مذهب جعفری اثناعشری: تفاوت میان نسخهها
←تعریف امامیه و عناوین مختلف آن
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
* [[مذهب جعفری]] [[اثنی عشری]] یا به عبارتی [[مذهب امامیه]] مذهبی است قائل به [[امامت]] [[دوازده نفر]] از [[خاندان رسول اکرم]]{{صل}}. [[امامیه]] برگرفته از [[امام]] است که در لغت به معنی [[پیشوا]] و کسی است که از گفتار او [[پیروی]] میشود و جمع آن [[ائمه]] است<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب؛ طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ماده امام.</ref>. در اصطلاح، امامی به کسی که [[شیعه]] و [[معتقد به امامت]] [[بلافصل]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} باشد گفته میشود، به اینگونه اشخاص، [[خاصه]] هم میگویند، در مقابل [[عامه]] که مقصود [[اهل]] سنتاند<ref>ر.ک: سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص۷۲؛ محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۱۰۰.</ref>. | * [[مذهب جعفری]] [[اثنی عشری]] یا به عبارتی [[مذهب امامیه]] مذهبی است قائل به [[امامت]] [[دوازده نفر]] از [[خاندان رسول اکرم]]{{صل}}. [[امامیه]] برگرفته از [[امام]] است که در لغت به معنی [[پیشوا]] و کسی است که از گفتار او [[پیروی]] میشود و جمع آن [[ائمه]] است<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب؛ طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ماده امام.</ref>. در اصطلاح، امامی به کسی که [[شیعه]] و [[معتقد به امامت]] [[بلافصل]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} باشد گفته میشود، به اینگونه اشخاص، [[خاصه]] هم میگویند، در مقابل [[عامه]] که مقصود [[اهل]] سنتاند<ref>ر.ک: سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص۷۲؛ محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۱۰۰.</ref>. | ||
*بنابراین هر گروهی که پس از [[پیامبر]]{{صل}} به امامِ [[منصوب]] [[معتقد]] است، میتوان آن را امامی نامید. در این صورت واژه [[امامیه]] با [[شیعه]] مترادف خواهد بود، زیرا [[شیعه]] کسی است که از [[امام]] [[منصوب]] به [[نام علی]]{{ع}} [[پیروی]] میکند و او را بر دیگر [[صحابه پیامبر]]{{صل}} مقدم میدارند<ref>ر.ک: اشعری، علی بن اسماعیل، مقالات الاسلامیین، ج۱، ص۵.</ref>.<ref>ر.ک: ربانی گلپایگانی،علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص۴۷۴.</ref> | *بنابراین هر گروهی که پس از [[پیامبر]]{{صل}} به امامِ [[منصوب]] [[معتقد]] است، میتوان آن را امامی نامید. در این صورت واژه [[امامیه]] با [[شیعه]] مترادف خواهد بود، زیرا [[شیعه]] کسی است که از [[امام]] [[منصوب]] به [[نام علی]]{{ع}} [[پیروی]] میکند و او را بر دیگر [[صحابه پیامبر]]{{صل}} مقدم میدارند<ref>ر.ک: اشعری، علی بن اسماعیل، مقالات الاسلامیین، ج۱، ص۵.</ref>.<ref>ر.ک: ربانی گلپایگانی،علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص۴۷۴.</ref> | ||
*هر چند، در گذشته [[امامیه]]، نام عمومی مذاهبی بوده است که به [[امامت]] و [[خلافت بلافصل]] [[حضرت]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[امامت]] فرزندانش [[معتقد]] بودهاند؛ اما امروزه بر یک [[مذهب]] اطلاق میشود که آن را [[مذهب جعفری]] یا [[اثنی عشری]] نیز گویند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۱۳۰.</ref>. از زمان [[شیخ صدوق]] به بعد که [[نگارش]] کتب [[عقاید]] و [[ملل و نحل]] در میان [[شیعه]] رواج بیشتری یافت، اصطلاح [[امامیه]] به صورت خاص در مورد [[فرقه]] [[اثناعشریه]] به کار رفت<ref>ر.ک: مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، مدخل امامت.</ref>.<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص | *هر چند، در گذشته [[امامیه]]، نام عمومی مذاهبی بوده است که به [[امامت]] و [[خلافت بلافصل]] [[حضرت]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[امامت]] فرزندانش [[معتقد]] بودهاند؛ اما امروزه بر یک [[مذهب]] اطلاق میشود که آن را [[مذهب جعفری]] یا [[اثنی عشری]] نیز گویند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۱۳۰.</ref>. از زمان [[شیخ صدوق]] به بعد که [[نگارش]] کتب [[عقاید]] و [[ملل و نحل]] در میان [[شیعه]] رواج بیشتری یافت، اصطلاح [[امامیه]] به صورت خاص در مورد [[فرقه]] [[اثناعشریه]] به کار رفت<ref>ر.ک: مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، مدخل امامت.</ref>.<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۲۷۸؛ [[سید احمد حسینی|حسینی، سید احمد]]، [[نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه (کتاب)|نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه]]، ص ۴۸.</ref> "[[اثنا عشر]]" یعنی [[دوازده]]. در احادیثی از [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است که [[امامان]] [[دوازده]] نفرند<ref>{{متن حدیث|الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَ}}. بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۲۶.</ref>. نام و مشخصات آنان را هم بیان فرموده است<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگنامه دینی، ص۱۹.</ref>. | ||
*مراد از دو واژه [[شیعه]] و [[امامیه]]، [[شیعیان]] [[اثناعشری]] یا [[جعفری]] است که احتمالاً به خاطر تمایز آن از دیگر [[فرقهها]] مانند [[زیدیه]] و [[اسماعیلیه]] بهکار میرود<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۲۷۸.</ref>. [[مذهب جعفری]] نیز، نام دیگر [[مذهب]] [[شیعه اثنی عشری]] است که پیرو [[مکتب]] [[فقهی]] [[امام جعفر صادق]]{{ع}} هستند؛ تعابیری همچون [[فقه]] [[جعفری]]، [[مذهب جعفری]] و [[مکتب]] [[جعفری]] به همین مناسبت به کار میرود<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۵۳۶.</ref>. | *مراد از دو واژه [[شیعه]] و [[امامیه]]، [[شیعیان]] [[اثناعشری]] یا [[جعفری]] است که احتمالاً به خاطر تمایز آن از دیگر [[فرقهها]] مانند [[زیدیه]] و [[اسماعیلیه]] بهکار میرود<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۲۷۸.</ref>. [[مذهب جعفری]] نیز، نام دیگر [[مذهب]] [[شیعه اثنی عشری]] است که پیرو [[مکتب]] [[فقهی]] [[امام جعفر صادق]]{{ع}} هستند؛ تعابیری همچون [[فقه]] [[جعفری]]، [[مذهب جعفری]] و [[مکتب]] [[جعفری]] به همین مناسبت به کار میرود<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۵۳۶.</ref>. | ||
*مهمترین وجه تمایز [[شیعه]] [[اثناعشری]] با [[اهل سنت]] در آن است که [[پیروان اهل بیت]]{{ع}} به [[امامت]] [[بلافصل]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[عقیده]] دارند و [[امامت]] را [[منصب الهی]] میشمارند که با [[نصب الهی]] و [[نص]] [[خدا]] و [[رسول]] [[تعیین]] میشود. بنابراین، محور عقیدۀ [[امامیه]]، [[انتصابی]] بودن [[امام]] از سوی [[خدا]] و [[رسول]] است، نه [[انتخاب مردم]] و [[امامت]] را [[نصّ]] خاص میدانند نه [[رأی]] دیگران؛ اما [[اهل سنت و جماعت]] پس از [[پیغمبر]]، [[امر]] [[خلافت]]<ref>البته از نگاه پیروان اهل بیت، منصب امامت با خلافت تفاوت دارد؛ به همین جهت، برای به خلافت رسیدن یک امام منصوب الهی، بیعت (مقبولیت) مردم ضروری است.</ref> را به شورای [[مسلمانان]] و تصویب آنان منوط میدانند<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۱۰۰.</ref>. | *مهمترین وجه تمایز [[شیعه]] [[اثناعشری]] با [[اهل سنت]] در آن است که [[پیروان اهل بیت]]{{ع}} به [[امامت]] [[بلافصل]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[عقیده]] دارند و [[امامت]] را [[منصب الهی]] میشمارند که با [[نصب الهی]] و [[نص]] [[خدا]] و [[رسول]] [[تعیین]] میشود. بنابراین، محور عقیدۀ [[امامیه]]، [[انتصابی]] بودن [[امام]] از سوی [[خدا]] و [[رسول]] است، نه [[انتخاب مردم]] و [[امامت]] را [[نصّ]] خاص میدانند نه [[رأی]] دیگران؛ اما [[اهل سنت و جماعت]] پس از [[پیغمبر]]، [[امر]] [[خلافت]]<ref>البته از نگاه پیروان اهل بیت، منصب امامت با خلافت تفاوت دارد؛ به همین جهت، برای به خلافت رسیدن یک امام منصوب الهی، بیعت (مقبولیت) مردم ضروری است.</ref> را به شورای [[مسلمانان]] و تصویب آنان منوط میدانند<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۱۰۰.</ref>. | ||