نظام سیاسی اسلام: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۸: خط ۸:
'''[[نظام سیاسی]]''' عبارت است از الگوی نظم دهندۀ روابط [[قدرت]] در [[جامعۀ انسانی]] که [[هدف]] آن، ایجاد [[عدل]] و برقراری روابط عادلانه بین افراد و نهادهای جامعه است. نظام سیاسی اسلام، برای دستیابی به اهداف خود، اصولی دارد که برخی از مهمترین آنها عبارت‌اند از: [[کرامت انسانی]]؛ [[قانون‌مداری]]؛ [[شایسته‌سالاری]]؛ [[اصالت خدمت]] و [[جاودانگی و جهان‌شمولی]]. باید توجه داشت این نظام اهدافی را نیر پیگیری می‌کند که هدف اصلی، توسعه بستر تقرب الهی است و اهداف فرعی که ابزار رسیدن به هدف اصلی هستند، عبارت‌اند از: [[اقامه قسط و عدل]]؛ [[اجرای احکام شریعت]]؛ [[برقراری نظم و امنیت]]؛ [[توسعه معنویات]]؛ [[ارتقای فرهنگی]]؛ [[تأمین رفاه عمومی]].
'''[[نظام سیاسی]]''' عبارت است از الگوی نظم دهندۀ روابط [[قدرت]] در [[جامعۀ انسانی]] که [[هدف]] آن، ایجاد [[عدل]] و برقراری روابط عادلانه بین افراد و نهادهای جامعه است. نظام سیاسی اسلام، برای دستیابی به اهداف خود، اصولی دارد که برخی از مهمترین آنها عبارت‌اند از: [[کرامت انسانی]]؛ [[قانون‌مداری]]؛ [[شایسته‌سالاری]]؛ [[اصالت خدمت]] و [[جاودانگی و جهان‌شمولی]]. باید توجه داشت این نظام اهدافی را نیر پیگیری می‌کند که هدف اصلی، توسعه بستر تقرب الهی است و اهداف فرعی که ابزار رسیدن به هدف اصلی هستند، عبارت‌اند از: [[اقامه قسط و عدل]]؛ [[اجرای احکام شریعت]]؛ [[برقراری نظم و امنیت]]؛ [[توسعه معنویات]]؛ [[ارتقای فرهنگی]]؛ [[تأمین رفاه عمومی]].


== تعریف نظام سیاسی اسلام==
== تعریف نظام سیاسی اسلام ==
واژۀ [[نظام سیاسی]]، معادل واژۀ رژیم یا [[سیستم سیاسی]] است و مقصود از آن "الگوی معینی است از [[نظم]] که شکل [[روابط سیاسی]] [[جامعه]] را معین می‌کند و به این [[روابط]]، سازمان می‌بخشد". در تعریفی دیگر گفته شده [[نظام سیاسی]] "کیفیت تنظیم، [[سازمان‌دهی]] و [[اداری]] امور ارتباطی، [[فرهنگی]] و [[اقتصادی]] هر [[اجتماع]] [[انسانی]] است برای دستیابی به [[رشد]] مطلوب".
واژۀ [[نظام سیاسی]]، معادل واژۀ رژیم یا [[سیستم سیاسی]] است و مقصود از آن "الگوی معینی است از [[نظم]] که شکل [[روابط سیاسی]] [[جامعه]] را معین می‌کند و به این [[روابط]]، سازمان می‌بخشد". در تعریفی دیگر گفته شده [[نظام سیاسی]] "کیفیت تنظیم، [[سازمان‌دهی]] و [[اداری]] امور ارتباطی، [[فرهنگی]] و [[اقتصادی]] هر [[اجتماع]] [[انسانی]] است برای دستیابی به [[رشد]] مطلوب".


خط ۵۱: خط ۵۱:
{{اصلی|مبانی نظام سیاسی اسلام}}
{{اصلی|مبانی نظام سیاسی اسلام}}
در [[جهان‌بینی الهی]]، مبانی [[نظام سیاسی]] با جهان‌بینی الهی با سه بُعد اصلی [[هستی‌شناسی]]، [[انسان‌شناسی]] و [[جامعه‌شناسی]] قابل بررسی است:
در [[جهان‌بینی الهی]]، مبانی [[نظام سیاسی]] با جهان‌بینی الهی با سه بُعد اصلی [[هستی‌شناسی]]، [[انسان‌شناسی]] و [[جامعه‌شناسی]] قابل بررسی است:
#'''هستی‌شناسی:''' در جهان‌بینی الهی، مسائلی از [[هستی‌شناسی]] وجود دارد که به عنوان زیربناهای [[نظام سیاسی]] شناخته می‌شود؛ این موارد عبارت‌اند از: اختصاص [[حاکمیت]] به [[خداوند]]؛ [[نیازمندی]] به [[وحی]] در تنظیمات اجتماعی؛ دنیا و آخرت، گستره توسعه در نظام [[الهی]]؛ معادگرایی و [[خودکنترلی]]؛  
# '''هستی‌شناسی:''' در جهان‌بینی الهی، مسائلی از [[هستی‌شناسی]] وجود دارد که به عنوان زیربناهای [[نظام سیاسی]] شناخته می‌شود؛ این موارد عبارت‌اند از: اختصاص [[حاکمیت]] به [[خداوند]]؛ [[نیازمندی]] به [[وحی]] در تنظیمات اجتماعی؛ دنیا و آخرت، گستره توسعه در نظام [[الهی]]؛ معادگرایی و [[خودکنترلی]]؛  
# '''[[انسان‌شناسی]]:''' در جهان‌بینی الهی، دو مسأله کلیدی یعنی ابعاد وجودی انسان و توسعه [[انسانی]]، از جمله مسائلی هستند که به عنوان مبانی [[انسان‌شناسی]] این [[نظام فکری]] مورد توجه هستند.
# '''[[انسان‌شناسی]]:''' در جهان‌بینی الهی، دو مسأله کلیدی یعنی ابعاد وجودی انسان و توسعه [[انسانی]]، از جمله مسائلی هستند که به عنوان مبانی [[انسان‌شناسی]] این [[نظام فکری]] مورد توجه هستند.
#'''جامعه‌شناسی:''' مسائلی که تحت عنوان جامعه‌شناسی در جهان‌بینی الهی بررسی می‌شوند و در [[حقیقت]] مبانی جامعه‌شناختی این دستگاه [[فکری]] را می‌سازند؛ عبارت‌اند از: فرد و [[جامعه]]؛ [[حکومت]]، متولی [[رشد]] و توسعه اجتماعی؛ [[ستیز]] دائمی [[ولایت الهی]] و [[ولایت طاغوت]]؛ تکاملی‌بودن روند کلی [[ولایت الهی]]؛ [[حاکمیت]] نهایی ولایت الهی<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص۹۲ ـ ۱۰۵.</ref>.
# '''جامعه‌شناسی:''' مسائلی که تحت عنوان جامعه‌شناسی در جهان‌بینی الهی بررسی می‌شوند و در [[حقیقت]] مبانی جامعه‌شناختی این دستگاه [[فکری]] را می‌سازند؛ عبارت‌اند از: فرد و [[جامعه]]؛ [[حکومت]]، متولی [[رشد]] و توسعه اجتماعی؛ [[ستیز]] دائمی [[ولایت الهی]] و [[ولایت طاغوت]]؛ تکاملی‌بودن روند کلی [[ولایت الهی]]؛ [[حاکمیت]] نهایی ولایت الهی<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص۹۲ ـ ۱۰۵.</ref>.


== [[تاریخ تحولات نظام سیاسی اسلام]] ==
== [[تاریخ تحولات نظام سیاسی اسلام]] ==
{{همچنین ببینید|نظام سیاسی اسلام در تاریخ اسلامی}}
{{همچنین ببینید|نظام سیاسی اسلام در تاریخ اسلامی}}
بررسی [[تاریخ]] تحولات نظام سیاسی اسلام، یعنی [[سیر]] پیدایش، [[رشد]] و تحولات نظام سیاسی اسلام در گذر تاریخ تاکنون پیگیری شود. این بحث را می‌توان در سه مقوله اصلی، [[حکومت اسلامی]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، [[نظام خلافت]] و [[نظام امامت]]، بررسی نمود.
بررسی [[تاریخ]] تحولات نظام سیاسی اسلام، یعنی [[سیر]] پیدایش، [[رشد]] و تحولات نظام سیاسی اسلام در گذر تاریخ تاکنون پیگیری شود. این بحث را می‌توان در سه مقوله اصلی، [[حکومت اسلامی]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}}، [[نظام خلافت]] و [[نظام امامت]]، بررسی نمود.


[[هجرت پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مدینه]] [[فرصت]] پایه‌ریزی حکومت اسلامی را فراهم نمود. مهمترین اقدامات و مراحلی که منجر به تأسیس، [[تحکیم]] و پی‌ریزی شالوده‌های [[حکومت دینی]] در مدینه گردید عبارت بودند از: جلب [[همراهی]] و [[پذیرش مردم]]؛ برقراری [[وحدت اجتماعی]] در مدینه؛ ساخت [[مسجد]] به عنوان [[پایگاه اجتماعی]] [[مسلمانان]]؛ ریشه‌کنی [[تبعیض]]؛ استقرار [[نظامات]] [[اسلامی]]؛ مراعات امور مربوط به [[حاکم]] [[دینی]]؛ تلاش برای [[گسترش اسلام]]؛ [[دعوت]] [[پادشاهان]] و [[فرمانداران]] کشورهای دیگر به [[اسلام]]؛ [[جهاد]] و [[تدبیر]] [[جانشینی]]<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص۱۷۹ ـ ۱۹۳.</ref>.
[[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} به [[مدینه]] [[فرصت]] پایه‌ریزی حکومت اسلامی را فراهم نمود. مهمترین اقدامات و مراحلی که منجر به تأسیس، [[تحکیم]] و پی‌ریزی شالوده‌های [[حکومت دینی]] در مدینه گردید عبارت بودند از: جلب [[همراهی]] و [[پذیرش مردم]]؛ برقراری [[وحدت اجتماعی]] در مدینه؛ ساخت [[مسجد]] به عنوان [[پایگاه اجتماعی]] [[مسلمانان]]؛ ریشه‌کنی [[تبعیض]]؛ استقرار [[نظامات]] [[اسلامی]]؛ مراعات امور مربوط به [[حاکم]] [[دینی]]؛ تلاش برای [[گسترش اسلام]]؛ [[دعوت]] [[پادشاهان]] و [[فرمانداران]] کشورهای دیگر به [[اسلام]]؛ [[جهاد]] و [[تدبیر]] [[جانشینی]]<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص۱۷۹ ـ ۱۹۳.</ref>.


== [[فقه نظام سیاسی اسلام]] ==
== [[فقه نظام سیاسی اسلام]] ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش