مقام تسلیم: تفاوت میان نسخه‌ها

==واژه‌شناسی لغوی==

==[[تسلیم]] در اصطلاح==

*در اصطلاح [[علم اخلاق]]، [[تسلیم]] بدان معناست که [[انسان]] در برابر کار خداوند و نیز کسانی که [[فرمان]] و خواست آنان به خداوند بازمی‌گردد، حتی در [[ناملایمات]] و [[بلاها]] استوار مانده و بدون اعتراض یا تغییری در ظاهر و باطن، با قلبی گشاده به استقبال [[قضای الهی]] برود<ref>اخلاق ناصری، ص‌۱۱۶؛ التعریفات، ص‌۸۰.</ref>. [[تسلیم]] به این معنا از انواع مندرج تحت جنس [[عدالت]] است<ref>دایرة‌المعارف تشیع، ج‌۴، ص‌۲۵۷؛ دانشنامه جهان اسلام، ج‌۷، ص‌۳۱۸.</ref> برخی این [[تسلیم]] را مرتبه‌ای فوق [[ایمان]]<ref>مفردات، ص‌۴۲۳، «سلم».</ref> و برخی دیگر آن را از لوازم مرتبه سوم [[اسلام]]<ref>المیزان، ج‌۱، ص‌۳۰۲.</ref> و از گرانبهاترین آثار [[بندگی]] خداوند متعال دانسته‌اند<ref>المیزان، ج‌۱۲، ص‌۳۴۴.</ref><ref>[[محمد صالحی‌منش|صالحی‌منش، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج ۷، ص ۵۲۷ - ۵۳۳]</ref>.

==[[امامان معصوم]]{{عم}}؛ سر به فرمان خداوند==

*روح [[تسلیم]] آن است که بنده به رضای خداوند راضی باشد<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۵۵۹.</ref>.

*حضرت [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: "سزاوارترین خلق به گردن نهادن در برابر قضا و فرمان او، کسی است که خداشناس باشد»<ref>بحارالأنوار، ج۷۱، ۱۵۳.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۵۵۹.</ref>.

*زیر بنای [[تسلیم]] در برابر خداوند، "معرفت به ذات مقدّس ربوبی و حکمت و عزّت است"<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۷.</ref>.

*حضرت [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: "سزاوارترین خلق خدا به گردن نهادن در برابر قضا و فرمان او کسی است که خداشناس باشد"<ref>{{عربی|" أَحَقُ‏ مَنْ‏ خَلَقَ‏ اللَّهُ‏ بِالتَّسْلِيمِ‏ لِمَا قَضَى‏ اللَّهُ‏ مَنْ‏ عَرَفَ‏ اللَّهَ‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}؛ بحارالأنوار، ج۷۱، ص۱۵۳.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۷.</ref>.

*هر چه در عرصه معرفت، انسان اوج پیدا کند، در این فضیلت به قلّه نزدیک‌تر می‌شود، لذا نقل شده است که [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "[[رسول خدا]]{{صل}} درباره کاری که گذشته بود، نمی‌فرمود: کاش جز آن بود"<ref>{{عربی|"لَمْ‏ يَكُنْ‏ رَسُولُ‏ اللَّهِ‏ يَقُولُ‏ لِشَيْ‏ءٍ قَدْ مَضَى‏: لَوْ كَانَ غَيْرُه‏‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}؛ تنبیه الخواطر، ج۲، ۱۸۵.</ref> و [[امامان معصوم]]{{عم}} که در قلّه این معرفت هستند -همانند [[نبی اکرم]]{{صل}}- [[تسلیم]] بی‌چون و چرای قضای الهی هستند و پسندند آنچه را جانان پسندد، آنچه سالار شهیدان در آخرین لحظات عمر مبارکش فرمود، در حقیقت زبان حال و زبان قال همه [[امامان معصوم]]{{عم}} است<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۷.</ref>.

*"در مقابل قضا و قدر تو شکیبا هستم ای پروردگاری که جز تو خدایی نیست! ای فریادرس دادخواهان! که مرا جز تو پروردگاری و معبودی نیست، بر حکم و تقدیر تو صابر و شکیبا هستم ای فریادرس آن‌که فریادرس ندارد! ای همیشه زنده‌ای که پایان ندارد! ای زنده کننده مردگان! ای خدایی که هرکس را با اعمالش می‌سنجی! در میان من و این مردم حکم کن که تو بهترین حکم کنندگانی"<ref>{{عربی|"...صبراً علی قضائک یا ربّ، لا اله سواک یا غیاث المستغیثین، مالی ربّ سواک ولا معبود غیرک، صبراً علی حکمک یا غیاث من لا غیاث له، یا دائماً لا نفاد له، یا محیی الموتی، یا قائما علی کلّ نفس بما کسبت، احکم بینی وبینهم وأنت خیر الحاکمین"؛ موسوعة کلمات الامام الحسین {{ع}}، ص۶۱۵.</ref> آنگاه صورت به خاک گذاشت و گفت:{{عربی|" بِسْمِ‏ اللَّهِ‏ وَ فِي‏ سَبِيلِ‏ اللَّهِ‏ وَ عَلَى‏ مِلَّةِ رَسُولِ‏ اللَّهِ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

==[[تسلیم در برابر پیامبر]]{{صل}}==

*{{متن قرآن| فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّىَ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُواْ فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسْلِيمًا }}<ref> سوگند به پروردگارت که ایمان نمی‌آورند مگر آن‌که در نزاعی که در میان آنان است تو را داور قرار دهند و از حکمی که تو می‌دهی، هیچ ناخشنود نشوند و به درستی، [[تسلیم]] آن گردند؛ سوره  نساء، آیه: ۶۵.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۸.</ref>.

*آن‌کس که در [[تسلیم]] ذات مقدّس ربوبی است، [[تسلیم]] دستورات خلفای او؛ یعنی همه پیامبران و امامان{{عم}} نیز هست<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۱۹.</ref>.

==[[تسلیم]] از منظر عرفان==

* در سیر ملکوتی، باید انسان کوشش کند تا هادی طریق پیدا کند و چون هادی پیدا کرد، باید [[تسلیم]] او شود و در سیر و سلوک به دنبال او رود و قدم را جای قدم او گذارد و ما چون [[نبی اکرم]]{{صل}} را هادی طریق یافتیم و او را واصل به تمام معارف می‌دانیم، باید در سیر ملکوتی، تبعیّت او کنیم بی چون و چرا<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۲۰.</ref>.

*و اگر بخواهیم فلسفه احکام را با عقل ناقص خود دریابیم، از جاده مستقیم، منحرف می‌شویم و به هلاکت دائم می‌رسیم، مانند مریضی که بخواهد از سرّ نسخه طبیب آگاه شود و پس از آن دارو بخورد، ناچار چنین مریضی، روی سلامت نمی‌بیند، تا آمده است از سرّ نسخه آگاهی پیدا کند، وقت علاج گذشته، خود را به هلاکت کشانده. ما مریضان و گمراهان باید نسخه‌های سیر ملکوتی و امراض قلبیّه خود را از راهنمایان طریق هدایت و اطبّای نفوس و پزشکان ارواح دریافت کنیم و پی به کار بستن افکار ناقصه و آرای ضعیفه خود به آنها عمل کنیم تا به مقصد که رسیدن به سرایر توحید است، برسیم بلکه همین [[تسلیم]] در بارگاه قدس الهی، یکی از مصلحات امراض روحیّه است و خود نفس را صفایی به سزا دهد و نورانیّت باطن را روز افزون کند<ref>امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۴۰۳ - ۴۰۲.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۴۲۰.</ref>.

== منابع ==

{{منابع}}  

{{پایان منابع}}

{{پانویس}}

[[رده:مقام معصوم]]