ربیعة بن مقروم ضبی
ربيعة بن مقروم ضبی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ربيعة بن مقروم ضبی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی ربیعة بن مقروم بن قیس بن جابر، از قبیله بنیضبه، از قبایل عدنانی است[۱]. ربیعه از حماسهسرایان دوران جاهلی بود و اشعار وی درباره ایام جاهلیت در منابع نقل شده[۲] و جغرافینویسانی مانند یاقوت حموی[۳]، مکرر به اشعار وی برای یاد از اماکن و تعیین حدود جغرافیایی آن استناد کردهاند. چنان که از اشعار او لغویان و ادیبان نیز بهره گرفتهاند[۴]. ابن قتیبه[۵]، با تعبیر «اسلامی، جاهلی» از او یاد کرده و ابن حجر[۶]، شرح حال او را در بخش مخضرمان آورده است و به نقل از مرزبانی میگوید: وی یکی از شعرای مضر در جاهلیت و اسلام بود که مسلمان شد و اسلامش نکو بود. همچنین به نقل از ابوالفرج اصفهانی میگوید: ربیعه در دوره جاهلیت به نزد کسرا پادشاه ایران رفت، اما این خبر در کتاب الاغانی که عنوانی را به اخبار ربیعة بن مقروم اختصاص داده، یافت نشد[۷]. ابن حجر همچنین بر اساس خبر تکمیلی دیگری که از کتاب طبقات الشعراء دعبل نقل کرده، میگوید: پادشاه ایران وی را در قلعه مشقر (میان نجران و بحرین) حبس کرد[۸]، اما علت اینگونه رفتار در گزارشها مشخص نشده است؛ هرچند ممکن است به دلیل دستبردهایی بوده باشد که عربها به کاروان هدایایی که برای پادشاه ایران ارسال میشد، میزدند[۹]. ابن قتیبه[۱۰]، اسارت وی از سوی قبیله عبدالقیس را گزارش کرده است و میگوید: عبدالقیس پس از مدتها بر وی منت گذارده و او را آزاد کردند. ربیعه عمری طولانی کرد و در نبرد قادسیه (سال ۱۴) و دیگر فتوحات صدر اسلام شرکت جست[۱۱]. وی عمر صدساله کرد و خود در این باره اشعاری سرود[۱۲].[۱۳]
جستارهای وابسته
- بنیضبه (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ نسب کامل وی را بنگرید: ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۲۲، ص۱۰۲.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۶۷؛ بغدادی، خزانة العرب، ج۸، ص۴۳۹.
- ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۹۰ و ص۴۰۸.
- ↑ بنگرید: زمخشری، الفائق فی غریب الحدیث، ج۳، ص۹۵۵؛ سید مرتضی، الامالی، ج۲، ص۳۲.
- ↑ ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ص۱۸۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۲۲، ص۱۰۲.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۷ و ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۷؛ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۶۳.
- ↑ ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۱، ص۶۲۱.
- ↑ ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ص۱۸۵.
- ↑ ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ص۱۸۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «ربيعة بن مقروم ضبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۳۴.