آل عمران در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'زمینهساز' به 'زمینهساز'
جز (جایگزینی متن - 'فرد' به 'فرد') |
جز (جایگزینی متن - 'زمینهساز' به 'زمینهساز') |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
#این [[آیه]] با [[آیه]] دیگری که درباره [[مریم]] و [[عیسی]] است، مطابقت شدید دارد: {{متن قرآن|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِنْ رُوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانهای (شگرف) گرداندیم» سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref><ref>المیزان، ج ۳، ص ۱۶۷.</ref>. گفته شده مقصود از [[عمران]] در این [[آیه]] و [[آیات]] بعد، [[پدر]] [[موسی]] میباشد، زیرا که ممکن است [[عمران]]، [[پدر]] [[موسی]] نیز دختری به نام [[مریم]] داشته است، هم چنانکه در [[عهد عتیق]] نیز [[مریم]] [[خواهر]] [[موسی]] و [[هارون]] و هر سه از [[فرزندان]] عمرام به شمار آمده است<ref>کتاب مقدّس، اول تواریخ، ۵:۲۹.</ref>. این حرف پذیرفته نیست؛ زیرا [[آیات]] از مریمی سخن میگوید که کفالت او را [[زکریا]]، [[پدر]] [[یحیی]] بر عهده داشته است و [[زکریا]] و [[یحیی]] هر دو در زمان [[عیسی]] میزیستهاند<ref>بیضاوی، ج ۲، ص ۳۰.</ref> و به [[شهادت]] [[قرآن]]، پیش از آن، کسی به نام [[یحیی]] نامیده نشده بود {{متن قرآن|يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا}}<ref>«ای زکریّا! ما تو را به پسری نوید میدهیم که نام او یحیی است؛ پیش از این همنامی برای او نگماردهایم» سوره مریم، آیه ۷.</ref> در ضمن، مقصود از [[آل عمران]]، نمیتواند هر دو [[عمران]] باشد؛ زیرا نام [[عمران]] [[پدر]] [[مریم]]، دو بار در [[قرآن]] آمده و از [[عمران]] [[پدر]] [[موسی]] نامی برده نشده است. از سوی دیگر، فاصله آنها حدود ۱۸۰۰ سال بوده که با این فاصله زمانی، بعید به نظر میرسد منظور هر دوی آنها باشد<ref>[[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>. | #این [[آیه]] با [[آیه]] دیگری که درباره [[مریم]] و [[عیسی]] است، مطابقت شدید دارد: {{متن قرآن|وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِنْ رُوحِنَا وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آيَةً لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«و آن زن را (یاد کن) که پاکدامن بود و در او از روان خویش دمیدیم و او و پسرش را برای جهانیان نشانهای (شگرف) گرداندیم» سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref><ref>المیزان، ج ۳، ص ۱۶۷.</ref>. گفته شده مقصود از [[عمران]] در این [[آیه]] و [[آیات]] بعد، [[پدر]] [[موسی]] میباشد، زیرا که ممکن است [[عمران]]، [[پدر]] [[موسی]] نیز دختری به نام [[مریم]] داشته است، هم چنانکه در [[عهد عتیق]] نیز [[مریم]] [[خواهر]] [[موسی]] و [[هارون]] و هر سه از [[فرزندان]] عمرام به شمار آمده است<ref>کتاب مقدّس، اول تواریخ، ۵:۲۹.</ref>. این حرف پذیرفته نیست؛ زیرا [[آیات]] از مریمی سخن میگوید که کفالت او را [[زکریا]]، [[پدر]] [[یحیی]] بر عهده داشته است و [[زکریا]] و [[یحیی]] هر دو در زمان [[عیسی]] میزیستهاند<ref>بیضاوی، ج ۲، ص ۳۰.</ref> و به [[شهادت]] [[قرآن]]، پیش از آن، کسی به نام [[یحیی]] نامیده نشده بود {{متن قرآن|يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا}}<ref>«ای زکریّا! ما تو را به پسری نوید میدهیم که نام او یحیی است؛ پیش از این همنامی برای او نگماردهایم» سوره مریم، آیه ۷.</ref> در ضمن، مقصود از [[آل عمران]]، نمیتواند هر دو [[عمران]] باشد؛ زیرا نام [[عمران]] [[پدر]] [[مریم]]، دو بار در [[قرآن]] آمده و از [[عمران]] [[پدر]] [[موسی]] نامی برده نشده است. از سوی دیگر، فاصله آنها حدود ۱۸۰۰ سال بوده که با این فاصله زمانی، بعید به نظر میرسد منظور هر دوی آنها باشد<ref>[[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>. | ||
*[[علامه طباطبایی]] در [[تفسیر]] خود ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> بیان میکند منظور از [[عمران]] که در این [[آیه]] نامش برده شده یا [[پدر]] [[مریم]] است و یا [[پدر]] [[موسی]]{{ع}} و به هر تقدیر یکی از ذریّه [[ابراهیم]] است و [[آل ابراهیم]] هم ذریّه او است، پس با آوردن [[آل عمران]]، در [[حقیقت]] دو بار [[آل ابراهیم]]، در [[قرآن]] ذکر شده است. به این [[دلیل]] که منظور از [[آل ابراهیم]]، بعضی از ایشان است نه همه آنان<ref>المیزان، ج۳، ص۲۵۷.</ref>. اما از آنجا که [[آیه]] {{متن قرآن|إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که همسر عمران گفت: پروردگارا! من نذر کردهام آنچه در شکم دارم آزاد (از هر شرطی) تو را باشد پس (نذر مرا) از من بپذیر که تویی که شنوای دانایی» سوره آل عمران، آیه ۳۵.</ref> از {{متن قرآن|امْرَأَتُ عِمْرَانَ}} به عنوان [[مادر]] [[حضرت مریم]] [[سخن]] گفته میشود و از آن پس نیز تا [[آیه]] ۶۰ سرگذشت [[حضرت مریم]] و [[عیسی]]{{ع}} بیان میگردد و نیز در سراسر [[قرآن]]، هیچگاه نام [[پدر]] [[حضرت موسی]] ذکر نشده، منظور [[پدر]] [[حضرت مریم]] میباشد. به این ترتیب مراد از [[آل عمران]]، [[حضرت مریم]] و [[حضرت عیسی]]{{ع}} و احتمالاً [[مادر]] [[مریم]] است<ref>المیزان، ج۳، ص۲۵۷.</ref>. برخی نیز گفتهاند: مراد از [[آل عمران]] خود [[عمران]] است. در [[روایات]] [[مسیحیان]] برای [[پدر]] [[حضرت مریم]] نام دیگری ذکر شده است، ولی این سخن نزد [[مفسران]] [[مسلمان]] اعتباری ندارد<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۷۴.</ref>. | *[[علامه طباطبایی]] در [[تفسیر]] خود ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> بیان میکند منظور از [[عمران]] که در این [[آیه]] نامش برده شده یا [[پدر]] [[مریم]] است و یا [[پدر]] [[موسی]]{{ع}} و به هر تقدیر یکی از ذریّه [[ابراهیم]] است و [[آل ابراهیم]] هم ذریّه او است، پس با آوردن [[آل عمران]]، در [[حقیقت]] دو بار [[آل ابراهیم]]، در [[قرآن]] ذکر شده است. به این [[دلیل]] که منظور از [[آل ابراهیم]]، بعضی از ایشان است نه همه آنان<ref>المیزان، ج۳، ص۲۵۷.</ref>. اما از آنجا که [[آیه]] {{متن قرآن|إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که همسر عمران گفت: پروردگارا! من نذر کردهام آنچه در شکم دارم آزاد (از هر شرطی) تو را باشد پس (نذر مرا) از من بپذیر که تویی که شنوای دانایی» سوره آل عمران، آیه ۳۵.</ref> از {{متن قرآن|امْرَأَتُ عِمْرَانَ}} به عنوان [[مادر]] [[حضرت مریم]] [[سخن]] گفته میشود و از آن پس نیز تا [[آیه]] ۶۰ سرگذشت [[حضرت مریم]] و [[عیسی]]{{ع}} بیان میگردد و نیز در سراسر [[قرآن]]، هیچگاه نام [[پدر]] [[حضرت موسی]] ذکر نشده، منظور [[پدر]] [[حضرت مریم]] میباشد. به این ترتیب مراد از [[آل عمران]]، [[حضرت مریم]] و [[حضرت عیسی]]{{ع}} و احتمالاً [[مادر]] [[مریم]] است<ref>المیزان، ج۳، ص۲۵۷.</ref>. برخی نیز گفتهاند: مراد از [[آل عمران]] خود [[عمران]] است. در [[روایات]] [[مسیحیان]] برای [[پدر]] [[حضرت مریم]] نام دیگری ذکر شده است، ولی این سخن نزد [[مفسران]] [[مسلمان]] اعتباری ندارد<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۷۴.</ref>. | ||
*امتیازهای [[پیامبران]] گذشته از جمله [[آل عمران]] | *امتیازهای [[پیامبران]] گذشته از جمله [[آل عمران]] زمینهساز [[ایمان]] [[اهل کتاب]] به [[پیامبر خاتم]] است. بهویژه [[یادآوری]] این مطلب که [[پیغمبر]] خاتم از [[خاندان]] همان [[پیامبران پیشین]] است و امتهای آنان همگی مأمورند به [[پیامبری]] که [[آیین]] آنها را [[تصدیق]] میکند، [[ایمان]] آورند.<ref>[[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[ آل عمران - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ۵۴-۵۵؛ [[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
*در مجموع درباره [[آل عمران]] احتمالات زیر وجود دارد: | *در مجموع درباره [[آل عمران]] احتمالات زیر وجود دارد: | ||
#[[عیسی]] و [[مریم]] که این قول مشهور است<ref>مجمعالبیان، ج ۲، ص ۷۳۵.</ref>؛ | #[[عیسی]] و [[مریم]] که این قول مشهور است<ref>مجمعالبیان، ج ۲، ص ۷۳۵.</ref>؛ | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
#چون [[قرآن]]، پس از این [[آیه]]، به تفصیل درباره دو فرد منسوب به [[عمران]] یعنی [[مریم]] و [[عیسی]] سخن گفته، نام [[آل عمران]] را جداگانه آورده است<ref>الفرقان، ج۳ و ۴، ص۱۰۳.</ref>.<ref>[[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | #چون [[قرآن]]، پس از این [[آیه]]، به تفصیل درباره دو فرد منسوب به [[عمران]] یعنی [[مریم]] و [[عیسی]] سخن گفته، نام [[آل عمران]] را جداگانه آورده است<ref>الفرقان، ج۳ و ۴، ص۱۰۳.</ref>.<ref>[[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
==چرا [[قرآن]] به [[فضایل]] [[آل عمران]] پرداخته است؟== | ==چرا [[قرآن]] به [[فضایل]] [[آل عمران]] پرداخته است؟== | ||
*برخیگفتهاند: [[عقاید]] [[انحرافی]] [[یهود]] که میگفتند: ما [[فرزندان]] و [[دوستان]] خداییم و [[مسیحیان]] که میگفتند: [[مسیح]] [[پسر خدا]] است، موجبشد تا [[خداوند]] در ابتدای [[آیه]]، [[فضایل]] [[پیامبران]] را [[نقل]]، و در پایان با جمله {{متن قرآن| وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>« خداوند شنوایی داناست» سوره آل عمران، آیه ۳۴.</ref> دروغگویان در [[حقّ]] [[انبیا]] را [[تهدید]] کند<ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص ۲۵.</ref>. بعضی نیز گفتهاند: [[یادآوری]] امتیازهای [[پیامبران]] گذشته، از جمله آلعمران، | *برخیگفتهاند: [[عقاید]] [[انحرافی]] [[یهود]] که میگفتند: ما [[فرزندان]] و [[دوستان]] خداییم و [[مسیحیان]] که میگفتند: [[مسیح]] [[پسر خدا]] است، موجبشد تا [[خداوند]] در ابتدای [[آیه]]، [[فضایل]] [[پیامبران]] را [[نقل]]، و در پایان با جمله {{متن قرآن| وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>« خداوند شنوایی داناست» سوره آل عمران، آیه ۳۴.</ref> دروغگویان در [[حقّ]] [[انبیا]] را [[تهدید]] کند<ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص ۲۵.</ref>. بعضی نیز گفتهاند: [[یادآوری]] امتیازهای [[پیامبران]] گذشته، از جمله آلعمران، زمینهساز [[ایمان]] [[اهلکتاب]] به [[پیامبر خاتم]] است<ref>راهنما، ج ۲، ص ۴۰۱.</ref>؛ به ویژه که یادآور میشود: [[پیغمبر]] خاتم، از [[خاندان]] همان [[پیامبران پیشین]] است و امّتهای آنان همگی مأمورند به [[پیامبری]] که [[آیین]] آنها را [[تصدیق]] میکند، [[ایمان]] آورند<ref>روحالمعانی، مج ۳، ج ۳، ص ۲۱۱.</ref>.<ref>[[محمد صادق یوسفی مقدم|یوسفی مقدم، محمد صادق]]، [[آل عمران - یوسفی مقدم (مقاله)|مقاله «آل عمران»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||