انتقام در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

:* و نیز اگر فردی [[انسانی]] را بکشد یا جراحتی بر او وارد کند [[انتقام]] گرفتن از او جایز خواهد بود: {{متن قرآن|أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ... وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ}}<ref>«آدمی در برابر آدمی... و (نیز) زخم‌ها قصاص دارند» سوره مائده، آیه ۴۵.</ref>.

:* و نیز در موردی که فردی شخصی را مُثله کند (گوش، [[چشم]] و بینی او را قطع کند) چه فرد مثله شده زنده باشد یا مرده: {{متن قرآن|وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ}}<ref>«و اگر کیفر می‌کنید مانند آنچه خود کیفر شده‌اید کیفر کنید» سوره نحل، آیه ۱۲۶.</ref>. [[آیه]] فوق درباره مثله شدن [[شهیدان]] [[اُحد]] به دست [[مشرکان]] [[قریش]] و [[تصمیم]] [[مسلمانان]] بر [[انتقام]] گرفتن و مثله کردن مردگان و بلکه زنده‌های آنان نازل شده و به [[مسلمانان]] سفارش کرد که در صورت [[اقدام]] به [[انتقام]] تنها در حدّ [[عمل]] [[مشرکان]] با آنان مقابله کنند<ref>مجمع البیان، ج۶، ص۶۰۵؛ تفسیر قرطبی، ج۱۰، ص۱۳۲.</ref>؛ همچنین جواز [[انتقام]] در این مورد از [[آیه]] {{متن قرآن|الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَالْأُذُنَ بِالْأُذُنِ}}<ref>«و چشم در برابر چشم و بینی در برابر بینی و گوش در برابر گوش» سوره مائده، آیه ۴۵.</ref> نیز قابل استفاده است؛

# '''رعایت [[اعتدال]] و [[حدود الهی]]؛''' به این معنا که [[انتقام]] باید به اندازه [[بدی]] و ظلمی باشد که به [[انسان]] شده است: {{متن قرآن|وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کیفر هر بدی بدی‌یی، مانند آن است... بی‌گمان او ستمگران را دوست نمی‌دارد» سوره شوری، آیه ۴۰.</ref>. جمله {{متن قرآن|إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ}} اشاره به این دارد که اگر فرد در گرفتن [[انتقام]] از حدّ [[اعتدال]] [[تجاوز]] کند [[ظالم]] شمرده شده و مورد [[خشم خداوند]] قرار خواهد گرفت<ref>المیزان، ج۱۸، ص۶۷.</ref>. نیز <ref>{{متن قرآن|وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ}} «و اگر کیفر می‌کنید مانند آنچه خود کیفر شده‌اید کیفر کنید و اگر شکیبایی پیشه کنید همان برای شکیبایان بهتر است» سوره نحل، آیه ۱۲۶.</ref>؛ {{متن قرآن|ذَلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ}}<ref> «چنین است و هر کس مانند کیفری که دیده است (دیگران را) کیفر کند سپس بر او ستم رود خداوند او را یاری خواهد کرد، بی‌گمان خداوند درگذرنده‌ای آمرزنده است» سوره حج، آیه ۶۰.</ref>، بنابراین، در [[انتقام]] گرفتن نباید مرتکب [[فساد]] و کار [[حرام]] شد<ref>جامع السعادات، ج۱، ص۳۳۴.</ref>.

# '''[[استمداد]] از دیگران و [[قانون]] در برخی موارد؛''' از جمله [[قصاص]]؛ لازم است فرد ستمدیده برای گرفتن [[حق]] خویش از دیگران و از [[قانون]] [[استمداد]] کند. [[قرآن]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولَئِكَ مَا عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ}}<ref>«و بر آنانکه پس از ستم دیدن داد ستانند ایرادی نیست» سوره شوری، آیه ۴۱.</ref> به مسئله یاری‌ طلبیدن از دیگران اشاره کرده و می‌گوید. [[یاری]] گرفتن از دیگران هم شامل [[مؤمنان]] و هم [[قانون]] است و [[حکمت]] این امر نیز آن است که در برخی موارد فرد به [[تنهایی]] [[قادر]] به گرفتن [[انتقام]] خویش نیست یا اگر خود به طور یک‌جانبه [[اقدام]] به [[انتقام]] کند موجب [[هرج و مرج]] شده و پیامدهای ناگواری برای خود و [[جامعه]] خواهد داشت<ref>اخلاق، ص۳۲۲؛ نمونه، ج۲۰، ص۴۶۴.</ref><ref>[[محمد ابوطالبی|ابوطالبی، محمد]]، [[انتقام (مقاله)|انتقام]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۴.</ref>.