ایوب بن سیار

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از ایوب بن سیار زهری)

آشنایی اجمالی

ابوسیار ایوب بن سیار زهری[۱]، منسوب به بنی زهرة بن کلاب از خاندان قریش[۲] و از اهل مدینه[۳] راوی سنی‌مذهبی است که امام صادق(ع) را درک نموده و از آن حضرت[۴] و محدثانی همچون شرحبیل بن سعد و زید بن أسلم روایت کرده[۵] و شاگردانی نظیر عبدالرحیم بن واقد و ابراهیم بن موسی[۶] داشته است. توجه به تاریخ درگذشت استادش در سال ۱۳۱ هجری قمری[۷]، به دست می‌آید که وی در طبقه راویان تا میانه‌های قرن دوم هجری جای داشته است.

نام این راوی در کتاب‌های رجالی شیعه ذکر نشده است، اما به واسطه قرائنی چون سکوت رجالیان عامه و نقل روایت از ابوبکر[۸]، به عنوان یکی از راویان اهل سنت شناخته می‌شود[۹]. درباره شخصیت ایوب بن سیار، رجال‌نویسان اهل سنت وی را تضعیف کرده‌اند؛ آنان وی را محدثی ضعیف[۱۰]، غیرموثق[۱۱]، دروغگو[۱۲] و متروک[۱۳] دانسته[۱۴] و مدعی شده‌اند که وی منکر الحدیث بوده[۱۵]، اسناد را دگرگون می‌ساخته و مراسیل را مرفوع می‌نموده است[۱۶]؛ همچنین تصریح کرده‌اند که حدیث او نوشته نمی‌شود[۱۷]. با وجود این تضعیفات، نام وی تنها در سند یک روایت در تفسیر کنز الدقائق و مجمع البیان پیرامون شأن نزول آیه تطهیر به چشم می‌خورد[۱۸]. البته این حادثه و روایت از طرق متعدد دیگر نیز نقل شده است[۱۹].[۲۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن ابی‌حاتم رازی می‌نویسد: أیوب بن سیار الزهری روی عن ابن المنکدر. الجرح و التعدیل، ج۲، ص۲۴۸، ش۸۸۴.
  2. الزهری بضم الزای و سکون الهاء و کسر الراء، هذه النسبة إلی زهرة بن کلاب بن مرة بن کعب بن لؤیو هی من قریش. سمعانی، الأنساب، ج۳، ص۱۸۰.
  3. ر.ک: المجروحین، ج۱، ص۱۷۱.
  4. الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷ - ۲۵۸: «أخبرنا محمد بن عمر حدثنی أیوب بن سیار عن جعفر بن محمد عن أبیه قال: لما نزل بالنبی(ص) الموت دعا بقدح من ماء فجعل یمسح به وجهه و یقول: اللهم أعنی علی کرب الموت قال: و جعل یقول: ادن منّی یا جبریل ادن منّی یا جبریل ثلاثا».
  5. ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۸۳؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۲۴۸، ش۸۸۴.
  6. تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۸۳.
  7. الطبقات الکبری، ج۵، ص۳۶۱، ذیل شماره ۱۰۶۷.
  8. ر.ک: کنز العمال، ج۷، ص۳۶۴، ح۱۹۲۸۷.
  9. الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۵۷ - ۲۵۸: «أخبرنا محمد بن عمر حدثنی أیوب بن یسار عن جعفر بن محمد عن أبیه قال...».
  10. الهیثمی، مجمع الزوائد، ج۲، ص۲۰۴.
  11. تحفة الأحوذی، ج۳، ص۶۳.
  12. ضعفاء العقیلی، ج۱، ص۱۱۲، ش۱۳.
  13. الهیثمی، مجمع الزوائد، ج۲، ص۴۱.
  14. تحفة الأحوذی، ج۳، ص۶۳.
  15. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۱، ص۴۱۷، ش۱۳۳۲.
  16. ر.ک: المجروحین، ج۱، ص۱۷۱؛ الجرح والتعدیل، ج۲، ص۲۴۸، ش۸۸۴.
  17. سؤالات محمد بن عثمان بن أبیشیبة (علی بن المدینی)، ص۱۱۹، ش۱۴۳.
  18. «أَخْبَرَنَا اَلسَّیِّدُ أَبُو اَلْحَمْدِ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحَاکِمُ أَبُو اَلْقَاسِمِ اَلْحَسْکَانِیُّ عَنْ أَبِی بَکْرٍ اَلسَّبِیعِیِّ عَنْ أَبِی عُرْوَةَ اَلْحَرَّانِیِّ عَنِ اِبْنِ مُصْغِی عَنْ عَبْدِ اَلرَّحِیمِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَیُّوبَ بْنِ سَیَّارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْمُنْکَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ: نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآیَةُ عَلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ لَیْسَ فِی اَلْبَیْتِ إِلاَّ فَاطِمَةُ وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ وَ عَلِیٌّ عَلَیْهِ السَّلاَمُ - ﴿إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ فَقَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلِی» تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۸۳ به گزارش از مجمع البیان، ج۸، ص۵۶۰. مجمع البیان آن را از شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۹، ش۶۴۸ نقل کرده است.
  19. ر.ک: أ. منابع شیعی: الغدیر، ج۵، ص۲۲۰، ش۱۲۰؛ علامه امینی، الوضاعون و احادیثهم، ص۱۵۴.
    ب. منابع سنّی: تاریخ ابن معین، ج۱، ص۱۲۶، ش۷۵۵؛ بخاری، التاریخ الصغیر، ج۲، ص۱۷۳؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۱، ص۴۱۷، ش۱۳۳۲؛ بخاری، الضعفاء الصغیر، ص۲۲، ش۲۷؛ ضعفاء العقیلی، ج۱، ص۱۱۲، ش۱۳؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۲۴۸، ش۸۸۴؛ المجروحین، ج۱، ص۱۷۱؛ الکامل، ج۱، ص۳۴۶، ش۱۷۹؛ ابونعیم الأصبهانی، الضعفاء، ص۶۲، ش۱۹؛ تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۲۳۲، ضمن شماره ۵۳۶۱؛ اکمال الکمال، ج۴، ص۴۲۸؛ المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۱۴۷، ش۸۱۲؛ میزان الاعتدال، ج۱، ص۲۸۸، ش۱۰۸۰؛ تاریخ الاسلام، ج۱۱، ص۴۶؛ لسان المیزان، ج۱، ص۴۸۲، ش۱۴۸۵؛ تنزیه الشریعة المرفوعه، ج۱، ص۴۰، ش۳۱۸.
  20. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۴۱۰-۴۱۳.