عفت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*یکی از [[اوصاف اخلاقی]] مردان و [[زنان]] [[عفت]] و [[پاکدامنی]] است. [[عفت]] نوعی [[خویشتن داری]] و [[تربیت نفس]] و [[آموزش]] نسبت به [[گناه]] جنسی برای [[زنان]] و مردان و رعایت [[پرهیز]] از امور [[زشت]] و [[پست]] و یا [[ناپسند]] است. چنان‌که در لغت آمده: العِفَّةُ: حصول حالتی برای نفس که [[امتناع]] از [[غلبه]] [[شهوت]] بر خود می‌کند<ref>مفردات فی غریب القرآن، ص۵۷۳.</ref>. در مقاییس اللغه آمده: عفّ: کفّ و باز داشتن نفس از هر [[عمل]] [[قبیح]] است. یا به تعبیر دیگر: کفِّ نفس از تمامی کارهای ناسزاوار است. که هم شامل مرد و هم [[زنان]] می‌شود. در لسان العرب نیز آمده: العفّة: کفّ از چیزهایی که [[حلال]] نیست و [[زیبا]] و [[ناپسند]] و خواسته‌های [[پست]] است. {{عربی|مّا لا یحلّ و لا یَجمَلُ و الأطماع الدنیّة}}. و در [[حدیث نبوی]] است: {{متن حدیث|مَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ}}. هرکسی [[خویشتن‌داری]] کند، [[خدا]] هم برایش [[پرده‌پوشی]] می‌کند. و استعفاف: هم طلب [[عفاف]]، و کفّ از [[حرام]] و سؤال و گدایی از [[مردم]] است<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۱۸۰.</ref>. بنابراین، [[عفت]] [[حفظ نفس]] از [[تمایلات]] و [[شهوات]] [[نفسانی]] است، چنان‌که [[تقوی]] [[حفظ نفس]] از [[محرّمات]] و آن‌چه موجب خلاف و [[عصیان]] است. این مسئله در [[قرآن]] به صورت عام در چند جا به کار رفته است، مثل استعفاف [[زنان]] مسن از لباس‌های برهنه و شوخ: {{متن قرآن|وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ}}<ref>«و بر زنان از کار افتاده‌ای که امید زناشویی ندارند گناهی نیست که پوشش خود را وانهند بی‌آنکه زیورنمایی کنند و پاکدامنی پیشه کردن (و پوشش داشتن) برای آنان بهتر است» سوره نور، آیه ۶۰.</ref>. درباره [[عفت ورزیدن]] نسبت به [[فقر]] خود نیز این کلمه به کار رفته است: {{متن قرآن|لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ}}<ref>«(این بخشش‌ها) برای نیازمندانی است که در راه خداوند به تنگنا در افتاده‌اند (و برای کسب و کار) سفر نمی‌توانند کرد، نادان آنان را- از بس که خویشتندارند- توانگر می‌پندارد» سوره بقره، آیه ۲۷۳.</ref>. چنان‌که برای کسی که [[اموال]] [[یتیمان]] را در [[اختیار]] دارد و توانگر است، [[دستور]] رسیده که باید [از گرفتنِ اجرت [[سرپرستی]]] خودداری ورزد و هر کس تهیدست است، باید مطابق [[عرف ]][از آن] بخورد، و استعفاف را لازم می‌شمارد و این کلمه [[عفت]] کاربرد عام نسبت به استفاده از [[اموال]] دیگران دارد: {{متن قرآن|وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ}}<ref>«و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند» سوره نساء، آیه ۶.</ref> باز در موضوع جنسی [[عفت]] کاربرد دارد: و می‌گوید، کسانی که وسیله [[زناشویی]] نمی‌یابند، باید [[عفت]] ورزند تا [[خدا]] آنان را از [[فضل]] خویش بی‌نیاز گرداند: {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ}}<ref>«و کسانی که (توان) زناشویی نمی‌یابند باید خویشتنداری کنند تا خداوند به آنان از بخشش خویش بی‌نیازی دهد» سوره نور، آیه ۳۳.</ref> از این‌رو، وقتی سخن از [[عفت]] درباره [[پیامبر]] مطرح می‌شود، جنبه‌های مختلف این کلمه به ویژه در امور [[زنان]] هم خودش و هم همسرانش مراد است، هر چند که این لفظ به کار نرفته باشد.