بحث:عصمت پیامبران در حدیث: تفاوت میان نسخهها
←عصمت انبیا از دیدگاه روایات
جز (جایگزینی متن - 'جمع بندی' به 'جمعبندی') |
|||
| (۲۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
در مناظرهای که [[مأمون]] تشکیل داده بود سؤالات متعددی درباره [[عصمت پیامبران]] مطرح شد و [[امام رضا]] {{ع}} همه شبهاتی را که با توجه به ظاهر بعضی از [[آیات قرآن]] درباره [[عصمت انبیاء]] وجود داشت جواب دادند. از ابتدای این [[حدیث]] و با توجه به اقراری که مأمون و علمای [[اهل سنت]] از امام رضا {{ع}} درباره [[اعتقاد به عصمت]] [[انبیاء]] گرفتند معلوم میشود در بین اهل سنت معروف و مشهور بوده که [[ائمه]] به عصمت انبیاء [[اعتقاد]] دارند<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۹۵؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۵۳۵؛ الاحتجاج، ج۲، ص۴۲۶؛ التوحید، ص۴ و ۱۲۱؛ النور المبین، ص۱۴؛ تفسیر القمی، ج۲، ص۱۱۹؛ نورالثقلین، ج۱، ص۷۳۵.</ref>. | |||
مأمون به امام رضا {{ع}} گفت: آیا این سخن شماست که [[پیامبران]] معصوماند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: بله<ref>بحارالأنوار، ج۱۱، ص۷۸.</ref>. | |||
[[علی بن محمد بن جهم]] از امام رضا {{ع}} پرسید آیا شما اعتقاد به عصمت پیامبران دارید؟ امام {{ع}} فرمود: «بله» و همچنین به وی فرمودند: از [[خدا]] بترس و به پیامبران گذشته نسبت [[گناه]] مده و [[قرآن]] را [[تفسیر به رأی]] نکن؛ [[خداوند]] پیامبرانش را [[عصمت]] داده تا [[امر الهی]] در [[زمین]] تمام باشد»<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۱۷۰؛ بحارالأنوار، ج۱۱، ص۷۲.</ref>. | |||
و درباره خطای [[حضرت آدم]] {{ع}} فرمودند: «آن [[خطا]] از صغیرههای بخشیدهشدهای است که قبل از [[نزول وحی]] بر پیامبران جایز است، اما هنگامیکه خداوند ایشان را [[انتخاب]] کرد و [[پیامبر]] قرار داد [[معصوم]] بود و هیچ [[گناه صغیره]] و کبیرهای را انجام نمیداد»<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۹۶.</ref>. | |||
و درباره [[حضرت یوسف]] {{ع}} و [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَنْ رَأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ}}<ref>«و بیگمان آن زن آهنگ وی کرد و وی نیز اگر برهان پروردگار خویش را نمیدید آهنگ او میکرد» سوره یوسف، آیه ۲۴.</ref> فرمودند: «[[یوسف]] {{ع}} معصوم بود و معصوم [[همّت]] به گناه نمیکند و گناه انجام نمیدهد»<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۰۱؛ بحارالأنوار، ج۱۱، ص۸۲؛ النورالمبین، ص۱۹۳؛ الفصول المهمة، ج۱، ص۴۴۲.</ref>. | |||
[[امیرالمؤمنین]] {{ع}} درباره پیامبران فرمودند: «[[پیامبران الهی]] [[ظلم]] نمیکنند و [[دستور]] به [[ظلم]] نمیدهند، زیرا که [[معصوم]] و مطهرند»<ref>نورالثقلین، ج۴، ص۴۵۵؛ تفسیر البرهان، ج۴، ص۶۵۴؛ تفسیرالقمی، ج۲، ص۲۳۵؛ بحارالأنوار، ج۱۴، ص۱۰۳.</ref>. و درباره [[حضرت مسیح]] {{ع}} فرمود: «[[نبوت]] را از وی [[نفی]] نمیکنم و او را از [[عصمت]] و کمال و [[تأیید]] خارج نمیسازم»<ref>امالی شیخ طوسی، ص۱۳۷.</ref>. و درباره [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: «[[رسول الله]] {{صل}} [[عبدی]] بود که [[خداوند]] او را به [[وحی]] [[اکرام]] کرد و عصمت بخشید»<ref>الصوارم المهرقة، ص۶۴.</ref>. و درباره [[آیه]] {{متن قرآن|لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ}}<ref>«تا خداوند گناه پیشین و پسین تو را بیامرزد و نعمت خود را بر تو تمام گرداند و تو را به راهی راست رهنمون گردد» سوره فتح، آیه ۲.</ref> فرمود: بدون اینکه [[محمد]] {{صل}} گناهی داشته باشد این آیه نازل شده است و همانا محمد {{صل}} در [[روز قیامت]] به خاطر هیچ گناهی مواخذه نمیشود»<ref>الاحتجاج، ص۱۱۱؛ {{متن قرآن|لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا}} «تا خداوند گناه پیشین و پسین تو را بیامرزد و نعمت خود را بر تو تمام گرداند و تو را به راهی راست رهنمون گردد» سوره فتح، آیه ۲.</ref>. و همچنین [[امام صادق]] {{ع}} درباره این آیه فرمود: «پیامبر هیچ گناهی نداشت و قصد هیچ گناهی را هم نکرد»<ref>بحارالأنوار، ج۱۷، ص۸۹.</ref>. | |||
== | [[سعد بن عبدالله قمی]] میگوید: [[امام زمان]] {{ع}} در حالیکه در دامن پدرش بود درباره [[پیامبران]] فرمود: «پیامبران کسانی هستند که خداوند آنها را با وحی و عصمت تأیید کرده است»<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۲۷۳، ح۱؛ نوادر الأخبار، ص۱۱۶.</ref>. | ||
[[ابلیس]] به [[حضرت یحیی]] {{ع}} گفت: «برخی از [[انسانها]] مثل تو معصوم هستند و من هیچ قدرتی بر آنها ندارم»<ref>بحارالأنوار، ج۶۰، ص۲۶۵.</ref>. | |||
امام صادق {{ع}} درباره [[ابتلائات]] [[حضرت ایوب]] {{ع}} فرمود: «ایوب بدون اینکه گناهی داشته باشد [[مبتلا]] شد و همانا پیامبران [[گناه]] نمیکنند، زیرا معصوم هستند و مرتکب هیچ گناه کوچک و بزرگی نمیشوند»<ref>خصال، ج۲، ص۳۹۹؛ قصص الأنبیاء، ص۱۳۹؛ نورالثقلین، ج۳، ص۴۴۶؛ بحارالأنوار، ج۴۴، ص۲۷۵؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۶۶۳.</ref>. | |||
[[علقمه]] از [[امام صادق]] {{ع}} درباره [[قبول شهادت]] [[روایت]] میکند که: «اگر [[شهادت]] [[گناهکاران]] پذیرفته نشود، فقط باید شهادت [[انبیاء]] و [[اوصیاء]] را پذیرفت، زیرا ایشان [[معصوم]] هستند»<ref>أمالی صدوق، ص۱۰۲؛ هدایة الأمه، ج۸، ص۴۳۹؛ وسائل الشیعة، ج۲۷، ص۳۹۵؛ قصص الأنبیاء، ص۲۰۳؛ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۳۱۴.</ref>.<ref>[[مصطفی سلیمانیان|سلیمانیان، مصطفی]]، [[مقامات امامان (کتاب)|مقامات امامان]]، ص ۲۴۴.</ref> | |||
==[[عصمت انبیا از دیدگاه روایات]]== | |||
در لسان [[روایات]] برای بیان [[حقیقت عصمت]]، الفاظ و تعابیر گوناگونی کار رفته که واژه «[[عصمت]]» نیز یکی از آنها است، چنانکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} میفرماید: «من و علی و حسن و حسین و نه تن از [[فرزندان حسین]] [[پاک]] و [[معصوم]] هستیم»<ref>{{متن حدیث|أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ تِسْعَةٌ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ}} </ref>. [[امیرمؤمنان]] علیه نیز با اشاره به این [[حقیقت]] که [[خدای حکیم]] را نشاید که به [[اطاعت]] و [[پیروی]] همه جانبه از کسی [[فرمان]] دهد که از [[آلوده]] شدن به [[گناه]] در [[امان]] نیست، میفرماید: «دلیل آنکه [[خداوند]] [[مردم]] را به اطاعت همه جانبه از [[پیامبر]] میخواند آن است که وی پاک و معصوم است و به گناه فرمان نمیدهد».<ref>{{متن حدیث|إِنَّمَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِطَاعَةِ الرَّسُولِ لِأَنَّهُ مَعْصُومٌ مُطَهَّرٌ لَا يَأْمُرُ بِمَعْصِيَتِهِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَةِ أُولِي الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ لَا يَأْمُرُونَ بِمَعْصِيَتِهِ}}.</ref> | |||
[[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} و امیرمؤمنان{{ع}} نیز، افزون بر این واژه، تعابیر دیگری به کار میبرند که در رسایی و گویایی چیزی از آن کم ندارد چنان که پیامبر اکرم{{صل}} در [[تفسیر]] [[آیه تطهیر]] میفرماید: «من و [[اهل]] بیتم از گناه پیراسته ایم»<ref>معصوم. الدر المنثور، ج۵، ص۱۹۹، {{متن حدیث|فَأَنَا وَ أَهْلُ بَيْتِي مُطَهَّرُونَ مِنَ الذُّنُوبِ}}.</ref>. از امیرالمؤمنین علی{{ع}} به [[روایت]] شده که فرمود: «[[عبرت گرفتن]] از حوادث [[روزگار]]، میوه نگهداری از [[کارهای زشت]] به [[انسان]] میدهد»<ref>غرر الحکم و درر الکلم، ج۲، ص۷۱، باب الاعتبار، {{متن حدیث|الِاعْتِبَارُ يُثْمِرُ الْعِصْمَةَ}}.</ref>. همچنین از ایشان نقل شده که فرمود: «همانا [[تقوای الهی]] تو را در [[دنیا]] از [[آلودگی]] به [[گناهان]] باز میدارد»<ref>غرر الحکم و دررالکلم، ج۲، ص۵۶۲، باب التقوی: {{متن حدیث|إِنَّ التَّقْوَى عِصْمَةٌ لَكَ فِي حَيَاتِكَ}}.</ref>. | |||
اینها نمونه ای اندک از روایاتی است که پیشینه کاربرد واژه «عصمت» و اهمیت [[اعتقاد]] به آن را مینمایانند با این همه برای بهرهگیری از [[معارف دینی]] نباید تنها از واژههایی سراغ گرفت که به تدریج در معنای امروزی شان به کار رفته یا در این معانی رواج یافتهاند. [[قرآن کریم]] نیز، بیآنکه واژه «[[عصمت]]» را به کار گیرد، با بیانهای گوناگون دامان [[انبیا]] و [[اولیاء]] را از هرگونه [[گناه]] و خطایی میزداید.<ref>ر.ک: پژوهشی در عصمت معصومان، ص۱۰۹۱۱۴ و ۱۶۰-۱۵۷ و ۲۰۷-۱۹۶ و. ۲۸۵-۳۰۶</ref><ref>[[مهدی سازندگی|سازندگی، مهدی]]، [[عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن (کتاب)|عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن]]، ص ۱۲۷.</ref> | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:1379701.jpg|22px]] [[مهدی سازندگی|سازندگی، مهدی]]، [[عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن (کتاب)|'''عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||