پرش به محتوا

بابیت: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۸۷۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵
جز
جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'
جز (جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مهدویت}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط = مدعیان دروغین
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[بابیت در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
}}
}}
خط ۹: خط ۸:
'''"باب"''' در اصطلاح به فرد مورد اعتمادی گفته می‏‌شود که به [[معصومان]] {{ع}} بسیار نزدیک و در همه [[کارها]] یا کاری خاص، نماینده مخصوص آنان و رابط‍‌ خاص میان [[امام]] و [[پیروان]] او شمرده می‌‏شود، اما به مرور زمان این واژه با سوء استفاده [[مدعیان دروغین]] مانند [[سید علی محمد باب]] روبه ‏رو شد و باعث شد این واژه از جایگاه واقعی خود دور شود.  
'''"باب"''' در اصطلاح به فرد مورد اعتمادی گفته می‏‌شود که به [[معصومان]] {{ع}} بسیار نزدیک و در همه [[کارها]] یا کاری خاص، نماینده مخصوص آنان و رابط‍‌ خاص میان [[امام]] و [[پیروان]] او شمرده می‌‏شود، اما به مرور زمان این واژه با سوء استفاده [[مدعیان دروغین]] مانند [[سید علی محمد باب]] روبه ‏رو شد و باعث شد این واژه از جایگاه واقعی خود دور شود.  


== معناشناسی باب == باب" در لغت به معنای "در" و "محل ورود و خروج" است. [[راغب اصفهانی]] می‌‏گوید: محل دخول و ورود به چیزی را باب می‌‏خوانند؛ مانند "باب المدینه" یا "باب البیت"<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ص ۶۴.</ref>. در [[روایات]] فراوانی، از [[پیشوایان معصوم]] {{ع}} با عنوان "باب اللّه" یاد شده است، در [[دعای ندبه]] می‏‌خوانیم: {{متن حدیث|أَیْنَ‏ بَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِی‏ مِنْهُ‏ یُؤْتَی‏‏‏}}.
== معناشناسی باب ==  
باب" در لغت به معنای "در" و "محل ورود و خروج" است. [[راغب اصفهانی]] می‌‏گوید: محل دخول و ورود به چیزی را باب می‌‏خوانند؛ مانند "باب المدینه" یا "باب البیت"<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ص ۶۴.</ref>. در [[روایات]] فراوانی، از [[پیشوایان معصوم]] {{ع}} با عنوان "باب اللّه" یاد شده است، در [[دعای ندبه]] می‏‌خوانیم: {{متن حدیث|أَیْنَ‏ بَابُ‏ اللَّهِ‏ الَّذِی‏ مِنْهُ‏ یُؤْتَی‏‏‏}}.


"باب" در اصطلاح به فرد مورد اعتمادی گفته می‏‌شود که به [[معصومان]] {{ع}} بسیار نزدیک و در همه [[کارها]] یا کاری خاص، [[نماینده]] مخصوص آنان و رابط‍‌ خاص میان [[امام]] و [[پیروان]] او شمرده می‌‏شود. بر این اساس، می‌‏توان [[وکیل]] یا [[نماینده]] [[امام]] را "باب" [[امام]] نامید؛ چنان‏که جمعی از [[اصحاب]] [[امامان]] {{ع}} باب آن بزرگواران بوده‏‌اند؛ مانند "[[رشید هجری]]" [[باب]] [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{ع}}،"[[یحیی بن ام الطویل مطعمی]]" [[باب]] [[حضرت سجاد]] {{ع}}، "[[جابر بن یزید جعفی]]" [[باب]] [[امام باقر]] {{ع}}. اما به مرور زمان این واژه با سوء استفاده [[مدعیان دروغین]] ـ به ویژه "بابیت" ـ روبه ‏رو شد. ادعاهای نادرست کسانی چون [[سید علی محمد باب]]، این واژه را از [[جایگاه]] واقعی‏اش دور و متروک ساخت؛ به گونه‏‌ای که امروزه بیشتر برای اشاره به کسانی است که به [[دروغ]]، خود را [[نماینده]] [[معصومان]] معرفی می‌‏کنند<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص۱۸۹، ۱۹۰.</ref>.
"باب" در اصطلاح به فرد مورد اعتمادی گفته می‏‌شود که به [[معصومان]] {{ع}} بسیار نزدیک و در همه [[کارها]] یا کاری خاص، [[نماینده]] مخصوص آنان و رابط‍‌ خاص میان [[امام]] و [[پیروان]] او شمرده می‌‏شود. بر این اساس، می‌‏توان [[وکیل]] یا [[نماینده]] [[امام]] را "باب" [[امام]] نامید؛ چنان‏که جمعی از [[اصحاب]] [[امامان]] {{ع}} باب آن بزرگواران بوده‏‌اند؛ مانند "[[رشید هجری]]" [[باب]] [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{ع}}،"[[یحیی بن ام الطویل مطعمی]]" [[باب]] [[حضرت سجاد]] {{ع}}، "[[جابر بن یزید جعفی]]" [[باب]] [[امام باقر]] {{ع}}. اما به مرور زمان این واژه با سوء استفاده [[مدعیان دروغین]] ـ به ویژه "بابیت" ـ روبه ‏رو شد. ادعاهای نادرست کسانی چون [[سید علی محمد باب]]، این واژه را از [[جایگاه]] واقعی‏اش دور و متروک ساخت؛ به گونه‏‌ای که امروزه بیشتر برای اشاره به کسانی است که به [[دروغ]]، خود را [[نماینده]] [[معصومان]] معرفی می‌‏کنند<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص۱۸۹، ۱۹۰.</ref>.
خط ۲۸: خط ۲۸:


کتاب معروف او که نزد [[بهائیان]] تقدس زیادی دارد، [[کتاب]] "بیان" است که آن را در دوران زندان در قلعۀ ماکو نوشت و [[دستور]] داد پیروانش نباید جز کتاب بیان و کتاب‌های دیگر [[بابیان]]، کتاب دیگری را بیاموزند. پس از [[مرگ]] باب، حسینعلی بهاء و [[فرقه بهائیت]]، این مسیر را ادامه و تکمیل نمود<ref>ر. ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۲۸۵-۲۸۶.</ref>.
کتاب معروف او که نزد [[بهائیان]] تقدس زیادی دارد، [[کتاب]] "بیان" است که آن را در دوران زندان در قلعۀ ماکو نوشت و [[دستور]] داد پیروانش نباید جز کتاب بیان و کتاب‌های دیگر [[بابیان]]، کتاب دیگری را بیاموزند. پس از [[مرگ]] باب، حسینعلی بهاء و [[فرقه بهائیت]]، این مسیر را ادامه و تکمیل نمود<ref>ر. ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۲۸۵-۲۸۶.</ref>.
==بابیت==
«بابیت» از لحاظ [[تحول]] [[تاریخی]]، دنباله تحولات بعضی [[مذاهب]] پس از [[اسلام]] به ویژه [[مذهب شیخی]] است<ref>یوسف فضائی، تحقیق در تاریخ و عقاید شیخی‌گری، بابی‌گری، بهائی‌گری...، ص۷۱.</ref>.
مسلک [[بابی‌گری]] در [[قرن سیزدهم]] [[قمری]] (نوزدهم میلادی) توسط فردی به نام [[سید علی محمد شیرازی]] ظهور یافت. [[سید علی محمد]] در سلک شاگردان [[سید محمد]] [[کاظم رشتی]] که از دانش‌آموختگان [[مکتب]] شیخ احمد احسائی بود، درآمد. سیدکاظم، [[عقاید]] غلوآمیزی درباره [[ائمه طاهرین]]{{عم}} داشت و آنان را مظاهر تجسم‌یافته [[خدا]] یا [[خدایان]] می‌انگاشت و بر این [[باور]] بود که باید در هر زمانی یک نفر، میان [[امام زمان]]{{ع}} و [[مردم]]، بابِ [[واسطه فیض]] [[روحانی]] باشد.
پس از فوت سیدکاظم رشتی، [[سید علی محمد]]، نخست ادعای ذِکریت و بعد [[ادعای بابیت]] (باب [[علوم]] و [[معارف]] خدا و راه اتصال به [[مهدی موعود]]{{ع}} و سپس [[ادعای مهدویت]] نمود و به تدریج [[ادعای نبوت]] و شارعیت کرد و مدعی [[وحی]] و [[دین جدید]] گردید و بالأخره این ادعا را با ادعای نهایی [[ربوبیت]] و [[حلول]] [[الوهیت]] در خود به پایان رسانید. او مدعی بود که [[خداوند]] کتاب «بیان» را بر وی نازل نموده و در فراز [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|الرَّحْمَنُ * عَلَّمَ الْقُرْآنَ * خَلَقَ الْإِنْسَانَ * عَلَّمَهُ الْبَيَانَ}}<ref>«(خداوند) بخشنده * قرآن را آموخت *..........* بدو سخن گفتن آموخت» سوره الرحمن، آیه ۱-۴.</ref> مقصود از «[[انسان]]»، خود او و «بیان» نیز همین کتابی است که بر او نازل شده است! این کتاب ترکیبی از جملات مسجع مغلوط و [[فارسی]] است<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ص۳.</ref>. از جمله آثار دیگر او: [[پنج شأن]]، دلائل السبعه، [[صحیفة]] [[عدلیه]]، [[قیوم الأسماء]]، [[کتاب الروح]] و [[تفسیر]] سوره‌های بقره و [[کوثر]] می‌باشد<ref>غلامعلی حداد عادل و دیگران، دانشنامه جهان اسلام، ج۱، ص۱۹.</ref>.
سید علی محمد، بارها توسط [[حکومت]] وقت دستگیر شد و هر دفعه از گذشته خود ابراز [[ندامت]] می‌نمود، لکن هر بار [[توبه]] خود را می‌شکست و دوباره [[تبلیغ]] را شروع می‌کرد تا اینکه در تبریز تیرباران شد<ref>علی ربانی گلپایگانی، فرق و مذاهب کلامی، ص۳۳۷-۳۳۹؛ حسن طارمی و دیگران، دائرةالمعارف جهان نوین اسلام، ج۱، ص۶۲۱. برای مطالعه بیشتر: ر.ک: عزالدین رضانژاد، مقاله «شیخیه بستر پیدایش بابیت و بهائیت»، فصلنامه علمی - ترویجی انتظار موعود، آبان ۱۳۹۳.</ref>.
از آنجا که باب، به ظهور فردی پس از خود با [[مقام]] {{عربی|من يظهره الله}} نوید داده بود، افراد زیادی ادعای چنین مقامی کردند، ولی دعوی میان میرزاحسین علی نوری ([[بهاءالله]]) و [[برادر]] ناتنی‌اش، یحیی صبح أزل بر سر [[جانشینی]] به رقابت‌ها انجامید و از اینجا، [[نزاع]] اصلی در میان [[بابیان]] آغاز شد. اطرافیان [[صبح ازل]] به [[فرقه]] «ازلیه» و [[پیروان]] [[میرزا حسین علی]] (بهاءالله) به فرقه «[[بهائیه]]» نام‌گذاری شدند و آنان که به این دو گروه ملحق نگشتند، به نام قبلی «بابی» باقی ماندند<ref>رضا برنجکار، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، ص۱۹۳.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)|خاتمیت در قرآن]] ص ۴۵.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۳۴: خط ۴۲:
# [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]
# [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
# [[پرونده:IM010661.jpg|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن (کتاب)|'''خاتمیت در قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۲۲۴٬۸۳۹

ویرایش