جنگ بدر در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵
(←پانویس) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = غزوه بدر | | موضوع مرتبط = غزوه بدر | ||
| خط ۸: | خط ۷: | ||
'''جنگ بدر''' یا "بدرالکبری" نخستین و مهمترین [[جنگ]] میان [[مسلمانان]] و [[کافران]] [[قریش]] است که در هفدهم [[ماه رمضان]] [[سال دوم هجری]] واقع شد. در این جنگ، مسلمانان علیرغم کم تعداد بودنشان به [[پیروزی]] رسیدند و چند تن از بزرگان [[مشرکان]] از جمله [[ابوجهل]] کشته یا [[اسیر]] شدند. از علل پیروزی مسلمانان، جانفشانی و [[دلاوری]] مسلمانان بهویژه [[علی]] (ع) و [[حمزه]] [[سیدالشهداء]]، بود. در [[قرآن کریم]] از این [[غزوه]] یاد شده و نمونهای از [[امدادهای الهی]] دانسته شده است. | '''جنگ بدر''' یا "بدرالکبری" نخستین و مهمترین [[جنگ]] میان [[مسلمانان]] و [[کافران]] [[قریش]] است که در هفدهم [[ماه رمضان]] [[سال دوم هجری]] واقع شد. در این جنگ، مسلمانان علیرغم کم تعداد بودنشان به [[پیروزی]] رسیدند و چند تن از بزرگان [[مشرکان]] از جمله [[ابوجهل]] کشته یا [[اسیر]] شدند. از علل پیروزی مسلمانان، جانفشانی و [[دلاوری]] مسلمانان بهویژه [[علی]] (ع) و [[حمزه]] [[سیدالشهداء]]، بود. در [[قرآن کریم]] از این [[غزوه]] یاد شده و نمونهای از [[امدادهای الهی]] دانسته شده است. | ||
دو غزوه دیگر نیز به نام [[بدر]] خوانده میشوند:[[ بدر الاُولی]] و [[بدر صغرا]] ([[بدر الموعد]])؛ اما مراد از جنگ یا غزوه بدر در منابع تاریخی بدر الکبری است. | دو غزوه دیگر نیز به نام [[بدر]] خوانده میشوند:[[بدر الاُولی]] و [[بدر صغرا]] ([[بدر الموعد]])؛ اما مراد از جنگ یا غزوه بدر در منابع تاریخی بدر الکبری است. | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۲: | ||
[[خداوند]] بارها از [[بدر]] به وعدگاه [[عذاب الهی]] تعبیر کرده که [[مشرکان]] به عللی باید آن [[عذاب]] را میچشیدند، چنانکه در [[آیات]] ۱۳ ـ ۱۴ سوره [[انفال]] این [[عذاب]] را بر اثر [[مخالفت]] [[مشرکان]] با [[خدا]] و [[پیامبر]] دانسته، از [[عذاب]] [[آتش]] برای [[کافران]] خبر میدهد: {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ يُشَاقِقِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ذَلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابَ النَّارِ}}<ref>«این بدان روست که اینان با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیدند و هر کس با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزد بیگمان خداوند سخت کیفر است چنین است، آن را بچشید و (بدانید که) عذاب دوزخ برای کافران است» سوره انفال، آیه ۱۳-۱۴.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] ۳۴ سوره [[انفال]] این [[عذاب]] را نتیجه منع و بازداشتن [[کافران]] از [[مسجد الحرام]] معرفی میکند و این در حالی بود که آنان [[شایستگی]] تولیت [[مسجد]] را نداشتند: {{متن قرآن|وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و چرا خداوند عذابشان نکند با آنکه (مردم را) از مسجد الحرام باز میدارند در حالی که سرپرست آن نمیباشند- که سرپرست آن جز پرهیزگاران نیستند- اما بیشتر آنان نمیدانند» سوره انفال، آیه۳۴.</ref>. | [[خداوند]] بارها از [[بدر]] به وعدگاه [[عذاب الهی]] تعبیر کرده که [[مشرکان]] به عللی باید آن [[عذاب]] را میچشیدند، چنانکه در [[آیات]] ۱۳ ـ ۱۴ سوره [[انفال]] این [[عذاب]] را بر اثر [[مخالفت]] [[مشرکان]] با [[خدا]] و [[پیامبر]] دانسته، از [[عذاب]] [[آتش]] برای [[کافران]] خبر میدهد: {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ يُشَاقِقِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ذَلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابَ النَّارِ}}<ref>«این بدان روست که اینان با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیدند و هر کس با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزد بیگمان خداوند سخت کیفر است چنین است، آن را بچشید و (بدانید که) عذاب دوزخ برای کافران است» سوره انفال، آیه ۱۳-۱۴.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] ۳۴ سوره [[انفال]] این [[عذاب]] را نتیجه منع و بازداشتن [[کافران]] از [[مسجد الحرام]] معرفی میکند و این در حالی بود که آنان [[شایستگی]] تولیت [[مسجد]] را نداشتند: {{متن قرآن|وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و چرا خداوند عذابشان نکند با آنکه (مردم را) از مسجد الحرام باز میدارند در حالی که سرپرست آن نمیباشند- که سرپرست آن جز پرهیزگاران نیستند- اما بیشتر آنان نمیدانند» سوره انفال، آیه۳۴.</ref>. | ||
[[کفر]] و [[انکار]] [[خداوند]] از دیگر عوامل [[نزول]] [[عذاب]] در [[بدر]] است: {{متن قرآن| فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ}}<ref> | [[کفر]] و [[انکار]] [[خداوند]] از دیگر عوامل [[نزول]] [[عذاب]] در [[بدر]] است: {{متن قرآن| فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ}}<ref>«اینک برای کفری که ورزیده بودید عذاب را بچشید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۶.</ref><ref>المغازی، ج ۱، ص ۱۳۳.</ref>. [[خداوند]] در جای دیگر از این [[عذاب]] به "[[عذاب]] [[یوم]] عقیم" یاد کرده است: {{متن قرآن|وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ}}<ref>«و کافران همواره در آن شک دارند تا آنکه ناگاه رستخیز یا عذاب روزی بیدنباله بر آنان سر برسد» سوره حج، آیه۵۵.</ref>، زیرا هیچ خیر و برکتی برای [[مشرکان]] نداشت<ref>تفسیر عبدالرزاق، ج ۲، ص ۴۱۰؛ جامع البیان، مج ۱۰، ج ۱۷، ص ۲۵۳؛ تفسیر ماوردی، ج ۴، ص ۳۷.</ref> و نیز در آن روز شبی برای [[مشرکان]] وجود نداشت، زیرا پیش از فرا رسیدن شب نابود شدند<ref>زادالمسیر، ج ۵، ص ۴۴۵.</ref>. | ||
از نظر برخی [[مفسران]] [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا أَرَاكُمْ مَا تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و به راستی خداوند به وعده خود وفا کرد که (در جنگ احد) به اذن وی آنان را از میان برداشتید؛ تا اینکه سست شدید و در کار (خود) به کشمکش افتادید و پس از آنکه آنچه را دوست میداشتید به شما نمایاند سرکشی کردید؛ برخی از شما این جهان را و برخی جهان واپسین را می» سوره آل عمران، آیه ۱۵۲.</ref> به تحقق [[وعده خداوند]] درباره [[قتل]] [[دشمنان]] در [[جنگ بدر]] اشاره دارد<ref>التبیان، ج ۳، ص ۲۳.</ref>، هرچند که سزاوار آن است که مقصود از آن [[جنگ احد]] است؛ نیز برخی مقصود از {{متن قرآن|وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و به یادآور که پگاهان از خانوادهات جدا شدی در حالی که مؤمنان را در سنگرها برای پیکار (احد) جای میدادی و خداوند شنوای داناست» سوره آل عمران، آیه۱۲۱.</ref> را [[نصرت خداوند]] در [[نبرد]] [[بدر]] دانستهاند<ref>زاد المسیر، ج ۲، ص ۲۳.</ref>. بعضی از [[مفسران]] نیز با [[تطبیق]] برخی [[آیات]] مکیِ [[عذاب]] بر روز [[بدر]] بر [[عظمت]] [[شکست]] [[مشرکان]] در این روز تأکید کردهاند: | از نظر برخی [[مفسران]] [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا أَرَاكُمْ مَا تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و به راستی خداوند به وعده خود وفا کرد که (در جنگ احد) به اذن وی آنان را از میان برداشتید؛ تا اینکه سست شدید و در کار (خود) به کشمکش افتادید و پس از آنکه آنچه را دوست میداشتید به شما نمایاند سرکشی کردید؛ برخی از شما این جهان را و برخی جهان واپسین را می» سوره آل عمران، آیه ۱۵۲.</ref> به تحقق [[وعده خداوند]] درباره [[قتل]] [[دشمنان]] در [[جنگ بدر]] اشاره دارد<ref>التبیان، ج ۳، ص ۲۳.</ref>، هرچند که سزاوار آن است که مقصود از آن [[جنگ احد]] است؛ نیز برخی مقصود از {{متن قرآن|وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و به یادآور که پگاهان از خانوادهات جدا شدی در حالی که مؤمنان را در سنگرها برای پیکار (احد) جای میدادی و خداوند شنوای داناست» سوره آل عمران، آیه۱۲۱.</ref> را [[نصرت خداوند]] در [[نبرد]] [[بدر]] دانستهاند<ref>زاد المسیر، ج ۲، ص ۲۳.</ref>. بعضی از [[مفسران]] نیز با [[تطبیق]] برخی [[آیات]] مکیِ [[عذاب]] بر روز [[بدر]] بر [[عظمت]] [[شکست]] [[مشرکان]] در این روز تأکید کردهاند: | ||
| خط ۱۷۶: | خط ۱۷۵: | ||
#کتاب [[من شهد صفین مع علی من البدریین (کتاب)|من شهد صفین مع علی من البدریین]] از [[هشام بن محمد بن سائب کلبی]]<ref>الذریعه، ج ۲۹، ص ۲۲۹.</ref> | #کتاب [[من شهد صفین مع علی من البدریین (کتاب)|من شهد صفین مع علی من البدریین]] از [[هشام بن محمد بن سائب کلبی]]<ref>الذریعه، ج ۲۹، ص ۲۲۹.</ref> | ||
# [[هالة البدر فی عدد اهل بدر (کتاب)|هالة البدر فی عدد اهل بدر]] از [[محمد بن احمد بن عثمان ذهبی]]<ref>ایضاح المکنون، ج ۲، ص ۴۱۶.</ref> | # [[هالة البدر فی عدد اهل بدر (کتاب)|هالة البدر فی عدد اهل بدر]] از [[محمد بن احمد بن عثمان ذهبی]]<ref>ایضاح المکنون، ج ۲، ص ۴۱۶.</ref> | ||
#[[روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین (کتاب)|روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین]] اثر [[محمد بن مصطفی البنانی المصری]]<ref>ایضاح المکنون، ج ۱، ص ۵۹۶.</ref><ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد جعفر]]، [[بدر / غزوه (مقاله)|مقاله «بدر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>. | # [[روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین (کتاب)|روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین]] اثر [[محمد بن مصطفی البنانی المصری]]<ref>ایضاح المکنون، ج ۱، ص ۵۹۶.</ref><ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد جعفر]]، [[بدر / غزوه (مقاله)|مقاله «بدر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۱۸۹: | خط ۱۸۸: | ||
{{غزوهها}} | {{غزوهها}} | ||
[[رده:غزوهها]] | [[رده:غزوهها]] | ||
[[رده:مفاهیم در قرآن]] | [[رده:مفاهیم در قرآن]] | ||