احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری قمی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام حسن عسکری است. احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری قمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری قمی در معارف مهدویت - احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری قمی در تراجم و رجال - احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری قمی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابوعلی احمد بن اسحاق بن عبدالله بن سعد بن مالک بن احوص اشعری قمی، که از راویان برجسته طبقه هفتم به شمار میآید، شیخ و نماینده قمیان، از اصحاب امام جواد، امام هادی و امام حسن عسکری(ع) بود[۱]. وی از آن سه بزرگوار روایت کرده است[۲]. احمد بن اسحاق افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون ابوهاشم جعفری، بکر بن محمد ازدی، یاسر خادم و عبدالله بن میمون حدیث آموخته و روایت کرده است[۳]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان حسین بن محمد اشعری، محمد بن یحیی عطار، سعد بن عبدالله اشعری و احمد بن ادریس اشعری میباشند[۴].
درباره شخصیت احمد بن اسحاق اختلافی در منابع رجالی متقدم وجود ندارد و تمام محدثان بر وثاقت وی اتفاق نظر دارند؛ از این رو بزرگانی چون نجاشی و شیخ طوسی بر وثاقت و منزلت والای وی تأکید کردهاند[۵]. نجاشی نوشته است: احمد بن اسحاق نماینده مردم قم، راوی از امام جواد و امام هادی(ع) و از اصحاب خاص امام عسکری(ع) بود[۶]. شیخ طوسی نیز او را فردی جلیلالقدر، از خواص امام یازدهم(ع) و شیخ قمیان دانسته که به دیدار امام زمان(ع) نیز نائل شده است[۷]. عبدالله بن جعفر حمیری نیز بر وثاقت و مرضی بودن او تصریح دارد[۸]. طبق روایتی که سعد بن عبدالله نقل میکند، احمد بن اسحاق به محضر امام عسکری(ع) رسید و حضرت فرزندش امام مهدی(ع) را به وی نشان داد[۹]. همچنین بنابر گزارشی، وی برای تشرف به حج با مشکل مالی روبهرو شد و پس از مکاتبه با امام عسکری(ع)، حضرت دستور پرداخت هزار دینار به وی را صادر فرمود. او هنگام حرکت به سوی مکه از حسین بن روح اجازه خواست و وی ضمن موافقت، جامهای برای او فرستاد که احمد بن اسحاق آن را نشانه فرارسیدن مرگ خویش دانست[۱۰].
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی به تصریح کشی وی پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) هنگام بازگشت از حج در منطقه حلوان درگذشته است[۱۱]؛ کتابهای «علل الصوم»، «علل الصلاة» و «مسائل الرجال لأبی الحسن الثالث» نیز از آثار اوست[۱۲].[۱۳].[۱۴]
پرسش مستقیم
پرسشهای وابسته
- مراد از نهاد یا نظام وکالت در مباحث مهدویت چیست؟ (پرسش)
- بحث از نیابت و نهاد وکالت چه ضرورتی دارد؟ (پرسش)
- واژه وکالت در لغت و اصطلاح مهدویت چیست؟ (پرسش)
- وکالت و وکیل به چه معناست؟ (پرسش)
- اهداف سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- پیشینه فعالیت سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- مهمترین وکلای امامان کدامند و منطقه فعالیت آنها چیست؟ (پرسش)
- پیشینه گستره جغرافیایی سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی غیر از سفرا وکیل نیز داشته است؟ (پرسش)
- چه ویژگیهایی برای وکیلان لازم و ضروری است؟ (پرسش)
- علل ایجاد سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- وظایف و مسئولیتهای سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- عناصر گوناگون سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- ساختار سازمان وکالت چیست؟ (پرسش)
- نهاد وکالت کدام مناطق و سرزمینهای اسلامی را زیر پوشش داشت؟ (پرسش)
- جایگاه و وظایف رهبر نهاد وکالت چه بوده است؟ (پرسش)
- وکلاء و نواب و سفراء در برابر نهاد وکالت چه وظایفی داشتند؟ (پرسش)
- ویژگیها و شرایط برای وکیلان چیست؟ (پرسش)
- زمینههای پیدایش نهاد وکالت چه بوده است؟ (پرسش)
- انگیزه تأسیس نهاد وکالت چه بوده است؟ (پرسش)
- آیا در تاریخ و فرق اسلامی سازمان یا نهاد مشابه نهاد وکالت وجود داشته است؟ (پرسش)
- برخورد دولت و نزدیکان دستگاه عباسی با نهاد وکالت چگونه بود؟ (پرسش)
- با وجود سختگیریهای دستگاه عباسی نهاد وکالت چگونه و با چه ابزار و شیوههایی به اهداف نهاد جامه عمل میپوشانیدند؟ (پرسش)
- آیا نهاد وکالت افراد نفوذی در درون دستگاه عباسی داشته است؟ (پرسش)
- وکلای امام مهدی چه کسانی هستند؟ (پرسش)
منابع
جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲
جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳
جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی
پانویس
- ↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۵۶ و ۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۶ و ۳۹۷، ش۵۸۱۷؛ رجال النجاشی، ص۹۱، ش۲۲۵؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۴۷ و ۴۸.
- ↑ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۵۳، ش۴۳۵ و ج۲، ص۴۷-۴۸.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۲۱۳؛ الکافی، ج۱، ص۳۲۸، ح۲ و ۴۴۸، ح۲۹؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۳۰۸، ح۱۲۴۹ - ۱۰۵؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۷۵، به نقل از: من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۱۲، ح۵۹۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۴۷ و ۴۸.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۵، ص۲۵۱؛ ج۶، ص۲۲۶؛ ج۱۳، ص۲۱۳.
- ↑ رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۶ و ۳۹۷، ش۵۸۱۷.
- ↑ "وکان وافد القمیین، وروی عن أبی جعفر الثانی و أبی الحسن(ع)، وکان خاصة أبی محمد(ع)" رجال النجاشی، ص۹۱، ش۲۲۵.
- ↑ "کبیر القدر، وکان من خواص أبی محمد(ع)؛
یکی از محققان درباره مفاد این جمله مینویسد: و هذا مدح فوق الوثاقة إذ لا یکون الرجل من خاصة سلطان أو أمیر أو إمام إلا إذا کان فطناً، مقرباً، أمیناً، ثقة، من بطانته؛ تهذیب المقال، ج۳، ص۴۳۶؛ طوسی، الفهرست، ص۶۳، ش۷۸. - ↑ "هو عندنا الثقة المرضی" طوسی، الغیبة، ص۴۱۵.
- ↑ کمال الدین، ج۲، ص۳۸۴ - ۳۸۵، ح۱.
- ↑ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۵۵۷، ح۱۰۵۲؛ طوسی، الفهرست، ص۷۰.
- ↑ وفات امام حسن عسکری(ع) در سال ۲۶۰ (ق) بوده است؛ ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۰۳؛ طوسی، الفهرست، ص۷۰.
- ↑ ر.ک: رجال النجاشی، ص۹۱، ش۲۲۵؛ رجال النجاشی، ج۱، ص۲۳۴؛ طوسی، الفهرست، ص۶۳، ش۷۸.
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص ۱۱۴.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۶۹-۷۰.