توجه به مستضعفان: تفاوت میان نسخه‌ها

* [[پیامبر خاتم]]{{صل}} [[ناتوانان]] [[مستضعف]] را [[بهترین]] [[بندگان خدا]] دانسته<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد، ج ۵، ص ۴۰۷؛ الهیثمی، مجمع الزوائد، ج ۱۰، ص ۲۶۴ و المتقی الهندی، کنزالعمال، ج ۴، ص ۱۵۶.</ref>، آنان را شاهان [[بهشت]] معرفی کرد<ref>تاج الدین شعیری، جامع الاخبار، ص ۱۱۱.</ref>. آن [[حضرت]]، به محرومان به [[علت]] شکیبایی‌شان، تهنیت گفت؛ محرومانی که [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را می‌بینند<ref>کلینی، الکافی، ج ۲، ص ۲۶۴؛ محمد بن محمد کوفی، الجعفریات، ص ۱۶۵ و شیخ مفید، المقنعه، ص ۳۷۴.</ref>.

* [[رسول خدا]]{{صل}} در سخنان خود، آنان را که [[روحیه]] [[استضعاف]] داشته، از [[روحیه]] [[استکبار]] به دوراند، [[محبوب]] [[خداوند]] معرفی کرد و راه نزدیک‌شدن به [[خداوند]] را [[دوستی]] راه با آنان اعلام کرد و فرمود: راه نزدیک‌شدن به [[خدا]] دوست‌داشتن [[مستمندان]] و نزدیک‌شدن به ایشان است<ref>{{متن حدیث| وَ الْقُرْبَةُ إِلَى‌ اللَّهِ‌ حُبُ‌ الْمَسَاكِينِ‌ وَ الدُّنُوُّ مِنْهُمْ‌}}؛ جامع الاخبار، ص ۱۸۳؛ محمد بن حسن فتال نیشابوری،‌ روضة الواعظین، ‌ج۲، ص۴۵۷؛ حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ۱۴۹؛ کنز العمال، ج ۱۵، ص ۸۷۵ و ابن عساکر، مدینه دمشق، ج ۱۹، ص ۴۴۷.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۱.</ref>.

* [[ابن اسحاق]] در این باره می‌نویسد: "[[مشرکان]] به [[آزار]] و اذیت [[مسلمانان]] پرداختند و هر یکی از [[قبایل]]، به [[مسلمانان]] قبیله‌شان یورش بردند. آنها [[مسلمانان]] [[مستضعف]] [[قبایل]] خود را به زندان می‌افکندند و با کتک‌زدن و خواباندن آنها بر روی ریگ‌های داغ [[مکّه]]، آنان را [[شکنجه]] و [[آزار]] می‌دادند تا از [[دین]] خود برگردند"<ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۲.</ref>.

* [[خداوند]] در [[قرآن]] به [[رسول]] خود فرموده است: {{متن قرآن|وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}}<ref>«و با آنان که پروردگار خویش را سپیده‌دمان و در پایان روز به شوق لقای وی می‌خوانند خویشتنداری کن و دیدگانت از آنان به دیگران دوخته نشود  که زیور زندگی این جهان را بجویی و از آن کس که دلش را از یاد خویش غافل کرده‌ایم و از هوای (نفس) خود پیروی کرده و کارش تباه است پیروی مکن» سوره کهف، آیه ۲۸.</ref>.‌ در [[شأن نزول]] این [[آیه شریفه]] نوشته‌اند که این [[آیه]] درباره مستضعفانی چون [[سلمان]]، [[ابوذر]]، [[صهیب]]، [[عمار]]، [[خباب]] و مانند ایشان از [[فقیران]] [[صحابه]] نازل شده است؛ روزی عده‌ای از {{متن قرآن|مُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ}}<ref>کسانی که پیامبر{{صل}} از آنان برای علاقه‌مند شدن آنان به اسلام دلجویی می‌کرد.</ref> نزد [[پیامبر خدا]]{{صل}} آمده، گفتند: "ای [[رسول خدا]]{{صل}}! اگر در صدر مجلس بنشینی و این پشمینه‌پوشانِ بدبوی و کثیف را از خود دور کنی، ما نزد تو می‌آییم و دینت را می‌پذیریم؛ مانع ما از شرکت در جلسات تو جز اینان نیستند"؛ در حالی که اشراف [[قوم]]، خواهان آن بودند که [[پیامبر]]{{صل}} [[مستضعفان]] را طرد کند و به [[دین]] خود، رنگ اشرافی بزند و از مستضعف‌گرایی دست بشوید؛ [[خداوند]]، [[تکلیف]] وی را چنین روشن کرد<ref>محمد بن یزید القزوینی، سنن ابن ماجه، ج ۲، ص ۱۳۸۲؛ محمد بن جریر طبری، جامع البیان، ج ۱۵، ص ۱۵۶؛ سید محمود آلوسی، روح المعانی، ج ۸، ص ۲۵۰ و حسین بن مسعود بغوی، معالم التنزیل، ج ۳، ص ۱۸۸.</ref>:‌ {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان  و در پایان روز  در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۲-۱۷۳.</ref>.

* [[پیامبر]]{{صل}} پس از [[نزول]] این [[آیه]] به پا خاست و در جستجوی [[مستضعفان]] و بینوایان شتافت و آنان را در انتهای [[مسجد]] دید که به ذکر [[الهی]] مشغول‌اند؛ پس به آنان فرمود: خدای را [[سپاس]] که زندگی‌ام را به پایان نرساند تا [[دستور]] داد که من در کنار گروهی از امتم با آنها باشم؛ من در [[زندگی]] و [[مرگ]] با شمایم"<ref>{{متن حدیث| الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يُمِتْنِي حَتَّى أَمَرَنِي أَنْ أَصْبِرَ نَفْسِي‌ مَعَ‌ رِجَالٍ‌ مِنْ‌ أُمَّتِي‌ مَعَكُمُ الْمَحْيَا وَ مَعَكُمُ الْمَمَاتُ}}شیخ طبرسی، مجمع البیان، ج ۴، ص ۴۷۳؛ روح المعانی، ج ۸، ص ۲۵۰ و ابن جمعه هویزی، تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۵۸.</ref>. گفته شده است، پس از این [[فرمان الهی]] و [[تبیین]] جهت گیری‌ها بود که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: "خدایا! مرا [[مسکین]]، زنده بدار و [[مسکین]] بمیران و با [[مسکینان]] محشور فرما!"<ref>{{متن حدیث| اللَّهُمَ‌ أَحْيِنِي‌ مِسْكِيناً وَ أَمِتْنِي‌ مِسْكِيناً وَ احْشُرْنِي‌ فِي‌ زُمْرَةِ الْمَسَاكِينِ‌}}؛ سنن ابن ماجه، ج ۲، ص ۱۳۸۱ - ۱۳۸۲؛ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج ۴، ص ۲۲۲ و البیهقی، السنن الکبری، ج ۷، ص ۱۲.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۳.</ref>.

* [[مستضعفان]] [[صالح]]، گرامی‌ترین [[مردمان]] نزد [[رسول خدا]]{{صل}} بودند و آن [[حضرت]] به محرومان، [[عشق]] می‌ورزید و ایشان را محترم می‌شمرد، آنان را بزرگ و ارجمند می‌داشت و به هیچ وجه اجازه نمی‌داد دیگران آنان را کوچک بشمرند و [[تحقیر]] کنند؛ می‌فرمود: "هر کس [[مسلمان]] [[فقیر]] را ناچیز شمارد، [[حقّ]] [[خدا]] را ناچیز شمرده است و [[خداوند]] در [[روز قیامت]]، او را ناچیز می‌گرداند؛ مگر اینکه [[توبه]] کند و هر کس [[مسلمان]] فقیری را گرامی بدارد، [[روز قیامت]]، در حالی با [[خدا]] [[دیدار]] می‌کند که از او [[راضی]] است"<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۳ - ۱۴؛ شیخ صدوق، الامالی، ص ۴۲۹ و ورام ابن ابی فراس مجموعه ورام، ج ۲، ص ۲۶۱.</ref>. و می‌فرمود: {{متن حدیث| أَمَرَنِي بِحُبِّ الْمَسَاكِينِ‌ الْمُسْلِمِينَ‌}}<ref>الکافی، ج ۸، ص ۸؛ حسن بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص ۳۱۵ و مستدرک الوسائل، ج ۹، ص ۱۰۴.</ref>؛ [[خداوند]]، به من [[فرمان]] داده است که [[مسکینان]] [[مسلمان]] را [[دوست]] بدارم". همچنین می‌فرمود: "مرا در میان [[ضعیفان]] بجویید؛ زیرا شما به واسطه [[مردمان]] ضعیف است که روزی می‌خورید و [[یاری]] می‌شوید"<ref>ابن‌الاشعث السجستانی، سنن ابی داوود، ج ۱، ص ۵۸۴، السنن الکبری (البیهقی)، ج ۳، ص ۳۴۵ و النسائی، السنن الکبری، ج ۳، ص ۳۰ و با اندکی اختلاف در ارشاد القلوب، ج ۱، ص ۳۲.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۵.</ref>.

* [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[یاران]] خود را نیز به [[دوست]] داشتن [[مستضعفان]] و نزدیک شدن به آنان سفارش می‌کرد. از [[سلمان فارسی]] [[روایت]] شده است که می‌گفت: "حبیبم، [[رسول خدا]]{{صل}} مرا به هفت [[خصلت]] سفارش فرمود و اینکه در هیچ حالی آنها را ترک نکنم: اینکه به پایین‌تر از خود بنگرم و به آن که [[برتر]] از من است، نگرم و اینکه [[مستمندان]] را [[دوست]] بدارم و به آنان نزدیک شوم..."<ref>{{متن حدیث|أَوْصَانِي خَلِيلِي رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} بِسَبْعٍ لَا أَدَعُهُنَّ عَلَى كُلِّ حَالٍ: أَنْ‌ أَنْظُرَ إِلَى‌ مَنْ‌ هُوَ دُونِي وَ لَا أَنْظُرَ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقِي وَ أَنْ أُحِبَّ الْفُقَرَاءَ وَ أَدْنُوَ مِنْهُمْ...}}؛ عمادالدین طبری، بشارة المصطفی، ص ۲۲۲؛ ابن ادریس حلی، مستطرفات السرائر، ص ۶۵۱ و شیخ مفید، الحکایات، ص ۹۶.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۵.</ref>.

* [[رسول خدا]]{{صل}} هنگام فرستادن [[علی]]{{ع}} به سوی [[یمن]]، ضمن توصیه‌هایی، به ایشان فرمود: "فرودست را بر فرا دست مقدم بدار و [[ناتوان]] را بر زورمند"<ref>الذهبی، میزان الاعتدال، ج ۲، ص ۲۲۲ و المبارکفوزی، تحفة الاحوذی، ج ۷، ص ۳۷۳.</ref><ref> [[محسن محمدزاده|محمدزاده، محسن]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۶.</ref>.