عقل در معارف مهدویت: تفاوت میان نسخه‌ها

| موضوع مرتبط = عقل

== معناشناسی ==

"عقل" قوه‌ای است در نفس انسان که به وسیله آن، حُسن و قُبح و کمال و نقصان و خیر و شر را تمیز می‌دهد<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۹۸.</ref>. عقل موهبتی است که [[خداوند]] [[انسان]] را بدان اکرام نموده است و نعمتی است که [[خداوند]] [[انسان]] را از آن بهره‌مند نموده و به واسطه آن وی را از تمام موجودات متمایز کرده است. [[حضرت امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: {{متن حدیث|الْعَقْلُ مَا عُبِدَ بِهِ الرَّحْمَنُ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ}}؛ عقل چیزی است که به واسطه آن خدای پرستیده می‌شود و [[انسان]] را سزاوار رفتن به [[بهشت]] می‌نماید.  

یکی از [[نشانه‌های آخرالزمان]] کم شدن [[عقول]] [[مردم]] است. البته این کم شدن [[عقول]] به معنای جنون و دیوانگی نیست، یعنی [[مردم]] در ظاهر بسیار آراسته و متشخص هستند. اما اثرات عقل که همان [[پرستش]] [[خداوند]] و ترجیح [[آخرت]] است کمرنگ می‌شود. [[مردم]] سراسیمه به دنبال [[دنیا]] می‌روند و جز [[دنیاطلبی]] هیچ اندیشه‌ای ندارند<ref>ر. ک: آخرالزمان پیش از ظهور.</ref>.  

[[رسول خدا]] فرمود: "فتنه‌ای روی خواهد داد که در آن [[عقل‌ها]] برداشته شود، تا جایی که مرد عاقلی را نمی‌بینید". در [[روایت]] دیگری فرمود: "[[فتنه]] و آشوبی برپا خواهد شد که [[مردم]] همسایه‌ها و [[برادر]] و پسرعموهای خود را می‌کشند. شخصی پرسید: آیا در آن روز عقل‌های [[مردم]] برجاست؟ حضرت فرمود: بیشتر [[مردم]]، عقل‌هایشان گرفته شده است، بی‌ارزش‌ترین [[مردم]] بر آنان [[حکومت]] می‌کنند و با این حال، [[مردم]] [[گمان]] می‌کنند که بسیار دانا هستند!" در [[حدیثی]] فرمود: "فتنه‌هایی برپا خواهد شد که در آخرین [[فتنه]] [[مردم]] مانند حیوانات خواهند شد"<ref>ملاحم، ص ۲۳.</ref>.

در چنین زمانی [[ظهور حضرت مهدی]] {{ع}} به وقوع خواهد پیوست حضرت با دست [[الهی]] خود [[عقول]] [[مردم]] را کامل خواهد نمود. مرحوم [[محدث نوری]] در کتاب [[نجم الثاقب]] می‌فرماید، یکی از خصوصیات [[زمان ظهور]] جناب [[حضرت قائم]] {{ع}}، کامل شدن [[عقول]] [[مردم]] به [[برکت]] حضرت است. او دست مبارکش را بر سر [[مؤمنین]] می‌نهد و [[کینه]] و حسدی که از زمان [[قابیل]] در [[دل]] [[بشر]] کاشته شده است از بین خواهد رفت و [[علم]] و [[حکمت]] در میان [[مردم]] رواج می‌یابد.  

[[زراره]] به [[امام صادق]] {{ع}} عرض کرد: "من از آن می‌ترسم که جزء گروه [[مؤمنان]] نباشم: حضرت فرمود: چرا چنین [[فکری]] می‌کنی؟ [[زراره]] عرض کرد: زیرا کسی را (در میان [[مؤمنین]]) نمی‌بینم که [[برادران دینی]] او از درهم و [[دینار]] و پولش ارزشمندتر باشد و [[پول]] در نزد [[مردم]] از برادرانی که به واسطه [[ولایت]] و [[محبت]] [[امیرالمؤمنین]] با یکدیگر [[برادر]] شده‌اند، بهتر است! حضرت فرمود، خیر چنین نیست! شما [[مؤمن]] هستید، اما [[ایمان]] شما کامل نمی‌شود تا زمانی که [[حضرت قائم]] {{ع}} [[ظهور]] نماید، آنگاه [[خداوند]] عقل‌های شما را جمع نموده کامل خواهد کرد<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۲۶.</ref>.  

 

[[امام باقر]] {{ع}} فرمود: آیا در میان شما [[شیعیان]] کسی هست که دست در جیب [[برادر]] خود کند و به مقداری که لازم دارد برداشته و برادرش هم اعتراضی نکند؟ راوی عرض کرد: خیر من چنین شخصی را نمی‌شناسم. حضرت فرمود: پس شما امتیاز خاصی ندارید. راوی پرسید: یعنی ما در این صورت هلاک می‌شویم؟ حضرت فرمود، خیر (هلاک نمی‌شوید) بلکه شما هنوز عقل‌هایتان کامل نگشته است و در [[حدیث]] دیگری فرمود: شیعیانی که در جیب [[پول]] خود هنوز نسبت به [[برادر دینی]] خود [[بخل]] می‌ورزند، پس در نثار کردن [[خون]] خود در راه ما بخیل‌تر خواهند بود... اما زمانی که [[حضرت قائم]] {{ع}} [[قیام]] نماید، [[برادر]] دست در جیب [[برادر]] خود می‌کند و به اندازه احتیاج خود برمی‌دارد و برادرش هیچ‌گونه اعتراضی نمی‌کند<ref>نجم الثاقب: باب سوم، خصوصیت بیست و چهارم:</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۲۶.</ref>