حذیفة بن منصور خزاعی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام باقر است. حذیفة بن منصور خزاعی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حذیفة بن منصور خزاعی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابومحمد حذیفة بن منصور بن کثیر بن سلمة بن عبدالرحمن خزاعی[۱]، از راویان امامی اهل کوفه و در شمار اصحاب امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) جای دارد[۲]. وی در عرصه نقل حدیث، روایاتی را به طور مستقیم از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) گزارش کرده است، ولی روایتی از وی از امام کاظم(ع) یافت نشده است[۳]. او افزون بر این، از محدثانی چون معاذ بن کثیر، شهاب بن عبد ربه و میسر بن عبدالعزیز النخعی نیز روایت کرده است[۴] و دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن سنان زاهری، صفوان بن یحیی و محمد بن ابی عمیر به ثبت رسیده است[۵]. طبقه وی به روشنی نمایانگر حضور او در دوران این سه امام است و برخی روایات احتمال حیات او تا زمان امام رضا(ع) را نیز مطرح کردهاند.
علما و رجالنویسان بر وثاقت حذیفة بن منصور تأکید کردهاند؛ نجاشی او را توثیق کرده[۶] و شیخ مفید نیز بر جلالت و وثاقت وی صحه نهاده است[۷]. آیتالله خویی با تأکید بر وثاقت او، تضعیف ابنغضائری را ناظر به آمیختگی احادیث وی دانسته و ولایت او از جانب بنیامیه را امری غیرقابلاثبات و در صورت صحت نیز منافی وثاقت ندانسته است[۸]. در واقع، جرح ابنغضائری متوجه وثاقت شخصی وی نیست، بلکه نقدی بر کیفیت برخی روایات منقول از اوست[۹]؛ چنانکه وحید بهبهانی نیز تردیدی در شأن و جلالت او روا نداشته است[۱۰]. افزون بر این، روایتی که کشی نقل میکند، بر جایگاه ویژه او در انقیاد و تسلیم در برابر امام صادق(ع) دلالت دارد؛ بهگونهای که آن حضرت درباره وی فرمودند: ««أَمَا لَوْ کَانَ حُذَیْفَةُ بْنُ مَنْصُورٍ: مَا عَاوَدَنِی فِیهِ بَعْدَ أَنْ قُلْتُ لَا»»[۱۱]. کتابی از آثار اوست[۱۲].[۱۳]
جستارهای وابسته
- حسن بن حذیفة (فرزند)
- محمد بن حذیفة (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴۷، ش۳۸۳.
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴۷-۱۴۸، ش۳۸۳: روی عن أبی جعفر و أبی عبدالله و أبی الحسن(ع).
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۴۵-۱۴۶، ح۷: «عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع) مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ(ع) لِلَّهِ وَ فِي اللَّهِ أَعْتَقَهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ وَ آمَنَهُ يَوْمَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ وَ لَمْ يَسْأَلِ اللَّهَ تَعَالَى حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ».
المحاسن، ج۲، ص۳۷۱، ح۱۲۸: «... عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ(ع) يَقُولُ الصَّلَاةُ فِي السَّفَرِ رَكْعَتَانِ بِالنَّهَارِ لَيْسَ قَبْلَهُمَا وَ لَا بَعْدَهُمَا شَيْءٌ». - ↑ الکافی، ج۴، ص۷۹، (ح ۳) و ۲۸۷، (ح ۷)؛ ج۵، ص۱۵۳-۱۵۴، ح۱۹.
- ↑ الکافی، ج۲، ص۱۱۷، (ح ۶) و ۳۴۶، (ح ۲)؛ ج۵، ص۳۷۵، ح۱؛ ج۶، ص۴۹۰، ح۷؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۱۴، ح۳۴؛ ج۴، ص۱۶۷، (ح ۴۷۷) و ۱۶۸، (ح ۴۸۰ و ۴۸۲).
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴۷، ش۳۸۳: ثقة.
- ↑ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۶۰-۶۱، ش۲.
- ↑ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۲۲۴، ش۲۶۲۴.
- ↑ شعب المقال، ص۱۷۲، ش۳۶: لا منافاة بین کونه فی نفسه ثقة، و أنه یروی الصحیح و السقیم.
- ↑ ابن الغضائری، الرجال، ص۵۰، ش۳۰.
- ↑ رجال الکشی (إختیار معرفة الرجال)، ص۳۳۶، ح۶۱۵.
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴۷-۱۴۸، ش۳۸۳: له کتاب، یرویه عدة من أصحابنا، أخبرنا القاضی أبو الحسین محمد بن عثمان، قال: حدثنا أبو القاسم جعفر بن محمد بن الشریف الصالح، قال: حدثنا عبیدالله بن أحمد ابن نهیک، قال: حدثنا ابن أبی عمیر، عن حذیفة؛ الفهرست (طوسی)، ص۱۶۷، ش۲۶۱: له کتاب، رویناه بالإسناد الأول (عدة من أصحابنا، عن أبی المفضل)، عن حمید، عن القسم [القاسم] بن إسماعیل، عنه. و أخبرنا به أیضاً عدة من أصحابنا، عن التلعکبری، عن أحمد بن محمد بن سعید، عن أحمد بن عمر بن کیسبة، عن الطاطری، عن محمد بن أبی حمزة، عن حذیفة بن منصور.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۲۲۸-۲۴۲.