جبار (اسم الهی): تفاوت میان نسخه‌ها

[[جبّار]] صیغه [[مبالغه]] از «ج ـ ب ـ ر» [[ضد]] کسر <ref>موسوعة له الاسماء الحسنی، ج ۱، ص۷۴.</ref> و به معنای [[اصلاح]]،<ref>المصباح، ص۸۹؛ الصحاح، ج ۲، ص۶۰۷، «جبر».</ref> اصلاح از راه [[قهر و غلبه]] <ref>مفردات، ص۱۸۳، «جبر»؛ بصائر ذوی التمییز، ج ۲، ص۳۶۰.</ref> و [[عظمت]] و [[برتری]] و [[استقامت]] <ref>مقاییس اللغه، ج ۱، ص۵۰۱؛ التحقیق، ج ۲، ص۴۵ - ۴۶، «جبر».</ref> یا برگرفته از [[اجبار]] به معنای قهر و غلبه و [[اکراه]] <ref>لسان العرب، ج ۲، ص۱۶۵، «جبر».</ref> است که [[جبر]] نیز گاهی در آن استعمال می‌‌شود؛ مانند جبر در برابر [[تفویض]]،<ref>بصائر ذوی التمییز، ج ۲، ص۳۶۱.</ref> بنابراین [[جبار]] کسی است که کار او اصلاح بسیار یا [[نفوذ]] او آشکار، [[حکم]] او غالب و امر او [[برتر]] است <ref>الصحاح، ج ۲، ص۶۰۷؛ المصباح، ص۸۹؛ التحقیق، ج ۲، ص۴۵ - ۴۶.</ref> و نیز کسی یا چیزی است که بر اثر عظمت و بلندی، از دسترس دور است، چنان که به [[نخل]]، اسب، شتر و مرد بلند قامت و [[عظیم]] الجثه به ترتیب «نخلة جبّارة»، «فرس جبّار»، «ناقة جبّارة» و «[[رجل]] جبّار» گفته می‌‌شود.<ref>لسان العرب، ج ۲، ص۱۶۶؛ مقاییس اللغه، ج ۱، ص۵۰۱.</ref> جبّار از [[اسمای حسنای الهی]] است که یک بار در [[قرآن]] به [[صراحت]] در ردیف برخی دیگر از [[اسمای خداوند]] آمده است: {{متن قرآن|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین ، پیروز کام‌شکن  بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref> در بسیاری از [[روایات]] نیز اسم جبّار ضمن [[اسماء و صفات]] [[خداوند]] ذکر شده است. از [[امام صادق]]{{ع}} از پدرانش نقل شده که برای خداوند ۹۹ اسم است و آنها عبارت‌اند از [[اللّه]]، [[عزیز]]، جبار و... <ref>شرح توحید الصدوق، ج ۳، ص۲۱۰؛ الکافی، ج ۱، ص۱۱۲؛ کنز العمال، ج ۱، ص۴۴۸.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاق‌نیا تربتی|اسحاق‌نیا تربتی، سید رضا]]، [[جبار - اسحاق‌نیا تربتی (مقاله)|مقاله «جبار»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۶۶.</ref>