [[شیعه]] به نام [[ابوعبدالله]] جنیدی به صورت [[حبس]] در [[خانه]] تحت [[تعلیم و تربیت]] قرار داد تا او را شست و شوی مغزی دهد اما ثمره این [[تعلیم]] خصوصی روی آوردن جنیدی به [[تشیع]] شد<ref>مسعودی، اثبات الوصیۀ، ص ۲۳۰.</ref>. [[کرامات]] و صفات کمالی [[حضرت]] در [[دوران کودکی]] و بعد آن مانند [[آفتاب]] ظاهر بود، به حدی که کوته فکران به [[غلو]] روی آوردند<ref>سید ابو القاسم خویی، معجم رجال الحدیث، ج ۱۳، ص ۲۴۰، ذیل فارس بن حاتم.</ref>.<ref>ر.ک: قدردان قراملکی، محمد حسن، امامت، ص۸۷ - ۹۳.</ref>

==[[علل]] [[کودک]] بودن [[امام]]==

*ممکن است کسی اشکال کند که چه ضرورتی دارد [[امام]] [[کودک]] باشد و مورد [[شک و تردید]] قرار گیرد؟ آیا بهتر نبود [[انسان]] بالغ و مکلّف به [[مقام امامت]] [[برگزیده]] ‌شود؟

# [[امتحان]] [[مردم]]: با [[اثبات]] امامتِ طفل از راه [[معجزه]] و جهات دیگر، [[انسان]] [[امتحان]] می‌شود که چگونه در برابر [[حقّ]] [[تسلیم]] است.

# [[اثبات]] این مطلب که [[مقام]] و [[منزلت]]، بر پایه [[لیاقت]] است نه بزرگی سن: چنان‌که در جریان [[فرماندهی]] [[اسامة بن زید]] چنین بود و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[دلیل]] [[شایستگی]] وی او را [[انتخاب]] کرده بود<ref>ر.ک: مقامی، مهدی، درسنامه امام‌شناسی، ص۱۹۳-۱۹۶.</ref>.

# [[پرونده:1368142.jpg|22px]] [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[درسنامه امام‌شناسی (کتاب)|'''درسنامه امام‌شناسی''']]