مبادلات مالی با دولت جائر: تفاوت میان نسخه‌ها

==مقدمه==

یکی دیگر از مسائلی که در شمار مسائل [[فقه سیاسی]] است، مبادلات [[مالی]] و تجاری با [[حکومت]] [[نامشروع]] است. [[داد و ستد]] با [[کارگزاران حکومتی]]، دریافت جایزه یا هر [[مال]] دیگر از آنان، همچنین پرداخت [[خراج]]، [[زکات]] و مالیات‌های دیگر به [[سلطان جائر]] و [[کارگزاران]] وی از [[عصر ائمه]] مورد ابتلای [[شیعیان]] بوده و از [[حکم]] آن سؤال می‌کردند و در [[روایات]] بدان پاسخ داده شده است<ref>ر.ک: حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، ابواب ما یکتسب به، باب ۵۱، ص۲۱۳-۲۱۷.</ref>. [[فقیهان]] نیز در بحث از مکاسب محرمه بدان پرداخته و شقوق مختلف مسئله را کاویده‌اند. تنها به چند نمونه از پرسش‌هایی که در روایات و [[کتب فقهی]] مطرح است، اشاره می‌شود.

#آیا دریافت [[اموال]] از [[حکومت جائر]] که ممکن است غصبی بوده و به [[اجبار]] وستم از [[مردم]] گرفته شده باشد و [[تصرف]] در آن جایز است یا نه؟ در چه مواردی [[ممنوع]] و در چه مواردی مجاز است؟

#آیا پرداخت زکات، خراج و [[مالیات]] به دولت جائر جایز است و موجب [[برائت]] [[ذمه]] می‌شود یا نه؟

#آیا اگر حکومت به اجبار زکات، خراج و مالیات‌های دیگر را دریافت کند که معمولاً همچنین است، موجب برانت ذمه [[مکلف]] می‌شود یا نه؟ شبیه همین [[پرسش‌ها]] نسبت به دریافت [[زمین]] از چنین دولتی و تصرف در آنها نیز مطرح بوده که در روایات منعکس شده است<ref>حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، باب ۵۲، ص۲۱۸؛ ج۱۹، کتاب المزارعه والمساقاه، باب ۱۷؛ و....</ref>. فقیهان نیز به همین مناسبت به بحث تفصیلی درباره اقسام [[اراضی]] پرداخته و [[احکام]] شقوق مختلف آن را بررسی کرده و حتی رساله‌های مستقلی هم درباره آن نگاشته‌اند<ref>برای آگاهی از اقسام اراضی و احکام آنها ر.ک: جمعی از فقیهان، رسائل خراجیه؛ شیخ انصاری، المکاسب المحرمه، ج۴، ص۱۲؛ مدرسی، زمین.</ref>.

[[بدیهی]] است مسائل [[فقه سیاسی]] محدود به موارد یاد شده که در [[کتب فقهی]] [[مشاهده]] می‌شود، نیست. مسائل پیش‌گفته در کتاب‌های [[فقهی]] در [[حقیقت]] مسائل مورد ابتلای [[شیعیان]] در دوران [[تقیه]] بوده، چنان‌که در ادوار بعدی، مسائل جدیدی پیش آمده و [[فقیهان]] با [[تحقیق]] پیرامون آنها به [[نگارش]] آثار نو پرداخته و [[حکم]] آنها را بیان نموده‌اند. با [[تحول]] سریعی که امروزه در زمینه‌های مختلف رخ داده، ده‌ها موضوع و مسئله جدید پیش آمده که [[نیازمند]] [[اجتهاد]] و [[استنباط]] است.

#الگوهای مختلف [[حکومتی]] در [[عصر غیبت]]؛

#ساختار دولت اسلامی، [[ثابت]] یا متحول؟

#حکومت اسلامی در یک [[کشور اسلامی]] و نسبت آن با [[امت اسلامی]]؛

#قانونگذاری در دولت اسلامی؛

#جایگاه “مصلحت نظام” در دولت اسلامی؛

#اصول و مبانی [[سیاست خارجی]] دولت اسلامی<ref>[[سید جواد ورعی|ورعی، سید جواد]]، [[درسنامه فقه سیاسی (کتاب)|درسنامه فقه سیاسی]]، ص ۹۱.</ref>

==پرسش مستقیم==

== منابع ==

[[رده:مبادلات مالی با دولت جائر]]