ایوب بن حر جعفی

آشنایی اجمالی

ایوب بن حر کوفی جعفی معروف به اخو ادیم بیاع هروی، از موالی و وابسته به قبیله جعفی از تیره‌های مذحج یمن^[۱] و در شمار راویان طبقه پنجم^[۲] است که از اصحاب امام صادق(ع)^[۳] و امام کاظم(ع) به شمار می‌رود و از آن دو بزرگوار روایت کرده است^[۴]. ایوب بن حر افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون حسن بن زیاد، ابواسحاق السبیعی، برید بن معاویه عجلی و ابوحمزه ثمالی حدیث آموخته و روایت کرده است^[۵]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان یحیی بن عمران الحلبی، الحکم بن المسکین، عبدالله بن مسکان، محمد بن عیسی بن عبدالله الاشعری و الحسین بن ابی غندر می‌باشند^[۶].

درباره شخصیت ایوب بن حر در منابع قدما جرحی وارد نشده و بزرگانی چون نجاشی و شیخ طوسی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۷] که رجالیان متأخر نظیر علامه حلی و ابن داوود نیز پیرو آنان بر این وثاقت هم‌نظرند^[۸]. وی از راویان امامی مذهب است که افزون بر دلالت مضامین روایاتش، ذکر نام او در کتب اختصاصی راویان امامی نیز گواه این امر است. همچنین روایت کردن اشخاصی از اصحاب اجماع همچون عبدالله بن مسکان^[۹] و ابن ابی‌عمیر^[۱۰] از وی، جایگاه ویژه و اعتبار حدیثی او را تثبیت کرده است.

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده^[۱۱]، اما یک اصل حدیثی^[۱۲] و کتاب^[۱۳] از آثار اوست^[۱۴].

جستارهای وابسته

ادیم بن حر جعفی (برادر)
زکریا بن حر جعفی (برادر)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ در لسان المیزان ذهبی با وصف النخعی ذکر شده است. ر.ک: لسان المیزان، ج۱، ص۴۷۷، ش۱۴۷۱.
سمعانی می‌نویسد: النخعی: بفتح النون و الخاء المعجمة بعدها العین المهملة، هذه النسبة إلی النخع، و هی قبیلة من العرب نزلت الکوفة. سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۷۳ و ج۲، ص۶۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۱۸۶ ذیل المذحجی.
↑ ر.ک: طبقات رجال التهذیب، ص۱۴۸؛ طبقات رجال الکافی، ص۷۵.
↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۲۹؛ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۵۶.
↑ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶.
↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۴۴، ج۱۲، ص۳۳۰؛ فضائل أمیر المؤمنین (ابن عقده)، ص۲۴، ح۱۶؛ المحاسن، ج۲، ص۳۹۵، (ح ۶۱)، ج۱، ص۳۳۴، (ح ۱۹۱)، ج۲، ص۴۰۵، (ح۱۱۱)، ص۴۸۳، (ح ۵۲۱) و ص۳۹۲، (ح ۳۷)، الکافی، ج۴، ص۳۰۶، (ح۶)، ج۶، ص۴۹۰، (ح ۶)، ج۲، ص۳۱۰، (ح ۸)، ج۷، ص۱۷، (ح۵)؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۳۵۰، (ح ۲۴)، ج۹، ص۲۲۹، (ح۴۸)؛ الامالی (طوسی)، ص۶۹۴، ح۱۴۷۷.
↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۴۴، ج۷، ص۲۵۶، ج۸، ص۳۹۵، ج۱۱، ص۳۸۸؛ فضائل أمیر المؤمنین (ابن عقده)، ص۲۴، ح۱۶؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۰، ح۵؛ المحاسن، ج۲، ص۳۹۲، ح۳۷؛ الکافی، ج۵، ص۷۸، (ح ۳)، ج۷، ص۱۷، (ح۵)، ج۴، ص۳۰۳، (ح۲)، ج۳، ص۲۱۳، (ح۱)، ج۲، ص۳۱۰، (ح ۸)، ص۵۱۹، (ح۱)، و ص۴۰۶، (ح۹)، ج۱، ص۱۸۵، (ح ۱۱)؛ تهذیب الاحکام، ج۹، ص۲۲۹، ح۴۸؛ محاسبة النفس (سید بن طاووس)، ص۳۷؛ وسائل الشیعه، ج۲۸، ص۳۲۱، ح۳۴۸۶۲.
↑ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ طوسی، الفهرست، ص۴۳، ش۶۰.
↑ خلاصه الاقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۲، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۶۳، ش۲۱۹.
↑ الکافی، ج۴، ص۴۰۷، ح۲.
↑ ابن طاووس، محاسبة النفس، ص۳۷.
↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۲۹؛ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۵۶.
↑ ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶.
↑ طوسی، الفهرست، ص۴۳، ش۶۰.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۸۴-۳۹۱.

[1] در لسان المیزان ذهبی با وصف النخعی ذکر شده است. ر.ک: لسان المیزان، ج۱، ص۴۷۷، ش۱۴۷۱.
سمعانی می‌نویسد: النخعی: بفتح النون و الخاء المعجمة بعدها العین المهملة، هذه النسبة إلی النخع، و هی قبیلة من العرب نزلت الکوفة. سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۷۳ و ج۲، ص۶۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۱۸۶ ذیل المذحجی.

[2] ر.ک: طبقات رجال التهذیب، ص۱۴۸؛ طبقات رجال الکافی، ص۷۵.

[3] ر.ک: رجال البرقی، ص۲۹؛ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۵۶.

[4] رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶.

[5] ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۴۴، ج۱۲، ص۳۳۰؛ فضائل أمیر المؤمنین (ابن عقده)، ص۲۴، ح۱۶؛ المحاسن، ج۲، ص۳۹۵، (ح ۶۱)، ج۱، ص۳۳۴، (ح ۱۹۱)، ج۲، ص۴۰۵، (ح۱۱۱)، ص۴۸۳، (ح ۵۲۱) و ص۳۹۲، (ح ۳۷)، الکافی، ج۴، ص۳۰۶، (ح۶)، ج۶، ص۴۹۰، (ح ۶)، ج۲، ص۳۱۰، (ح ۸)، ج۷، ص۱۷، (ح۵)؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۳۵۰، (ح ۲۴)، ج۹، ص۲۲۹، (ح۴۸)؛ الامالی (طوسی)، ص۶۹۴، ح۱۴۷۷.

[6] ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۴۴، ج۷، ص۲۵۶، ج۸، ص۳۹۵، ج۱۱، ص۳۸۸؛ فضائل أمیر المؤمنین (ابن عقده)، ص۲۴، ح۱۶؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۰، ح۵؛ المحاسن، ج۲، ص۳۹۲، ح۳۷؛ الکافی، ج۵، ص۷۸، (ح ۳)، ج۷، ص۱۷، (ح۵)، ج۴، ص۳۰۳، (ح۲)، ج۳، ص۲۱۳، (ح۱)، ج۲، ص۳۱۰، (ح ۸)، ص۵۱۹، (ح۱)، و ص۴۰۶، (ح۹)، ج۱، ص۱۸۵، (ح ۱۱)؛ تهذیب الاحکام، ج۹، ص۲۲۹، ح۴۸؛ محاسبة النفس (سید بن طاووس)، ص۳۷؛ وسائل الشیعه، ج۲۸، ص۳۲۱، ح۳۴۸۶۲.

[7] رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ طوسی، الفهرست، ص۴۳، ش۶۰.

[8] خلاصه الاقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۲، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۶۳، ش۲۱۹.

[9] الکافی، ج۴، ص۴۰۷، ح۲.

[10] ابن طاووس، محاسبة النفس، ص۳۷.

[11] ر.ک: رجال البرقی، ص۲۹؛ رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶؛ رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۵۶.

[12] ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۰۳، ش۲۵۶.

[13] طوسی، الفهرست، ص۴۳، ش۶۰.

[14] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۸۴-۳۹۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]