صراط مستقیم: تفاوت میان نسخهها
←تعریف لغوی و اصطلاحی صراط
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
===نهم: شاکر بودن در برابر نعمات خداوند=== | ===نهم: شاکر بودن در برابر نعمات خداوند=== | ||
== | ==واژه شناسی لغوی=== | ||
*صراط در لغت به معنای راه راست و اصل آن سراط از مصدر "سرط" و "استراط" است، به معنای ابتلاع و بلعیدن. از این رو، "سراط" به معنی راه گفته شده است؛ راهیکه رهرو خود را فرومیبلعد، به گونهای که رجوع از آن امکانپذیر نیست. و چون "صاد: با "طا" قریب المخرج است، لذا قلب سین به صاد بر اثر تناسب آن با "طا" است. | *صراط در لغت به معنای راه راست و اصل آن سراط از مصدر "سرط" و "استراط" است، به معنای ابتلاع و بلعیدن. از این رو، "سراط" به معنی راه گفته شده است؛ راهیکه رهرو خود را فرومیبلعد، به گونهای که رجوع از آن امکانپذیر نیست. و چون "صاد: با "طا" قریب المخرج است، لذا قلب سین به صاد بر اثر تناسب آن با "طا" است. | ||
* "مستقیم" اسم فاعل استقامت از ثلاثی مجرد "قام" به معنای راست و درست و پایداری میباشد. راغب گوید: استفامت طریق، آن است که راست و بر خط مستوی باشد و طریق حق را به آن تشبیه کردهاند<ref>مفردات فی غریب القرآن ۴۰۷.</ref> | |||
==صراط مستقیم در قرآن=== | |||
"صراط مستقیم" را مفسران راه راست و آسان، راه آشکار، واضح و راه دین حق معرفی کردهاند.<ref>دایرة المعارف تشیع، ۳۲۴/۱.</ref> این راه همان راه استقامت است در برابر راه اعوجاج. و راه"معوج" راهی است که همراه با تخلف و اختلاف است ولی "صراط مستقیم" راهی است که از این دو آسیب مصون باشد.<ref>تسنیم ۴۶۶/۲.</ref> | * "صراط مستقیم" را مفسران راه راست و آسان، راه آشکار، واضح و راه دین حق معرفی کردهاند.<ref>دایرة المعارف تشیع، ۳۲۴/۱.</ref> این راه همان راه استقامت است در برابر راه اعوجاج. و راه"معوج" راهی است که همراه با تخلف و اختلاف است ولی "صراط مستقیم" راهی است که از این دو آسیب مصون باشد.<ref>تسنیم ۴۶۶/۲.</ref> | ||
* "صراط" در آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۲۶.</ref> و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۳.</ref> به استقامت و نیز در آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}﴾}}<ref>سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref> به استوا، و نیز در اول سوره ابراهیم: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}﴾}}<ref>سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref> به استواری و شکستناپذیری، و پسندیده بودن وصف شده است، ناظر به آن است که در این صراط الهی هیچگونه اعوجاجی راه ندارد، و هیچ شیطانی را بدان دسترسی نیست تا در آن تخلف یا اختلافی پدید آورد. | |||
"صراط" در آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۲۶.</ref> و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۳.</ref> به استقامت و نیز در آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}﴾}}<ref>سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref> به استوا، و نیز در اول سوره ابراهیم: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}﴾}}<ref>سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref> به استواری و شکستناپذیری، و پسندیده بودن وصف شده است، ناظر به آن است که در این صراط الهی هیچگونه اعوجاجی راه ندارد، و هیچ شیطانی را بدان دسترسی نیست تا در آن تخلف یا اختلافی پدید آورد. | * در قرآن کریم کلمه "صراط" همه جا به صورت مفرد به کار رفته و خداوند متعال یک صراط مستقیم را به خود نسبت داده است. از این جا معلوم میشود میان خداوند متعال و بندگان تنها یک صراط مستقیم برقرار است. به عنوان مثال، خداوند متعال در قرآن میفرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۳.</ref> و سرّ تعددناپذیری صراط آن است که به خداوند متعال استناد دارد و از اوست و به سوی اوست و هرگز اختلاف و تخلف نمیپذیرد و این راه مستقیم الهی یکی بیش نیست و هرچه برخلاف آن باشد، "سبیل الغی" است. اما راههای انحرافی "سبیل" فراوان است و متفرق؛ و هرگز اتحادپذیر نبوده، به یک جا ختم نخواهد شد.<ref>ر.ک:المیزان،۴۹-۵۱/۱؛و تفسیر تسنیم،۴۶۶/۱.</ref> <ref>[[صراط مستقیم از دیدگاه کتاب و سنت (مقاله)|صراط مستقیم از دیدگاه کتاب و سنت ]] صفحه ۵۲.</ref> | ||
در قرآن کریم کلمه "صراط" همه جا به صورت مفرد به کار رفته و خداوند متعال یک صراط مستقیم را به خود نسبت داده است. از این جا معلوم میشود میان خداوند متعال و بندگان تنها یک صراط مستقیم برقرار است. به عنوان مثال، خداوند متعال در قرآن میفرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ}}﴾}}<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۳.</ref> و سرّ تعددناپذیری صراط آن است که به خداوند متعال استناد دارد و از اوست و به سوی اوست و هرگز اختلاف و تخلف نمیپذیرد و این راه مستقیم الهی یکی بیش نیست و هرچه برخلاف آن باشد، "سبیل الغی" است. اما راههای انحرافی "سبیل" فراوان است و متفرق؛ و هرگز اتحادپذیر نبوده، به یک جا ختم نخواهد شد.<ref>ر.ک:المیزان،۴۹-۵۱/۱؛و تفسیر تسنیم،۴۶۶/۱.</ref> <ref>[[صراط مستقیم از دیدگاه کتاب و سنت (مقاله)|صراط مستقیم از دیدگاه کتاب و سنت ]] صفحه ۵۲.</ref> | |||
===اقسام صراط=== | ===اقسام صراط=== | ||