وفاداری در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== روایات مربوطه ==

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "سه امر است که [[خداوند]] هیچ‌کس را مجاز به ترک آنها نداشته است: [[نیکی]] به [[پدر]] و [[مادر]]، چه [[نیکوکار]] باشند و چه [[بدکار]]؛ و [[وفاء به عهد]]، چه به [[نیکان]] و چه به بدان؛ و اداء [[امانت]]، چه به [[نیکان]] و چه به بدان" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: ثَلَاثٌ‌ لَمْ‌ يَجْعَلِ‌ اللَّهُ‌ لِأَحَدٍ مِنَ النَّاسِ فِيهِنَّ رُخْصَةً بِرُّ الْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ وَ وَفَاءٌ بِالْعَهْدِ بِالْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ وَ أَدَاءُ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۹۲.</ref>.

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "هر کس در مراودات خود با [[مردم]] به آنان [[ظلم]] نکند و در سخنش به آنان [[دروغ]] نگوید و چون به آنان [[وعده]] دهد از آن [[سرپیچی]] ننماید، در شمار کسانی است که مروّتشان کامل و عدالتشان ظاهر شده؛ ازاین‌رو [[برادری]] نسبت به آنان [[واجب]] و غیبتشان [[حرام]] شده است" <ref>{{متن حدیث|عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ {{ع}} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‌ مَنْ‌ عَامَلَ‌ النَّاسَ‌ فَلَمْ‌ يَظْلِمْهُمْ‌ وَ حَدَّثَهُمْ فَلَمْ يَكْذِبْهُمْ وَ وَعَدَهُمْ فَلَمْ يُخْلِفْهُمْ فَهُوَ مِمَّنْ كَمَلَتْ مُرُوَّتُهُ وَ ظَهَرَتْ عَدَالَتُهُ وَ وَجَبَتْ أُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَتْ غِيبَتُهُ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۹۲.</ref>؛

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند: "به عهدی که با کسی بسته‌اید وفا کنید" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} قَالَ: أَوْفُوا بِعَهْدِ مَنْ‌ عَاهَدْتُمْ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۹۴.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "چون [[قیامت]] برسد، نزدیک‌ترین شما به من کسانی هستند که راستگوتر باشند، و بیشتر از دیگران [[امانت]] را به صاحبش برسانند، و بیشتر از دیگران [[وفای به عهد]] کنند، و خوش خُلق‌تر بوده از دیگران به [[مردم]] نزدیک‌تر باشند" <ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّه‌{{صل}}: أَقْرَبُكُمْ‌ مِنِّي‌ غَداً فِي‌ الْمَوْقِفِ‌ أَصْدَقُكُمْ‌ لِلْحَدِيثِ‌ وَ آدَاكُمْ لِلْأَمَانَةِ وَ أَوْفَاكُمْ بِالْعَهْدِ وَ أَحْسَنُكُمْ خُلُقاً وَ أَقْرَبُكُمْ مِنَ النَّاسِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۴، ص۱۵۱.</ref>؛

# [[عبدالله بن سنان]] گوید: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره [[آیه]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ}}<ref>«ای مؤمنان! به پیمان‌ها وفا کنید» سوره مائده، آیه ۱.</ref> سؤال کردم، فرمودند: "منظور عهدها و پیمان‌ها است"<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ قَالَ‌ الْعُهُودِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۹۵.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[دین]] ندارد آن کس که پای‌بند پیمانش نیست"<ref>{{متن حدیث|عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ {{ع}} عَنْ آبَائِهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‌: لَا دِينَ‌ لِمَنْ‌ لَا عَهْدَ لَهُ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۹۶.</ref>؛

# [[امام علی]] {{ع}} به [[مالک اشتر]] می‌فرمایند: "بپرهیز از آن که بر رعیّتت به‌واسطه [[نیکی]] که می‌‌کنی منّت گزاری، یا کاری که انجام می‌دهی را بیشتر از واقعش نشان دهی، یا به ‌وعده‌ات وفا نکنی، زیرا منّت نهادن [[نیکی]] را [[باطل]] می‌‌کند، و بزرگ‌انگاریِ کار، [[نور]] [[حق]] را می‌‌زداید، و وفانکردن به [[وعده]] سبب [[خشم خدا]] و [[مردم]] می‌‌گردد؛ [[حضرت حق]] می‌فرماید: {{متن قرآن|كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ}}<ref>«نزد خداوند، بسیار ناپسند است که چیزی را بگویید که (خود) انجام نمی‌دهید» سوره صف، آیه ۳.</ref>‌}}<ref>{{متن حدیث|قَالَ‌ عَلِيٌ‌ فِي‌ وَصِيَّتِهِ لِلْأَشْتَرِ: إِيَّاكَ‌ وَ الْمَنَّ عَلَى‌ رَعِيَّتِكَ‌ بِإِحْسَانِكَ‌ أَوِ التَّزَيُّدَ فِيمَا كَانَ مِنْ فِعْلِكَ أَوْ أَنْ تَعِدَهُمْ فَتُتْبِعَ مَوْعِدَكَ بِخُلْفِكَ فَإِنَّ الْمَنَّ يُبْطِلُ الْإِحْسَانَ وَ التَّزَيُّدَ يَذْهَبُ بِنُورِ الْحَقِّ وَ الْخُلْفَ يُوجِبُ الْمَقْتَ‌ عِنْدَ اللَّهِ وَ النَّاسِ قَالَ اللَّهُ [سُبْحَانَهُ وَ‌] تَعَالَى كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ}}؛ نهج البلاغه، صبحی صالح، کتاب ۵۳.</ref>:  

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بنا بر آن چه در "[[غرر الحکم]]" آمده است فرمودند:  

## به [[دوستی]] آن کس که به عهدش وفا نمی‌کند [[اعتماد]] مکن"<ref>{{متن حدیث|قَالَ‌ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) فِي‌ الْغُرَرِ: لَا تَعْتَمِدْ عَلَى‌ مَوَدَّةِ مَنْ‌ لَا يُوفِي بِعَهْدِهِ}}</ref><ref>میزان الحکمه، ج۱۰، ص۶۰۲.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۱۳۵-۱۳۸.</ref>.

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "[[مؤمن]] بر دو نوع است: یکی مؤمنی که به [[عهد خداوند]] عمل کرده و به شرط او وفا نموده، این مصداق [[آیه شریفه]] است که: {{متن قرآن|رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ}}<ref>«کسانی هستند که به پیمانی که با خداوند بستند وفا کردند» سوره احزاب، آیه ۲۳.</ref> این [[مؤمن]] کسی است که نه سختی‌های [[دنیا]] و نه سختی‌های [[آخرت]] را نخواهد آزمود، او از کسانی است که خود [[شفاعت]] می‌کنند و برایشان [[شفاعت]] نمی‌شود؛ و دوّمی مؤمنی است که همچون گیاه کشتزار است، که گاه کج می‌رود و گاه راست می‌رود، او در شمار کسانی است که هم سختی‌های [[دنیا]] و هم سختی‌های [[آخرت]] را خواهند کشید، و از کسانی است که برایشان [[شفاعت]] می‌شود امّا خودْ کسی را [[شفاعت]] نمی‌کنند". <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنَانِ فَمُؤْمِنٌ صَدَقَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ وَفَى بِشَرْطِهِ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَذَلِكَ الَّذِي لَا تُصِيبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْيَا وَ لَا أَهْوَالُ الْآخِرَةِ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ يَشْفَعُ وَ لَا يُشْفَعُ لَهُ وَ مُؤْمِنٌ كَخَامَةِ الزَّرْعِ تَعْوَجُّ أَحْيَاناً وَ تَقُومُ أَحْيَاناً فَذَلِكَ مِمَّنْ تُصِيبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْيَا وَ أَهْوَالُ الْآخِرَةِ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ يُشْفَعُ لَهُ وَ لَا يَشْفَعُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۴۸.</ref>.

# [[امیرمؤمنان]] {{ع}} فرمودند: "[[دینداران]] را علاماتی است که بدان شناخته می‌شوند: [[راستگویی]]، [[امانت‌داری]]، [[وفاء به پیمان]] و ارتباط با [[خویشان]] و [[نزدیکان]]... در این شمار است"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} إِنَّ لِأَهْلِ الدِّينِ عَلَامَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقَ الْحَدِيثِ وَ أَدَاءَ الْأَمَانَةِ وَ وَفَاءً بِالْعَهْدِ وَ صِلَةَ الْأَرْحَامِ ...}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۳۹.</ref>؛

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "سه چیز است که هیچ‌کس در انجام ندادنش عذری ندارد یکی بازگردانیدن [[امانت]] به صاحبش، خواه [[نیکوکار]] باشد یا [[بدکار]]، و دیگری [[وفاء به پیمان]]، خواه با [[نیکوکار]] [[پیمان]] بسته باشد یا با [[بدکار]]؛ و [[نیکی]] به [[پدر]] و [[مادر]]، خواه [[نیکوکار]] باشند یا [[بدکار]]" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}: ثَلَاثَةٌ لَا عُذْرَ لِأَحَدٍ فِيهَا أَدَاءُ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ وَ الْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ وَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ}}؛ اصول کافی، ج۵، ص۱۳۲.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۴۵۱-۴۵۲.</ref>.