احمد بن حسن قزاز: تفاوت میان نسخه‌ها

[[احمد بن الحسن القزاز]]<ref>ر. ک: رجال النجاشی، ص۷۸، ش۱۸۶؛ رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۴۴ - ۲۵؛ الرجال (إبن داود)، ص۴۱۹، ش۲۴؛ ص۵۲۹؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۱۵، ش۲۱۴؛ جامع الرواة، ج۱، ص۴۶؛ طرائف المقال، ج۱، ص۲۲۳، ش۱۳۵۴؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۵۵، ش۲۳۳؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۴۹۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۹، ش۸۵۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۹۲، ش۵۱۰؛ تهذیب المقال، ج۴، ص۳۰۱؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۲۹، ش۳۳۵؛ الجامع فی الرجال، ج۱، ص۳۰.</ref> تنها در سند یک [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، به نقل از [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] وارد شده است: {{متن حدیث|في تَفْسِيرُ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ وَ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْقَزَّازِ جَمِيعاً عَنْ صَالِحِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ثَابِتِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ وَ لَا أَرَانِي إِلَّا وَ قَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِ أَنَّ عَلِيّاً {{ع}} قَرَأَ بِهِمُ الْوَاقِعَةَ وَ تَجْعَلُونَ شُكْرَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي قَدْ عَرَفْتُ أَنَّهُ سَيَقُولُ قَائِلٌ لِمَ قَرَأَ هَكَذَا قِرَاءَتَهَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} يَقْرَؤُهَا كَذَلِكَ وَ كَانُوا إِذَا مُطِرُوا قَالُوا مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَ كَذَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ تَجْعَلُونَ شُكْرَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۵۴، به نقل از: تفسیر القمی، ج۲، ص۳۴۹.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۱۷۱.</ref>

ولی [[شیخ طوسی]] در [[الفهرست]]، عنوان مستقلی برای راوی قرار نداده است، بلکه در طریق خودش به عده‌ای از صاحبان کتاب، مانند [[ثابت بن شریح]] و [[مفضل بن عمر]]<ref>الفهرست (طوسی)، ص۱۰۶، ش۱۴۰ و ۴۷۲، ش۷۵۸.</ref> از او نام برده است. همچنین کتاب [[زیاد بن ابی‌غیاث]] را مانند [[نجاشی]] توسط همین [[راوی]] نقل کرده است، ولی با عنوان «أحمد بن الحسین القزاز البصری»، به جای «أحمد بن الحسن»<ref>الفهرست (طوسی)، ص۲۰۴، ش۳۰۵.</ref>؛ چنان که این تصحیف در [[رجال شیخ طوسی]] در باب {{عربی|"من لم يرو عن واحد من الأئمة {{عم}}"}} نیز اتفاق افتاده و نام راوی در آن «احمد بن الحسین البصری القزاز» ثبت شده است<ref>رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۴۴.</ref>.

یادآوری می‌شود که شیخ طوسی در دو کتاب [[تهذیب الأحکام]] و [[الاستبصار]] روایتی را نقل کرده که در سند آن {{عربی|"احمد بن الحسن بن أبان، عن عبدالله بن جبلة"}} قرار گرفته است<ref>{{متن حدیث|فَمِنْهَا مَا رَوَاهُ- أَبُو غَالِبٍ الزُّرَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبَانٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ عَلَاءٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا يَعْنِي أَبَا جَعْفَرٍ وَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{عم}} قَالَ: شَهْرُ رَمَضَانَ يُصِيبُهُ مَا يُصِيبُ الشُّهُورَ مِنَ النُّقْصَانِ فَإِذَا صُمْتَ تِسْعَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً ثُمَّ تَغَيَّمَتِ السَّمَاءُ فَأَتِمَ الْعِدَّةَ ثَلَاثِينَ}}؛ تهذیب الأحکام، ج۴، ص۱۵۵، ح۴۲۹.</ref>.

احمد بن الحسن القزاز، بدون واسطه روایتی از [[معصومین]] {{عم}} نقل نکرده است؛ از این رو، [[شیخ طوسی]] نام او را در باب {{عربی|"من لم يرو عن واحد من الأئمة {{عم}}"}} ذکر کرده است <ref>ر. ک: رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۴۴.</ref>.

[[تاریخ]] ولادت وی مشخص نیست، ولی تاریخ وفاتش به تصریح شیخ طوسی [[سال]] ۲۶۱ ق<ref>{{عربی|مات سنة إحدى و ستين و مائتين}}؛ رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۴۴.</ref> است و تاریخ [[وفات]] عبدالله بن جبلة که استاد وی است، سال ۲۱۹ ق<ref>ر. ک: رجال النجاشی، ص۲۱۶، ش۵۶۳.</ref> است؛ در نتیجه می‌‌توان استظهار کرد که وی [[زمان]] [[امام جواد]]، [[امام هادی]] و [[امام عسکری]] {{عم}} را [[درک]] کرده است؛ حتی مقداری از ایام [[امامت]] [[حضرت]] ولی عصر‌{{ع}} را نیز درک کرده است؛ زیرا امام عسکری {{ع}} در سال ۲۶۰ ق به [[شهادت]] رسیده است.

# نام راوی در [[سند روایت]] [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] آمده<ref>تفسیر القمی، ج۲، ص۳۴۹.</ref> که به [[گواهی]] مؤلف، راویان آن، [[ثقه]] و افراد قابل اعتمادند<ref>تفسیر القمی، ج۱، ص۴. {{عربی|نحن ذاكرون و مخبرون بما ينتهي إلينا و رواه مشايخنا و ثقاتنا عن الذين فرض الله طاعتهم {{عم}}...}}؛ بنا بر این که مقصود از {{عربی|مشايخنا و ثقاتنا}} اعم از مشایخ مع الواسطه و یا بلاواسطه مؤلف باشد.</ref>.