آزادی اقلیت‌ها: تفاوت میان نسخه‌ها

==اقلیت‌های دینی==

{{اصلی|اقلیت‌های دینی}}

[[پیروان]] [[دین]] [[موسی]]{{ع}}، [[عیسی]]{{ع}} و [[زرتشت]] را [[اقلیت‌های مذهبی]] می‌گویند<ref>دانشنامه حقوق، ج۱، ص۲۸۵ و ج۲، ص۵۸۷؛ اصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.</ref>. این گروه‌ها، پس از انعقاد [[عقد]] [[ذمه]]، از [[حقوق]] و [[تکالیف]] [[شهروندی]] در [[جامعه اسلامی]] برخوردار می‌گردند<ref>ر.ک: دار الذمه.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۴۰.</ref>.

==آزادی شعائر دینی اقلیت‌های دینی==

{{اصلی|آزادی شعائر دینی اقلیت‌های دینی}}

[[اقلیت‌های دینی]] که در [[انتخاب]] [[اسلام]] یا بقای بر [[آیین]] خویش مختارند، در [[حکومت اسلامی]] در انجام [[امور عبادی]] و [[شعائر]] [[دینی]] خود آزادند. آنان می‌توانند در معابدشان به انجام امور مذهبی بپردازند و به [[قوانین]] و [[احکام شریعت]] خود عمل کنند، برای مثال در حریم‌های خصوصی خود مانند [[خانه]] یا [[معبد]] شراب یا گوشت خوک بخورند.

مبنای [[حکم]] فوق موادی از پیمان‌های [[پیامبر اسلام]]{{صل}} با [[اهل کتاب]] و [[سیره نظری]] و عملی [[امام علی]]{{ع}} و سایر [[ائمه اطهار]]{{عم}}<ref>ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۷، ص۲۳۸؛ شیخ طوسی، التهذیب، ج۱۰، ص۹۳؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۴۸۴؛ میرزا حسین نوری، مستدرک وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۷۵.</ref> است؛ چنان که در [[پیمان]] [[پیامبر]]{{صل}} با اهالی [[مدینه]] آمده است: {{متن حدیث|ان لليهود دينهم، و للمسلمين دينهم}}<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۱۴۷–۱۵۰.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۸۶.</ref>

==آزادی‌های سیاسی اقلیت‌های دینی==

{{اصلی|آزادی‌های سیاسی اقلیت‌های دینی}}

[[آزادی‌های سیاسی]] [[اقلیت‌ها]] به دلیل در [[اقلیت]] بودن‌شان محدود خواهد بود. در هیچ کشوری گروه اقلیت نمی‌تواند [[مناصب]] کلیدی [[حکومت]] مانند [[ریاست]] [[قوای سه‌گانه]] را اشغال کند و به اصطلاح زمام امور را به دست گیرد. [[اقلیت‌های دینی]] در [[جامعه اسلامی]] نیز از این اصل مستثنا نیستند.

ریاست فرد غیرمسلمان بر امور [[مسلمانان]]، چه براساس [[نظریه انتصاب]] و چه [[نظریه انتخاب]]، میسر نمی‌شود، چرا که هر دو نظریه بر [[اسلام]] و [[تعهد]] فرد منتخب تأکید می‌کند؛ علاوه بر این، در نظریه انتخاب [[مردم]] [[مؤمن]] هیچ وقت فرد غیرمؤمنی را به ریاست امور خود برنمی‌گزینند. در این راستا مسأله [[قضاوت]] که روشن است و [[قاضی]] باید فردی [[مسلمان]] با شرایط خاص خود باشد؛ اما درباره پست‌های میانی [[قوه مجریه]]، مانند [[وزارت]] یا معاونت‌های آن و [[مقامات]] استانی و شهری دلیل خاصی بر [[محدودیت]] اقلیت‌ها نیست. از [[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} چنین برمی‌آید که آن [[حضرت]] در برخی امور با [[اهل کتاب]] [[متعهد]] و [[امین]] مشاوره می‌کرد و چه بسا آنان را مسؤول اموری قرار می‌داد<ref>کتاب الخراج، ص۲۵۶؛ آدم متز، الحضارة الاسلامیه، ج۱، ص۱۰۵.</ref>، چنان‌که [[قرآن کریم]] بعضی از اهل کتاب را [[تمجید]] و به [[امانت‌داری]] [[وصف]] کرده است<ref>{{متن قرآن|وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}} «و بی‌گمان برخی از اهل کتاب کسانی هستند که به خداوند و به آنچه برای شما و برای آنها فرو فرستاده‌اند، ایمان دارند؛ برای خداوند فروتنی می‌ورزند و آیات خداوند را به بهای کم نمی‌فروشند؛ آنانند که پاداششان نزد پروردگار آنهاست؛ بی‌گمان خداوند حسابرس سریع است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۹؛ {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ سَاءَ مَا يَعْمَلُونَ}} «و اگر آنان تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارشان به سوی آنها فرو فرستاده شده است، بر پا می‌داشتند از نعمت‌های آسمانی و زمینی برخوردار می‌شدند؛ برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند و بسیاری از آنان آنچه انجام می‌دهند زشت است» سوره مائده، آیه ۶۶؛ {{متن قرآن|لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى ذَلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ}} «بی‌گمان یهودیان و مشرکان را دشمن‌ترین مردم به مؤمنان می‌یابی و نزدیک‌ترین آنان در دوستی به مؤمنان کسانی را می‌یابی که می‌گویند ما مسیحی هستیم؛ این از آن روست که برخی از آنان کشیشان و راهبانی (حقجو) هستند و اینکه آنان گردنکشی نمی‌کنند» سوره مائده، آیه ۸۲؛ برخی محققان آیات فوق را مستند پلورالیزم دینی قرار دادند. برای نقد این دیدگاه، ر.ک: محمدحسن قدردان قراملکی، قرآن و پلورالیزم، ص۱۸۲.</ref>.

==آزادی مالکیت اقلیت‌های دینی==

{{اصلی|آزادی مالکیت اقلیت‌های دینی}}

[[آزادی]] و [[حقوق مالی]]، [[اقتصادی]] [[اقلیت‌ها]] در [[اسلام]] محترم شمرده شده است. پس از [[پذیرفتن]] [[شهروندی]] اقلیت‌ها در [[حکومت اسلامی]]، آنان از این جهت با [[اکثریت]] یعنی [[مسلمانان]] هیچ فرقی ندارند.

مبنای [[فقهی]] [[حکم]] فوق، [[قرارداد]] [[حکومت پیامبر]] با اقلیت‌هاست که براساس آن [[پیامبر]]{{صل}} [[متعهد]] شدند در قبال پرداخت [[جزیه]]، از [[حقوق]] جانی و [[مالی]] [[اهل کتاب]] [[حمایت]] کنند و [[اموال]] و [[جان]] آنان مانند اموال و جان مسلمانان از [[امنیت]] برخوردار باشد. از پیمان‌های پیامبر با اهل کتاب می‌توان به [[پیمان]] با [[اهل]] ایله اشاره کرد که با اسقف‌های [[نجران]] منعقد شد<ref>ر.ک: حسینعلی منتظری، دراسات فی ولایة الفقیه، ج۲، ص۷۵۰-۷۵۳.</ref>. در بخشی از این پیمان آمده است:

==آزادی مسکن و رفت و آمد اقلیت‌های دینی==

{{اصلی|آزادی مسکن و رفت و آمد اقلیت‌های دینی}}

[[اقلیت‌ها]] مانند دیگر [[شهروندان]] [[مسلمان]] از [[حق آزادی]] [[انتخاب]] [[محل زندگی]] و رفت و آمد در قلمرو [[اسلام]] “دارالاسلام” برخوردارند. بر این [[حق]] و [[آزادی]] در ضمن برخی قراردادهای [[پیامبر اسلام]] با [[اهل کتاب]] تصریح شده است؛ چنان که در [[عهدنامه]] [[پیامبر]] با [[یهودیان]] بنی‌عادیا، یکی از موارد منتفی اعلام شده، [[تبعید]] و جلای از [[وطن]] ذکر شده است<ref>به نقل از: حسینعلی منتظری، دراسات فی ولایة الفقیه، ج۲، ص۷۵۱.</ref>. البته این آزادی، محدودیت‌هایی دارد؛ اقامت اهل کتاب در منطقه [[حجاز]] شامل [[مکه]]، [[مدینه]]، [[فدک]] و توابع آن، یمامه، [[خیبر]] و نواحی آن [[ممنوع]] است<ref>ر.ک: علامه حلی، تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۴۵؛ محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۲۸۹.</ref>؛ اما می‌توانند به مدت سه [[روز]] در این مناطق غیر از مکه رفت‌و‌آمد کنند و مکه منطقه ممنوعه برای اهل کتاب به شمار می‌آید<ref>ر.ک: محمدحسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۹۰.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۸۵.</ref>

[[رده:آزادی]]

{{آزادی}}