بدر بن ولید کوفی خثعمی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از بدر بن الولید)

آشنایی اجمالی

بدر بن الولید الخثعمی[۱]، از اهالی کوفه[۲] و از اصحاب امام صادق(ع)[۳] بود. بر اساس قرائن موجود در اسناد روایات، وی دوران امام کاظم(ع) را نیز درک کرده است. بدر بن الولید از محدثانی همچون ابوالربیع الشامی حدیث آموخته و روایت کرده و شاگردانی نظیر عبدالله بن مسکان داشته است[۴]. نام وی در کتاب‌های رجالی قدمای شیعه، تنها در رجال البرقی و رجال الطوسی عنوان شده است.

درباره شخصیت بدر بن الولید، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: برخی چون علامه شوشتری و سید ابوالقاسم خویی مدعی شده‌اند که وی با راوی مطلقی به نام «بدر» متحد نیست و این برداشت را رد کرده‌اند[۵]. در مقابل، بزرگانی چون محقق اردبیلی بر اتحاد این دو عنوان تأکید کرده‌اند[۶]. نام وی در کتب رجالی قدما بدون جرح و تعدیل صریح ذکر شده است، اما وحید بهبهانی نوشته است که روایت ابن ابی عمیر با واسطه ابن مسکان از او، نشانگر اعتماد بر این راوی و بلکه دال بر وثاقت وی است[۷]. همچنین سید ابوالقاسم خویی در اصل روایت عبدالله بن مسکان از وی تردید کرده و مدعی وقوع تصحیف با نام زید بن الولید شده است[۸]، اما این ادعا با توجه به وجود نام او در اسناد دیگر مردود دانسته شده است[۹]. شماری از علما نیز با استناد به ذکر نامش در رجال البرقی و مضامین روایاتش پیرامون گستره علم امام(ع)[۱۰]، او را فردی امامی شمرده‌اند[۱۱].[۱۲]

منابع

پانویس

  1. الخثعمی: بفتح الخاء المعجمة و سکون الثاء المثلثة و فتح العین المهملة و فی آخرها المیم، هذه النسبة إلی خثعم. سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۵۱، ش۱۳۲۳؛
    الخثعم: قبیلة تقع دیارها علی طریق الطائف - أبها، بین منازل شمران فی الشمال و الغرب و بلقرن فی الجنوب والشرق. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۳۱.
  2. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۲، ش۲۰۲۰.
  3. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۲، ش۲۰۲۰.
  4. ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۹۰ به نقل از الکافی، ج۱، ص۲۵۸، ح۱.
  5. قاموس الرجال، ج۲، ص۲۵۳، ش۱۰۵۵: و کون المراد بالأخیرین هذا غیر معلوم، حیث إنهما بلفظ بدر بدون نسب؛ ولا سیّما الثانی، فإنه عن بدر، عن أبیه، عن سلام الخراسانی، عن سلام المخزومی، عن الصادق(ع):....
    "وکذلک لم تثبت روایة أحمد بن محمد بن عیسی عنه... ولم یثبت أنه بدر بن الولید، بل الظاهر أنه غیره" معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۸۲، ش۱۶۵۳.
  6. زیرا در ترجمه بدر بن الولید به این دو روایت اشاره کرده است. ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۱۱۵، ش۸۶۸.
  7. "ویروی عنه ابن أبی عمیر بواسطة ابن مسکان وفیه إشعار باعتماد علیه بل بوثاقته أیضاً" تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴.
  8. ر.ک: الکافی، ج۸، ص۲۴۸، ح۳۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۸۲، ضمن ش۱۶۵۳.
  9. ر.ک: المحاسن، ج۱، ص۱۴۶، ح۵۲؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۱۵، ح۱؛ الکافی، ج۱، ص۳۵۸، ح۱.
  10. الکافی، ج۱، ص۲۵۸، ح۱: «علی بن محمد و غیره، عن سهل بن زیاد، عن أیوب بن نوح، عن صفوان بن یحیی، عن ابن مسکان، عن بدر بن الولید، عن أبی الربیع الشامی، عن أبی عبدالله(ع) قال: إن الإمام إذا شاء أن یعلم علم».
  11. تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴: یظهر من بعض روایاته فی الکافی کونه إمامیّاً؛ تنقیح المقال، ج۱۲، ص۵۰ - ۵۱، ش۲۹۰۶: و قد عدّه الشیخ فی رجاله من أصحاب الصادق(ع) و ظاهره کونه إمامیّاً.
  12. جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۴۴۱-۴۴۷.