←نظریه سوم: وقوع همزمان بعثت و آغاز نزول قرآن
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۸: | ||
*از آنجا که در باره تاریخ بعثت [[پیامبر]]{{صل}} نیز اختلاف است و سه تاریخ ماه رجب، ماه ربیع الاول و ماه رمضان در روایات ذکر شده است، بنا بر این ممکن است گفته شود که بعثت [[پیامبر]]{{صل}} در ماه مبارک رمضان همزمان با نزول قرآن کریم بوده است. | *از آنجا که در باره تاریخ بعثت [[پیامبر]]{{صل}} نیز اختلاف است و سه تاریخ ماه رجب، ماه ربیع الاول و ماه رمضان در روایات ذکر شده است، بنا بر این ممکن است گفته شود که بعثت [[پیامبر]]{{صل}} در ماه مبارک رمضان همزمان با نزول قرآن کریم بوده است. | ||
*در برخی از روایاتی که بعثت را در ماه رمضان معرفی میکند، بر نزول اولین آیات سوره علق تصریح شده است؛ به عنوان نمونه [[وهب بن کیسان]]گوید: "[[عبید بن عمیر بن قتاده لیثی]] گفت: ماه آن سالی که [[پیامبر]]{{صل}} در آن مبعوث شد، ماه رمضان بود. [[جبرئیل]]{{ع}} به فرمان خدا نزد [[پیامبر]] آمد... و گفت: بخوان..." <ref>تاریخ الأمم و الملوک، محمد بن جریر طبری، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۱ ﻫ، ج ۱، ص ۵۳۲.</ref>. | *در برخی از روایاتی که بعثت را در ماه رمضان معرفی میکند، بر نزول اولین آیات سوره علق تصریح شده است؛ به عنوان نمونه [[وهب بن کیسان]]گوید: "[[عبید بن عمیر بن قتاده لیثی]] گفت: ماه آن سالی که [[پیامبر]]{{صل}} در آن مبعوث شد، ماه رمضان بود. [[جبرئیل]]{{ع}} به فرمان خدا نزد [[پیامبر]] آمد... و گفت: بخوان..." <ref>تاریخ الأمم و الملوک، محمد بن جریر طبری، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۱ ﻫ، ج ۱، ص ۵۳۲.</ref>. | ||
*[[فضل بن شاذان]]نیز گوید: من از [[امام رضا]]{{ع}} شنیدم که فرمود: ماه رمضان، ماهی است که خدای تعالی در آن قرآن را نازل کرد تا راهنمایی برای مردم و دلایل روشنی از هدایت و تمییز حق از باطل باشد، در آن ماه [[محمد]]{{صل}} [[پیامبر]] شد و آن شب قدر است که از هزار ماه بهتر است<ref>تفسیر نور الثقلین، عبد علی بن جمعه الحویزی، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، قم، مؤسسۀ اسماعیلیان، ۱۴۱۷ ﻫ، چاپ چهارم، ج ۱، ص ۱۶۴.</ref>. | |||
*قرائن موجود، نظریه سوم را تقویت میکند، چرا که روایاتی که نزول آیات نخستین سوره علق را گزارش میکنند، مکان نزول را غار حرا بیان میکنند<ref>ر.ک: کنز العمال، متقی هندی، تحقیق الشیخ بکری حیانی و الشیخ صفوة السقا، بیروت، مؤسسة الرساله؛ بحار الأنوار، محمد باقر مجلسی، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۹۸۳ م.</ref>. همچنین در چند روایت تصریح شده که زمان نزول نخستین آیات قرآن در ماه رمضان بوده است<ref>صالحی نجفآبادی، «نظریهای در بارۀ کیفیت نزول قرآن»، ص ۷۸.</ref>. افزون بر این مطلب ظاهراً [[پیامبر اکرم]]{{صل}} هر سال در ماه مبارک رمضان برای عبادت به غار حرا میرفته است و پس از بعثت نیز هر سال دهه اول یا وسط یا آخر ماه رمضان را در مسجد اعتکاف میکردند. حتی در بعضی از روایات آمده است که [[عبد المطلب]] ـ نیای [[پیامبر]] {{صل}} ـ برای نخستین بار ماه مبارک رمضان را در غار حرا تحنّث گزید<ref>واژۀ تحنّث از ریشۀ «حنث» به معنی گناه و حَرَج است. کلمۀ تحنّث مانند تأثّم به معنای دوری کردن از گناه است و نیز به معنای تعبد به کار رفته است. در حدیث آمده است: «إنّ رسول الله (صلی الله علیه وآله) کانَ یأتی غارَ حراء فیتحَنَّثَ فیه اللیالی ذوات العدد». همچنین گفتهاند که به معنای کنارهگیری از بتها و ترک عبادت آنها است. قریش عمل کسانی را که در زمان جاهلیت از عادات و رسوم جاهلی پرهیز میکردند و برای عبادت خداوند گوشهگیری را بر میگزیدند، تحنّث میخواند. (ر.ک: معجم مقاییس اللغه، احمد بن فارس، قم، مکتب الإعلام الإسلامی، ۱۴۰۴ ﻫ، ج ۲، ص ۱۰۹ ـ ۱۰۸؛ المنجد، مادۀ حنث؛ تاریخ قرآن، محمود رامیار، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۹ ﻫ. ش، ص ۳۷.</ref>. | *قرائن موجود، نظریه سوم را تقویت میکند، چرا که روایاتی که نزول آیات نخستین سوره علق را گزارش میکنند، مکان نزول را غار حرا بیان میکنند<ref>ر.ک: کنز العمال، متقی هندی، تحقیق الشیخ بکری حیانی و الشیخ صفوة السقا، بیروت، مؤسسة الرساله؛ بحار الأنوار، محمد باقر مجلسی، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۹۸۳ م.</ref>. همچنین در چند روایت تصریح شده که زمان نزول نخستین آیات قرآن در ماه رمضان بوده است<ref>صالحی نجفآبادی، «نظریهای در بارۀ کیفیت نزول قرآن»، ص ۷۸.</ref>. افزون بر این مطلب ظاهراً [[پیامبر اکرم]]{{صل}} هر سال در ماه مبارک رمضان برای عبادت به غار حرا میرفته است و پس از بعثت نیز هر سال دهه اول یا وسط یا آخر ماه رمضان را در مسجد اعتکاف میکردند. حتی در بعضی از روایات آمده است که [[عبد المطلب]] ـ نیای [[پیامبر]] {{صل}} ـ برای نخستین بار ماه مبارک رمضان را در غار حرا تحنّث گزید<ref>واژۀ تحنّث از ریشۀ «حنث» به معنی گناه و حَرَج است. کلمۀ تحنّث مانند تأثّم به معنای دوری کردن از گناه است و نیز به معنای تعبد به کار رفته است. در حدیث آمده است: «إنّ رسول الله (صلی الله علیه وآله) کانَ یأتی غارَ حراء فیتحَنَّثَ فیه اللیالی ذوات العدد». همچنین گفتهاند که به معنای کنارهگیری از بتها و ترک عبادت آنها است. قریش عمل کسانی را که در زمان جاهلیت از عادات و رسوم جاهلی پرهیز میکردند و برای عبادت خداوند گوشهگیری را بر میگزیدند، تحنّث میخواند. (ر.ک: معجم مقاییس اللغه، احمد بن فارس، قم، مکتب الإعلام الإسلامی، ۱۴۰۴ ﻫ، ج ۲، ص ۱۰۹ ـ ۱۰۸؛ المنجد، مادۀ حنث؛ تاریخ قرآن، محمود رامیار، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۹ ﻫ. ش، ص ۳۷.</ref>. | ||
*در نتیجه به نظر میرسد نظریههای دوم و سوم از نظریه اول قویتر است<ref> [[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص: ۹۴-۹۳.</ref>. | *در نتیجه به نظر میرسد نظریههای دوم و سوم از نظریه اول قویتر است<ref> [[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص: ۹۴-۹۳.</ref>. | ||