جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
آیه در اصطلاح عبارت است از بخشی از حروف، کلمات یا جملههایی از [[قرآن]] که از لحاظ حد و مرز، طبق اشاره و [[ارشاد]] [[پیغمبر]]{{صل}} از [[کلام]] پیش و پس از آن جدا شده است. | آیه در اصطلاح عبارت است از بخشی از حروف، کلمات یا جملههایی از [[قرآن]] که از لحاظ حد و مرز، طبق اشاره و [[ارشاد]] [[پیغمبر]]{{صل}} از [[کلام]] پیش و پس از آن جدا شده است. | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
[[زرقانی]] در [[مناهل العرفان فی علوم القرآن (کتاب)|مناهل العرفان فی علوم القرآن]] از نظریه دیگری یاد کرده است مبنی بر اینکه پارهای از آیات، سماعی و توقیفی، و پارهای دیگر قیاسی است و [[شناسایی]] آن بستگی به کلمه آخر [[آیه]] دارد، نظیر آن، قرینه سجع در [[نثر]]، و قافیه [[بیت]] در [[شعر]] است. | [[زرقانی]] در [[مناهل العرفان فی علوم القرآن (کتاب)|مناهل العرفان فی علوم القرآن]] از نظریه دیگری یاد کرده است مبنی بر اینکه پارهای از آیات، سماعی و توقیفی، و پارهای دیگر قیاسی است و [[شناسایی]] آن بستگی به کلمه آخر [[آیه]] دارد، نظیر آن، قرینه سجع در [[نثر]]، و قافیه [[بیت]] در [[شعر]] است. | ||
گاهی از روی مجاز و توسع به قسمتی از آیه، و یا به بیشتر از یک آیه نیز "آیه" اطلاق کردهاند. مثلاً [[ابن عباس]] گفت: [[امیدوار کننده]] ترین آیه در [[قرآن]] {{متن قرآن|وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَى ظُلْمِهِمْ}}<ref>«بیگمان پروردگارت با وجود ستم مردم آمرزگار آنهاست و به راستی پروردگارت سخت کیفر است» سوره رعد، آیه ۶.</ref> است. در حالی که به اتفاق همگان، بخشی از آیه است. و مانند سخن [[ابن مسعود]] که: محکمترین آیه {{متن قرآن|فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ}}<ref>«پس هر کس همسنگ | گاهی از روی مجاز و توسع به قسمتی از آیه، و یا به بیشتر از یک آیه نیز "آیه" اطلاق کردهاند. مثلاً [[ابن عباس]] گفت: [[امیدوار کننده]] ترین آیه در [[قرآن]] {{متن قرآن|وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَى ظُلْمِهِمْ}}<ref>«بیگمان پروردگارت با وجود ستم مردم آمرزگار آنهاست و به راستی پروردگارت سخت کیفر است» سوره رعد، آیه ۶.</ref> است. در حالی که به اتفاق همگان، بخشی از آیه است. و مانند سخن [[ابن مسعود]] که: محکمترین آیه {{متن قرآن|فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ}}<ref>«پس هر کس همسنگ ذرهای نیکی ورزد، آن را خواهد دید،» سوره زلزال، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن|وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«و هر کس همسنگ ذرهای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۸.</ref> است. و میدانیم که دو آیه است. | ||
یکی از بحثها درباره آیه، این است که آیا واژه آیه در اصل [[عربی]] است یا از لغات [[بیگانه]]؟ آرتورجفری این واژه را از لغات بیگانه قرآن میشمارد. گفته شده واژه آیه ریشه [[عبری]] دارد و اصل عبری آن آته به معنای نشان تشخیص و نیز به معنای [[معجزه]] است. ولی در آثار ابنسبکی، ابنحجر و [[سیوطی]] در باب معرّبات (واژههای غیر عربیِ وارد شده در [[زبان عربی]]) چنین کلمهای ضبط نشده است<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۱، صفحه ۲۶۶؛ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۲۳۰؛ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه (۳۳۸-۳۴۱)؛ | یکی از بحثها درباره آیه، این است که آیا واژه آیه در اصل [[عربی]] است یا از لغات [[بیگانه]]؟ آرتورجفری این واژه را از لغات بیگانه قرآن میشمارد. گفته شده واژه آیه ریشه [[عبری]] دارد و اصل عبری آن آته به معنای نشان تشخیص و نیز به معنای [[معجزه]] است. ولی در آثار ابنسبکی، ابنحجر و [[سیوطی]] در باب معرّبات (واژههای غیر عربیِ وارد شده در [[زبان عربی]]) چنین کلمهای ضبط نشده است<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۱، صفحه ۲۶۶؛ سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۲۳۰؛ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه (۳۳۸-۳۴۱)؛ جفری، آرتور، واژههای دخیل در قرآن، صفحه ۱۳۲؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۴۹؛ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه (۸۵-۸۶)</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص ۱۹۰.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||