ربیعة بن لیث بن حدرجان
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. ربيعة بن ليث بن حدرجان از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ربيعة بن ليث بن حدرجان در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وى ربيعة بن ليث بن حدرجان بن عساس بن لیث[۱]، از بنی عبدالقیس ربیعه از قبایل عدنانی است[۲]. در میان شرح حالنویسان تنها ابن حجر[۳]، شرح حال او را در بخش نخست الاصابه (صحابه) آورده و میگوید: وی با لقب «مبرق» شناخته میشد. سبب ملقب شدن وی نیز آن بود که او شعری درباره حوادث صدر اسلام سرود و در آن واژه «برق» را به کار برد. ابیاتی از سروده وی چنین است:
| اِذا انا لم اُبرِق فلا يَسَعَنّنى | من الارض لا بر فضاء ولا يَحر | |
| بارض بها عبد الاله محمد | اُبَيّن ما في الصدر اذ بلغ الصدر | |
| و تلكم قريش تجحدالله ربها | كما جَحَدت عاد و مدين والحِجر |
یعنی: هرگاه من چون رعد بیم و باکی نداشته باشم، دریا و زمین با گستردگیاش گنجایش مرا نداشته باشد. در سرزمینی که در آن محمد(ص) خدا را پرستش کرده است، آنچه در سینه دارم را آشکار میکنم، آنگاه که سینهام تنگ شده است. اینک این قریش است که خداوند را انکار میکند همانگونه که عاد، مدین و حجر چنین کردند.
اما انتساب این شعر به ربيعة بن ليث صحیح نیست و همانگونه که مرزبانی[۴] و دیگر نویسندگان[۵]، گفتهاند این ابیات سروده عبدالله بن حارث بن قیس سهمی از قریش است که شاعر و از مهاجران به حبشه بود. نظر این نویسندگان با توجه به ادامه ابیات یاد شده که درباره هجرت به حبشه است، تأیید میشود.[۶]
جستارهای وابسته
- بنی عبدالقیس (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ یا ربيعة بن ليث بن حدرجان بن عباس بن لیث.
- ↑ ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۸۳.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۶.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۶.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «ربيعة بن ليث بن حدرجان»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۳۳-۳۳۴.