احمد مولی حرب بن زیاد بجلی

آشنایی اجمالی

محمد بن احمد معروف به غزال مولی حرب بن زیاد البجلی^[۱] از راویان طبقه هفتم که در برخی اسناد به اشتباه احمد بن محمد^[۲] یا مولی حریز بن زیات^[۳] خوانده شده^[۴]، از راویان شیعه است. وی با دو واسطه از امام رضا(ع)^[۵]، روایت کرده است. محمد بن احمد از محدثانی همچون محمد بن ابی‌جعفر حمامی کوفی^[۶]، محمد بن حسین، محمد بن عمر جرجانی و ابی‌عمر دماری^[۷] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان احمد بن موسی می‌باشد.

نام وی در کتب رجالی قدما ذکر نشده و از راویان مجهول یا مهمل به شمار می‌آید. از آنجا که وی تنها با یک واسطه از محمد بن حسن صفار که به سال ۲۹۰ ق وفات یافته^[۸] و در طبقه هشتم است^[۹] روایت شده، وی را در طبقه هفتم جای داده‌اند. اگرچه در روایتی مرسل از حضور وی نزد امام رضا(ع) یاد شده^[۱۰]، اما اسناد دیگر نشان می‌دهد نقل او با واسطه بوده است^[۱۱]. با این حال، وجود روایاتی از وی پیرامون معجزات اهل بیت(ع)، امامی بودن او را تقویت می‌کند. همچنین طبق روایتی که وی نقل کرده، داستان فطرس ملک مطرح گردیده^[۱۲] که بررسی سند و دلالت آن محل بحث محققان بوده است^[۱۳].^[۱۴]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲

پانویس

↑ بصائر الدرجات، ج۱، ص۶۸، ح۷.
↑ یعنی بدون پسوند «مولی حرب بن زیاد البجلی»؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۴۹، ح۱۶؛ ۳۴۵، ح۱۹ و ص۵۰۱، ح۲.
↑ ر.ک: بصائر الدرجات، ج۱، ص۵۰۳، ح۷.
↑ ر.ک: بصائر الدرجات، ج۱، ص۵۰۱، ح۲.
↑ «... محمد بن أحمد المعروف بغزال، عن محمد بن الحسین، عن سلیمان من ولد جعفر بن أبیطالب قال: کنت مع أبیالحسن الرضا(ع)...»؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۵، ح۱۹.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۵۳۳ - ۵۳۴.
↑ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۴ - ۳۴۵، ح۱۸، ۵۰۱، ح۲ و ۲۴۹، ح۱۶.
↑ رجال النجاشی، ص۳۵۴، ش۹۴۸.
↑ الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الفقیه، ص۲۸۵.
↑ « وَ رَوَی أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَعْرُوفُ بِغَزَّالٍ، قَالَ: کُنْتُ جَالِساً مَعَ أَبِی الْحَسَنِ(ع) فِی حَائِطٍ لَهُ، إِذْ جَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ بَیْنَ یَدَیْهِ...» دلائل الإمامة، ص۳۴۳، ح۳۰۱.
↑ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۵، ح۱۹.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۵۳۳ - ۵۳۴، به نقل از: بصائر الدرجات، ج۱، ص۶۸، ح۷.
↑ کامل الزیارات، ص۶۶، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۱۳۷-۱۳۸، ح۸؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۹ - ۱۹۹، ح۱۱۰؛ تسنیم، ج۳، ص۲۹۹؛ نسیم اندیشه، دفتر دوم، ص۶۰؛ شکوفایی عقل در پرتو نهضت حسینی(ع)، ص۱۰۳.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۲، ص۴۴۸-۴۵۴.

[1] بصائر الدرجات، ج۱، ص۶۸، ح۷.

[2] یعنی بدون پسوند «مولی حرب بن زیاد البجلی»؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۴۹، ح۱۶؛ ۳۴۵، ح۱۹ و ص۵۰۱، ح۲.

[3] ر.ک: بصائر الدرجات، ج۱، ص۵۰۳، ح۷.

[4] ر.ک: بصائر الدرجات، ج۱، ص۵۰۱، ح۲.

[5] «... محمد بن أحمد المعروف بغزال، عن محمد بن الحسین، عن سلیمان من ولد جعفر بن أبیطالب قال: کنت مع أبیالحسن الرضا(ع)...»؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۵، ح۱۹.

[6] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۵۳۳ - ۵۳۴.

[7] بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۴ - ۳۴۵، ح۱۸، ۵۰۱، ح۲ و ۲۴۹، ح۱۶.

[8] رجال النجاشی، ص۳۵۴، ش۹۴۸.

[9] الموسوعة الرجالیة، طبقات رجال الفقیه، ص۲۸۵.

[10] « وَ رَوَی أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَعْرُوفُ بِغَزَّالٍ، قَالَ: کُنْتُ جَالِساً مَعَ أَبِی الْحَسَنِ(ع) فِی حَائِطٍ لَهُ، إِذْ جَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ بَیْنَ یَدَیْهِ...» دلائل الإمامة، ص۳۴۳، ح۳۰۱.

[11] بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۴۵، ح۱۹.

[12] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۵۳۳ - ۵۳۴، به نقل از: بصائر الدرجات، ج۱، ص۶۸، ح۷.

[13] کامل الزیارات، ص۶۶، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۱۳۷-۱۳۸، ح۸؛ دلائل الإمامة، ص۱۸۹ - ۱۹۹، ح۱۱۰؛ تسنیم، ج۳، ص۲۹۹؛ نسیم اندیشه، دفتر دوم، ص۶۰؛ شکوفایی عقل در پرتو نهضت حسینی(ع)، ص۱۰۳.

[14] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۲، ص۴۴۸-۴۵۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]