سلام در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== مدارک [[عامه]] ==

در مدارک عامه موارد فراوانی وجود دارد که [[سلم]] و [[سلام الهی]] را بر [[اهل بیت]] {{عم}} حمل کرده‌اند و این جدای از مدارکی است که [[حضرت علی]] {{ع}} را [[افضل]]، [[اعلم]] و اشبه خلایق در [[طهارت]] و [[عصمت]] به [[رسول اکرم]] {{صل}} معرفی می‌کنند. اگر بنا بر [[اتفاق]] [[فریقین]]، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[مظهر]] سلام الهی است، بنابراین، حضرت علی {{ع}} نیز [[تالی]] تلو ایشان در سلام الهی است. چنان‌که در ذیل [[آیه مباهله]]<ref>برهان پنجم از این مجموعه.</ref> به برخی از این [[روایات]] اشاره شد.

{{متن حدیث|عَنْ جَعْفَرٍ الْفَزَارِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَيْنِ... عَنْ شَرِيكٍ‏ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ فِي وَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}<ref>تفسیر فرات الکوفی (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۴۱۰ه. ق)، ص۶۶.</ref>.

{{متن حدیث|أخرج في المناقب عن مسعدة بن صدقة عن جعفر الصادق عن أبيه عن جده عن الحسين عن امير المؤمنين على {{ع}} قال: الا العلم الذي هبط به [[آدم]] {{ع}} و جميع ما فضلت به النبيون إلى خاتم النبيين في عترة خاتم النبيين فأين يتاه بكم و أين تذهبون، و انهم فيكم كأصحاب الكهف و مثلهم باب حطة و هم باب السلم في قوله تعالى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}<ref>«ای مؤمنان! همگی به فرمانبرداری (خداوند) درآیید و از گام‌های شیطان پیروی نکنید که او برای شما دشمنی آشکار است» سوره بقره، آیه ۲۰۸.</ref>}}<ref>احقاق الحق و ازهاق الباطل (ط. مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۹ه. ق)، ج۳، ص۵۳۷.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۱۸۳.</ref>

== مدارک [[شیعه]] ==

در [[فرهنگ]] کلمات اهل بیت {{عم}}، [[مقام]] سلم با [[حقیقت]] [[دین]] و [[اسلام]] کامل و [[ولایت ائمه]] {{عم}} عجین شده است. ریشه این امور برگرفته از [[قرآن]] است که [[خداوند]] در [[آیات]] متعدد، دین [[حقیقی]] و اسلام [[مرضی]] خود را تنها تحت [[ولایت امام]] [[معصوم]] می‌پذیرد؛ چنان‌که در [[آیه اکمال]]، که بعد از [[واقعه غدیر]] و [[انتصاب]] حضرت علی {{ع}} به [[وصایت]] [[رسول خدا]] {{صل}} نازل شد، می‌فرماید:

بر این اساس است که در [[جوامع روایی]] [[شیعه]]، همه ارکان اصلی [[دین]] همچون [[اسلام]] و [[تسلیم]] و [[اخلاص]] و دین [[قیّم]] و تعابیری شبیه به آن، به [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است. ذیلاً به برخی از این [[روایات]] اشاره می‌نماییم:

{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ‏ {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}}<ref>«بی‌گمان دین (راستین) نزد خداوند، اسلام است» سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref> ‏ قَالَ التَّسْلِيمُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} بِالْوَلَايَةِ}}.

{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ الْبَاقِرُ وَ الصَّادِقُ {{عم}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ {{متن قرآن|إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ* وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ}}<ref>«که بی‌گمان آنچه به شما نوید می‌دهند، راستین است * و (روز) پاداش و کیفر، رخ‌دادنی است» سوره ذاریات، آیه ۵.</ref> قَالا الدِّينُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}.

{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}}<ref>«و ابراهیم آن را به پسران خود سفارش کرد و یعقوب نیز: که ای فرزندان من! خداوند برای شما این دین را برگزیده است پس، جز در فرمانبرداری (از او) از این جهان نروید» سوره بقره، آیه ۱۳۲.</ref> ‏ لِوَلَايَةِ عَلِيٍّ {{ع}}}}<ref>هر سه روایت از بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ه. ق.)، ج۳۵، ص۳۴۲.</ref>.

در روایاتی که به طور خاص پیرامون [[آیه]] مورد بحث وارد شده، [[مقام]] [[سلم]]، به [[اطاعت]] و [[معرفت ائمه]] [[هدی]] {{عم}} [[تفسیر]] شده است.

{{متن حدیث|عَنْ زُرَارَةَ وَ حُمْرَانَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالُوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ أُمِرُوا بِمَعْرِفَتِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج۳۵، ص۱۰۲.</ref>.

{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>«ای مؤمنان! همگی به فرمانبرداری (خداوند) درآیید و از گام‌های شیطان پیروی نکنید که او برای شما دشمنی آشکار است» سوره بقره، آیه ۲۰۸.</ref> ‏ قَالَ فِي‏ وَلَايَتِنَا}}<ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۷.</ref>.

در [[آیه شریفه]]، [[خداوند]] خروج از [[مقام]] [[سلم]] خود را به هر عنوان - خواه در چهره [[دین]] و یاکفر و [[شرک]] با عنوان کلی [[تبعیت از شیطان]] تعبیر می‌فرماید. از آنجا که برای [[توده]] [[مردم]] [[شرک جلی]] و [[بت‌پرستی]] روشن بود، در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} [[پیروی]] از خطوات [[شیطان]] در آیه شریفه به [[تولی]] به [[ولایت ائمه]] [[جور]] و [[دشمنان اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده است.

{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ زَيْنُ الْعَابِدِينَ وَ جَعْفَرٌ الصَّادِقُ {{عم}} قَالا {{متن قرآن|ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}}فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ‏ {{متن قرآن وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}‏ قَالا لَا تَتَّبِعُوا غَيْرَهُ‏}}<ref>مناقب آل أبی طالب {{عم}}(لابن شهر آشوب) (ط. علامه، ۱۳۷۹ ه. ق.)، ج۳، ص۹۶.</ref>.

{{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} يَقُولُ‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}‏ قَالَ أَ تَدْرِي مَا السِّلْمُ قَالَ قُلْتُ أَنْتَ أَعْلَمُ قَالَ وَلَايَةُ عَلِيٍّ‏ وَ الْأَئِمَّةِ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ‏ بَعْدِهِ‏{{عم}} قَالَ وَ خُطُوَاتُ الشَّيْطَانِ وَ اللَّهِ وَلَايَةُ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ}}<ref>تفسیر العیاشی (ط. مکتبة العلمیة الإسلامیة، ۱۳۸۰ ه. ق)، ج۱، ص۱۰۲.</ref>.

[[امام باقر]] {{ع}} در بیانی [[زیبا]]، دارالسلام [[الهی]] را دار [[ولایت امیرالمؤمنین]] [[علی]] {{ع}} بیان می‌دارند که خداوند به همه [[مسلمانان]] ورود به آن را امر ایجابی فرموده است:

{{متن حدیث|عَنْ جَابِرِ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ، عَنْ الْإِمَامِ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}}، قَالَ: «السِّلْمُ: وَلَايَةُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَلَايَةُ أَوْلَادِهِ»، وَ قَالَ: «اقْبِلَوهَا كَافَّةً وَ لَا تُنْكِرُوهَا»}}<ref>غرر الأخبار (ط. دلیل ما، ۱۴۲۷ ه. ق.)، ص۱۵۹.</ref>.

[[نماز]] معراجیه [[رسول خدا]] {{صل}} در [[شب معراج]]، بیانگر جلوه‌های گوناگون دارالسلام الهی است. ایشان از آغاز تا پایان نماز خود در مقام وصل، جلوه‌های [[ولایت الهی]] را [[مشاهده]] کردند و در مراتب این مقام با خداوند تکلم می‌نمودند؛ در پایان نماز که رسول خدا {{صل}} صفوف به هم فشرده [[انبیا]] {{عم}} و [[ملائکه]] [[الهی]] را در پشت سر خود دیدند، به ایشان خطاب شد: {{متن حدیث|یَا مُحَمَّدُ، سَلِّم عَلَیْهِمْ}}. و [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بلافاصله فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ‏ عَلَيْكُمْ‏ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ‏ وَ بَرَكَاتُهُ‏}}. بدین ترتیب، این ذکر در [[سلام]] [[نماز]] قرار گرفت. سپس به رسول خدا {{صل}} [[وحی]] شد: