حج در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '
جز (جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن ')
خط ۲۴: خط ۲۴:
[[عقل]]، [[بلوغ]]، <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹</ref> [[حرّیت]]<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۱</ref> و [[استطاعت]]،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۸</ref> شرایط وجوب حج‌‏اند. بنابر این، [[حج]] بر دیوانه، نابالغ، برده و غیر مستطیع [[واجب]] نیست؛ بلکه این افراد اگر هم [[حج]] بگزارند، کفایت از [[حجة الاسلام]] نمی‏‌کند. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹، ۲۴۱، ۲۴۸ و ۲۷۵</ref> البته اگر [[کودک]] ممیّز یا دیوانه در اثنای حج مستحبی بالغ و [[عاقل]] گردد و وقوف به مشعر را پس از بلوغ یا عقل [[درک]] کند، بنابر مشهور از حجة الإسلام کفایت می‏‌کند. در این صورت در وجوب [[تجدید]] [[نیّت]] [[احرام]] برای حجة الاسلام، [[اختلاف]] است. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹ ـ ۲۳۴</ref>
[[عقل]]، [[بلوغ]]، <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹</ref> [[حرّیت]]<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۱</ref> و [[استطاعت]]،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۸</ref> شرایط وجوب حج‌‏اند. بنابر این، [[حج]] بر دیوانه، نابالغ، برده و غیر مستطیع [[واجب]] نیست؛ بلکه این افراد اگر هم [[حج]] بگزارند، کفایت از [[حجة الاسلام]] نمی‏‌کند. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹، ۲۴۱، ۲۴۸ و ۲۷۵</ref> البته اگر [[کودک]] ممیّز یا دیوانه در اثنای حج مستحبی بالغ و [[عاقل]] گردد و وقوف به مشعر را پس از بلوغ یا عقل [[درک]] کند، بنابر مشهور از حجة الإسلام کفایت می‏‌کند. در این صورت در وجوب [[تجدید]] [[نیّت]] [[احرام]] برای حجة الاسلام، [[اختلاف]] است. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹ ـ ۲۳۴</ref>


بر کسی که به اندازه گزاردن حج [[مال]] دارد، لیکن به همان اندازه هم بدهی حالّ دارد، حج واجب نمی‏‌شود. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۵۸ ـ ۲۵۹</ref> برخی گفته‏‌اند: تفاوتی بین حالّ و مدّت‌دار بودن بدهی نیست و در هر دو صورت وجوب حج ساقط است. <ref>منتهی المطلب، ج ۱۰، ص۸۰</ref>
بر کسی که به اندازه گزاردن حج [[مال]] دارد، لکن به همان اندازه هم بدهی حالّ دارد، حج واجب نمی‏‌شود. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۵۸ ـ ۲۵۹</ref> برخی گفته‏‌اند: تفاوتی بین حالّ و مدّت‌دار بودن بدهی نیست و در هر دو صورت وجوب حج ساقط است. <ref>منتهی المطلب، ج ۱۰، ص۸۰</ref>


[[قرض]] کردن برای حج واجب نیست. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۰</ref> اگر هزینه حج را به کسی بذل کنند، با فراهم آمدن دیگر شرایط، حج بر او واجب می‏‌گردد<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۱</ref>؛ لیکن بنابر قول برخی، اگر هبه نمایند، قبول آن واجب نیست. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۸</ref>
[[قرض]] کردن برای حج واجب نیست. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۰</ref> اگر هزینه حج را به کسی بذل کنند، با فراهم آمدن دیگر شرایط، حج بر او واجب می‏‌گردد<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۱</ref>؛ لکن بنابر قول برخی، اگر هبه نمایند، قبول آن واجب نیست. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۶۸</ref>


در وجوب حج بر [[زن]]، همراه داشتن مَحرَم شرط نیست، مگر آنکه حج وی به جهت [[خوف]] متوقّف بر آن باشد. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۳۰ ـ ۳۳۱</ref>
در وجوب حج بر [[زن]]، همراه داشتن مَحرَم شرط نیست، مگر آنکه حج وی به جهت [[خوف]] متوقّف بر آن باشد. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۳۰ ـ ۳۳۱</ref>
خط ۳۹: خط ۳۹:
[[مسلمان]] بودن، [[مؤمن]] ([[دوازده امامی]]) بودن،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۶</ref> مباشرت در [[اعمال]] و در خصوص [[زن]]، [[اذن]] شوهر در حج استحبابی،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۳۲</ref> وقوع [[احرام]] در ماه‌های حج، شرایط صحّت حج‏اند. در مراد از ماه‌های حج اقوال مختلف است. [[شوال]]، [[ذیقعده]] و [[ذیحجه]]؛ شوال، ذیقعده و دهه نخست ذیحجه؛ شوال، ذیقعده و نُه [[روز]] نخست ذیحجه؛ و شوال، ذیقعده و ذیحجه تا [[طلوع فجر]] [[روز عید قربان]] از جمله این اقوال است. کسی که می‏‌خواهد حج تمتّع به جا آورد، باید [[عمره]] آن را در ماه‌های حج انجام دهد و به جا آوردن عمره [[تمتع]] در غیر ماه‌های حج صحیح نیست؛ چنان که احرام عمره تمتع و نیز [[احرام حج]] پس از دهم ذیحجه صحیح نیست؛ حتی به قول کسانی که تمامی ذیحجه را از ماه‌های حج می‌‏دانند.<ref>الحدائق الناضرة، ج ۱۴، ص۳۵۲ ـ ۳۵۴</ref>
[[مسلمان]] بودن، [[مؤمن]] ([[دوازده امامی]]) بودن،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۶</ref> مباشرت در [[اعمال]] و در خصوص [[زن]]، [[اذن]] شوهر در حج استحبابی،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۳۲</ref> وقوع [[احرام]] در ماه‌های حج، شرایط صحّت حج‏اند. در مراد از ماه‌های حج اقوال مختلف است. [[شوال]]، [[ذیقعده]] و [[ذیحجه]]؛ شوال، ذیقعده و دهه نخست ذیحجه؛ شوال، ذیقعده و نُه [[روز]] نخست ذیحجه؛ و شوال، ذیقعده و ذیحجه تا [[طلوع فجر]] [[روز عید قربان]] از جمله این اقوال است. کسی که می‏‌خواهد حج تمتّع به جا آورد، باید [[عمره]] آن را در ماه‌های حج انجام دهد و به جا آوردن عمره [[تمتع]] در غیر ماه‌های حج صحیح نیست؛ چنان که احرام عمره تمتع و نیز [[احرام حج]] پس از دهم ذیحجه صحیح نیست؛ حتی به قول کسانی که تمامی ذیحجه را از ماه‌های حج می‌‏دانند.<ref>الحدائق الناضرة، ج ۱۴، ص۳۵۲ ـ ۳۵۴</ref>


حج هرچند بر [[کافر]] واجب است، لیکن از او در حال [[کفر]] صحیح نیست.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۱</ref> بر بطلان [[عبادات]] غیر مؤمن ادعای [[اجماع]] شده است؛<ref>جواهر الکلام، ج ۱۵، ص۶۳</ref> لیکن در صورتی که [[مستبصر]] شود، بنابر مشهور لازم نیست حجی را که مطابق [[مذهب]] خود انجام داده، در صورت عدم اخلال به رکن آن، اعاده کند؛<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۴.</ref> هرچند اعاده آن [[مستحب]] است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۹۶.</ref>.
حج هرچند بر [[کافر]] واجب است، لکن از او در حال [[کفر]] صحیح نیست.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۱</ref> بر بطلان [[عبادات]] غیر مؤمن ادعای [[اجماع]] شده است؛<ref>جواهر الکلام، ج ۱۵، ص۶۳</ref> لکن در صورتی که [[مستبصر]] شود، بنابر مشهور لازم نیست حجی را که مطابق [[مذهب]] خود انجام داده، در صورت عدم اخلال به رکن آن، اعاده کند؛<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۰۴.</ref> هرچند اعاده آن [[مستحب]] است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۹۶.</ref>.


کسی که [[حج]] بر او [[واجب]] شده، خود باید انجام دهد و به جا آوردن دیگری از طرف او کفایت نمی‏‌کند.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۷۵.</ref>
کسی که [[حج]] بر او [[واجب]] شده، خود باید انجام دهد و به جا آوردن دیگری از طرف او کفایت نمی‏‌کند.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۷۵.</ref>
خط ۴۷: خط ۴۷:


== [[نیابت]] در حج ==
== [[نیابت]] در حج ==
[[نایب]] گرفتن در حج استحبابی، خواه برای مرده یا برای زنده مستحب است. نایب گرفتن در حج واجب برای مرده‏ای که حج بر او استقرار یافته، بر [[ورثه]] واجب است و نیز بنابر مشهور، برای زنده‏ای که حج بر او استقرار یافته، لیکن به دلیل [[بیماری]] یا [[پیری]] و مانند آن، [[توانایی جسمی]] خود را برای همیشه از دست داده، واجب است؛ بلکه بنابر قول برخی، در صورت [[استطاعت]] و عدم استقرار نیز، به شرط متمکّن بودن برای نایب گرفتن، [[حکم]] چنین است. در اینکه [[وجوب]] نیابت اختصاص به [[حجة الاسلام]] دارد یا شامل حج واجب با نذر یا به سبب [[باطل]] شدن حج پیشین هم می‏‌شود، [[اختلاف]] است<ref>العروة الوثقی، ج۴، ص۴۳۴ ـ ۴۳۵.</ref>.
[[نایب]] گرفتن در حج استحبابی، خواه برای مرده یا برای زنده مستحب است. نایب گرفتن در حج واجب برای مرده‏ای که حج بر او استقرار یافته، بر [[ورثه]] واجب است و نیز بنابر مشهور، برای زنده‏ای که حج بر او استقرار یافته، لکن به دلیل [[بیماری]] یا [[پیری]] و مانند آن، [[توانایی جسمی]] خود را برای همیشه از دست داده، واجب است؛ بلکه بنابر قول برخی، در صورت [[استطاعت]] و عدم استقرار نیز، به شرط متمکّن بودن برای نایب گرفتن، [[حکم]] چنین است. در اینکه [[وجوب]] نیابت اختصاص به [[حجة الاسلام]] دارد یا شامل حج واجب با نذر یا به سبب [[باطل]] شدن حج پیشین هم می‏‌شود، [[اختلاف]] است<ref>العروة الوثقی، ج۴، ص۴۳۴ ـ ۴۳۵.</ref>.


== اقسام حج ==
== اقسام حج ==
۲۲۴٬۸۸۷

ویرایش