بکر بن محمد ازدی

آشنایی اجمالی

ابو محمد بکر بن محمد بن عبدالرحمن بن نعیم ازدی غامدی از بزرگان طایفه «آل نعیم» در کوفه بود^[۱] و از اصحاب امام باقر، امام صادق، امام کاظم و امام رضا(ع) به شمار می‌آید^[۲]. وی عمری دراز داشت^[۳] و از آن چهار بزرگوار روایت کرده است^[۴]. بکر بن محمد افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون ابوبصیر، خضر، اسحاق بن جعفر، أبان بن عثمان و سدیر حدیث آموخته و روایت کرده است^[۵]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان ابراهیم بن هاشم، احمد بن اسحاق بن سعد، عباس بن معروف و عبدالله بن صلت قمی می‌باشند^[۶]. وی در طبقه پنجم راویان قرار دارد^[۷].

درباره شخصیت بکر بن محمد، به سبب گزارش یکی از منابع، میان رجال‌نویسان اختلافی ظاهری پدید آمده است: برخی چون علامه حلی و ابن داوود نام او را دو بار ذکر کرده و در یک عنوان وی را ثقه و در عنوانی دیگر ممدوح یا فاقد وثاقتِ ثابت‌شده دانسته‌اند^[۸] و مدعی شده‌اند که وی برادرزاده سدیر صیرفی است^[۹]. در مقابل، بزرگانی چون نجاشی و آیت‌الله خویی بر یگانگی شخصیت و وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۱۰]. محمد بن عیسی عبیدی نوشته است: بکر بن محمد فردی نیکو و فاضل بود^[۱۱]

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده، اما کتاب الحدیث^[۱۲] و اصل را از آثار وی شمرده‌اند^[۱۳].^[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ ر.ک: الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۱، ص۲۸۳.
↑ بکر بن محمد بن عبدالرحمن الأزدی العامری الکوفی أبو محمد؛ ذکره ابن النجاشی فی رجال الشیعة و قال: من بیت جلیل کان ثقة عمر طویلا؛ وقال الطوسی: روی عن الباقر و ولده الصادق و ولده الکاظم؛ روی عن عبدالله بن مسکان و أحمد بن إسحاق و غیرهما. لسان المیزان، ج۲، ص۵۸؛ ر.ک: رجال البرقی، ص۴۰ و ۴۸.
رجال الطوسی، ص۱۵۷، ش۳۷: بکر ابن محمد أبو محمد الأزدی الکوفی عربی، ص۳۳۳، ش۴۹۵۵: بکر بن محمد الأزدی، له کتاب، ص۳۵۳، ش۵۲۳۲: بکر بن محمد الأزدی، له کتاب روی عن أبی عبدالله(ع) و ص۴۱۷، ش۶۰۳۲: بکر بن محمد الأزدی، روی عنه العباس بن معروف.
↑ ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳. و عمّر عمرا طویلا.
↑ «و حدثنی أبی، عن سعد بن عبدالله، عن أحمد بن محمد بن عیسی، عن أبیه، عن سیف بن عمیرة، عن بکر بن محمد، عن أبی عبدالله(ع) قال: وکل الله بقبر الحسین فی سبعین ألف [ملک] ملکا شعثا غبرا یبکونه إلی یوم القیامة یصلون عنده الصلاة الواحدة من صلاتهم [من صلاة أحدهم] تعدل ألف صلاة من صلاة الآدمیین یکون ثواب صلاتهم و أجر ذلک لمن زار قبره». (کامل الزیارات، ص۸۶، (ح۱۴)، ص۱۲۱، (ح۲).
أحمد بن إسحاق، قال: حدثنی بکر بن محمد الأزدی، عن أبی الحسن الأول(ع). قرب الإسناد، ص۳۱۴، ح۱۲۱۹.
« الحسین بن محمد عن أحمد بن إسحاق الأشعری عن بکر بن محمد الأزدی قال: سألت أبا الحسن(ع) عن المتعة أهی من الأربع؟ فقال: لا». الکافی، ج۵، ص۴۵۱، ح۲.
«و منها ما روی بکر بن محمد، عن محمد بن علی بن الحسین(ع) قال: خرج أبی فی نفر من أهل بیته و أصحابه إلی بعض حیطانه وأمر بإصلاح سفرة فلما وضعت لیأکلوا أقبل ظبی من الصحراء یتبغم فدنا من أبی فقالوا: یا ابن رسول الله ما یقول هذا الظبی؟ قال: یشکو أنه لم یأکل منذ ثلاث شیئا فلا تمسوه حتی أدعوه لیأکل معنا قالوا: نعم فدعاه فجاء یأکل معهم فوضع رجل منهم یده علی ظهره فنفر فقال أبی: ألم تضمنوا لی آنکم لا تمسوه؟ فحلف الرجل أنه لم یرد به سوءا فکلمه أبی و قال للظبی: ارجع فلا بأس علیک فرجع یأکل حتی شبع ثم تبغم و انطلق فقالوا: یا ابن رسول الله! ما قال الظبی؟ قال: دعا لکم بالخیر و انصرف». الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۲۶۰ - ۲۶۱، ح۵.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۰۸؛ المحاسن، ج۲، ص۴۸۸، (ح ۵۶۱) و ص۴۹۰، (ح۵۶۹)؛ تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۳۹، (ح ۳)، الکافی، ج۱، ص۴۴۸، (ح ۲۹)؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۳۲۶، ح۱۳۳۸؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۹۲، ش۱۱۰۸.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۵، ص۷۹؛ قرب الإسناد، ص۱۴، (ح۴۳) و ص۳۲، (ح۱۰۴)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۶۱، (ح۵)؛ کامل الزیارات، ص۱۲۱، (ح ۲)؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۴۲؛ صدوق، الأمالی، ص۴۱۹، (ح ۷)، طوسی، الفهرست، ص۹۵، ش۱۲۶؛ رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳.
↑ الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال التهذیب، ص۱۶۲؛ طبقات رجال الکافی، ص۸۱.
↑ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۵ - ۲۶، ش۱ و ص۲۶، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۵۸، ش۲۶۳ و ش۲۶۵.
↑ "خیر فاضل" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۵۶، ش۱۱۰۷.
↑ رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۶، ش۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۲۶۰.
↑ "خیرٌ فاضلٌ" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۹۲، ش۱۱۰۷.
↑ الذریعه، ج۶، ص۳۱۶.
↑ الفهرست (طوسی)، ص۳۹.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۶۱۴-۶۲۱.

[1] ر.ک: الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۱، ص۲۸۳.

[2] بکر بن محمد بن عبدالرحمن الأزدی العامری الکوفی أبو محمد؛ ذکره ابن النجاشی فی رجال الشیعة و قال: من بیت جلیل کان ثقة عمر طویلا؛ وقال الطوسی: روی عن الباقر و ولده الصادق و ولده الکاظم؛ روی عن عبدالله بن مسکان و أحمد بن إسحاق و غیرهما. لسان المیزان، ج۲، ص۵۸؛ ر.ک: رجال البرقی، ص۴۰ و ۴۸.
رجال الطوسی، ص۱۵۷، ش۳۷: بکر ابن محمد أبو محمد الأزدی الکوفی عربی، ص۳۳۳، ش۴۹۵۵: بکر بن محمد الأزدی، له کتاب، ص۳۵۳، ش۵۲۳۲: بکر بن محمد الأزدی، له کتاب روی عن أبی عبدالله(ع) و ص۴۱۷، ش۶۰۳۲: بکر بن محمد الأزدی، روی عنه العباس بن معروف.

[3] ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳. و عمّر عمرا طویلا.

[4] «و حدثنی أبی، عن سعد بن عبدالله، عن أحمد بن محمد بن عیسی، عن أبیه، عن سیف بن عمیرة، عن بکر بن محمد، عن أبی عبدالله(ع) قال: وکل الله بقبر الحسین فی سبعین ألف [ملک] ملکا شعثا غبرا یبکونه إلی یوم القیامة یصلون عنده الصلاة الواحدة من صلاتهم [من صلاة أحدهم] تعدل ألف صلاة من صلاة الآدمیین یکون ثواب صلاتهم و أجر ذلک لمن زار قبره». (کامل الزیارات، ص۸۶، (ح۱۴)، ص۱۲۱، (ح۲).
أحمد بن إسحاق، قال: حدثنی بکر بن محمد الأزدی، عن أبی الحسن الأول(ع). قرب الإسناد، ص۳۱۴، ح۱۲۱۹.
« الحسین بن محمد عن أحمد بن إسحاق الأشعری عن بکر بن محمد الأزدی قال: سألت أبا الحسن(ع) عن المتعة أهی من الأربع؟ فقال: لا». الکافی، ج۵، ص۴۵۱، ح۲.
«و منها ما روی بکر بن محمد، عن محمد بن علی بن الحسین(ع) قال: خرج أبی فی نفر من أهل بیته و أصحابه إلی بعض حیطانه وأمر بإصلاح سفرة فلما وضعت لیأکلوا أقبل ظبی من الصحراء یتبغم فدنا من أبی فقالوا: یا ابن رسول الله ما یقول هذا الظبی؟ قال: یشکو أنه لم یأکل منذ ثلاث شیئا فلا تمسوه حتی أدعوه لیأکل معنا قالوا: نعم فدعاه فجاء یأکل معهم فوضع رجل منهم یده علی ظهره فنفر فقال أبی: ألم تضمنوا لی آنکم لا تمسوه؟ فحلف الرجل أنه لم یرد به سوءا فکلمه أبی و قال للظبی: ارجع فلا بأس علیک فرجع یأکل حتی شبع ثم تبغم و انطلق فقالوا: یا ابن رسول الله! ما قال الظبی؟ قال: دعا لکم بالخیر و انصرف». الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۲۶۰ - ۲۶۱، ح۵.

[5] تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۰۸؛ المحاسن، ج۲، ص۴۸۸، (ح ۵۶۱) و ص۴۹۰، (ح۵۶۹)؛ تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۳۹، (ح ۳)، الکافی، ج۱، ص۴۴۸، (ح ۲۹)؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۳۲۶، ح۱۳۳۸؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۹۲، ش۱۱۰۸.

[6] تفسیر کنز الدقائق، ج۵، ص۷۹؛ قرب الإسناد، ص۱۴، (ح۴۳) و ص۳۲، (ح۱۰۴)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۶۱، (ح۵)؛ کامل الزیارات، ص۱۲۱، (ح ۲)؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۴۲؛ صدوق، الأمالی، ص۴۱۹، (ح ۷)، طوسی، الفهرست، ص۹۵، ش۱۲۶؛ رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳.

[7] الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال التهذیب، ص۱۶۲؛ طبقات رجال الکافی، ص۸۱.

[8] خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۵ - ۲۶، ش۱ و ص۲۶، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۵۸، ش۲۶۳ و ش۲۶۵.

[9] "خیر فاضل" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۵۶، ش۱۱۰۷.

[10] رجال النجاشی، ص۱۰۸، ش۲۷۳؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۶، ش۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۲۶۰.

[11] "خیرٌ فاضلٌ" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۹۲، ش۱۱۰۷.

[12] الذریعه، ج۶، ص۳۱۶.

[13] الفهرست (طوسی)، ص۳۹.

[14] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۶۱۴-۶۲۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]