تنور: تفاوت میان نسخه‌ها

۹۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۶ آوریل ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = تنور
| موضوع مرتبط =  
| عنوان مدخل  = [[تنور]]
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[تنور در قرآن]] - [[تنور در حدیث]]
| مداخل مرتبط = [[تنور در قرآن]]
| پرسش مرتبط  =
| پرسش مرتبط  =
}}
}}


==جغرافیای تنور، در سوره‌های [[مبارکه]] [[هود]] و مؤمنون==
==جغرافیای تنور، در سوره‌های [[هود]] و مؤمنون==
#{{متن قرآن|حَتَّى إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ...}}<ref>«(این بود) تا آنگاه که فرمان ما در رسید و (آب از) تنور فرا جوشید گفتیم در آن از هر گونه‌ای دو تا (نر و ماده) بردار و (نیز) خانواده‌ات را- جز آن کس که درباره وی از پیش سخن رفته است- و (نیز) هر کس را که ایمان آورده است و جز اندکی همراه وی ایمان نیاورده بودند» سوره هود، آیه ۴۰.</ref>.
#{{متن قرآن|حَتَّى إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ...}}<ref>«(این بود) تا آنگاه که فرمان ما در رسید و (آب از) تنور فرا جوشید گفتیم در آن از هر گونه‌ای دو تا (نر و ماده) بردار و (نیز) خانواده‌ات را- جز آن کس که درباره وی از پیش سخن رفته است- و (نیز) هر کس را که ایمان آورده است و جز اندکی همراه وی ایمان نیاورده بودند» سوره هود، آیه ۴۰.</ref>.
#{{متن قرآن|...فَإِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ...}}<ref>«آنگاه بدو وحی کردیم که کشتی را زیر نظر ما و به وحی ما بساز و چون فرمان ما در رسید و (آب از) تنور جوشید در آن از هر گونه‌ای دو تا (نر و ماده) درآور و نیز خانواده‌ات را؛ مگر کسی از ایشان را که درباره وی از پیش سخن رفته است و با من درباره ستمگران سخن (از ر» سوره مؤمنون، آیه ۲۷.</ref>.
#{{متن قرآن|...فَإِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ...}}<ref>«آنگاه بدو وحی کردیم که کشتی را زیر نظر ما و به وحی ما بساز و چون فرمان ما در رسید و (آب از) تنور جوشید در آن از هر گونه‌ای دو تا (نر و ماده) درآور و نیز خانواده‌ات را؛ مگر کسی از ایشان را که درباره وی از پیش سخن رفته است و با من درباره ستمگران سخن (از ر» سوره مؤمنون، آیه ۲۷.</ref>.
خط ۲۴: خط ۲۳:
#برخی از پژوهشگران<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء از آدم تا خاتم، ص۲۰۸.</ref>، نقل می‌کند: «... [[زن]] نوح{{ع}} نان می‌پخت، از تنور آب جوشید. این تنور، در طرف بقعه راست مسجد کوفه بوده است. زن بدوید. نوح را خبر کرد. نوح و [[یاران]] او در کشتی نشستند. هم مرد و زن هشتاد نفر بودند.»...<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۰۵.</ref>
#برخی از پژوهشگران<ref>حسین عمادزاده، تاریخ انبیاء از آدم تا خاتم، ص۲۰۸.</ref>، نقل می‌کند: «... [[زن]] نوح{{ع}} نان می‌پخت، از تنور آب جوشید. این تنور، در طرف بقعه راست مسجد کوفه بوده است. زن بدوید. نوح را خبر کرد. نوح و [[یاران]] او در کشتی نشستند. هم مرد و زن هشتاد نفر بودند.»...<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۰۵.</ref>


==نتیجه [[پژوهش]]==
==نتیجه پژوهش==
از جمع‌بندی اسناد و مدارک ارائه شده می‌توان به این نتیجه رسید؛ که تنور را می‌شود، به عنوان نماد و استعاره‌ای، از [[غضب الهی]]، نسبت به [[قوم نوح]] دانست، که بعد از [[اتمام حجت]] و [[نصایح]] آن حضرت، به عنوان [[تنبیه]] [[مستکبران]]، آن واقعه هولناک اتفاق افتاد. بدین معنی که آب از زمین جوشیدن گرفت و [[باران]] به شدت بارید و با این حادثه وحشتناک، [[گمراهان]] به [[کیفر]] [[گناهان]] خود رسیدند.
از جمع‌بندی اسناد و مدارک ارائه شده می‌توان به این نتیجه رسید؛ که تنور را می‌شود، به عنوان نماد و استعاره‌ای، از [[غضب الهی]]، نسبت به [[قوم نوح]] دانست، که بعد از [[اتمام حجت]] و [[نصایح]] آن حضرت، به عنوان [[تنبیه]] [[مستکبران]]، آن واقعه هولناک اتفاق افتاد. بدین معنی که آب از زمین جوشیدن گرفت و [[باران]] به شدت بارید و با این حادثه وحشتناک، [[گمراهان]] به [[کیفر]] [[گناهان]] خود رسیدند.
از سوی دیگر، با توجه به [[اخبار]] باقی مانده، از گذشتگان و نقل حکایات [[انبیاء]]، می‌توان محل جوشیدن آب را تنوری دانست که در [[حقیقت]] شاخص شروع آن [[طوفان]] [[عظیم]] بود و نوح، با جوشش آن آب، می‌بایست [[اهل]] [[ایمان]] را در کشتی خویش بنشاند و آنان را، از [[مهلکه]] [[قطعی]] [[نجات]] دهد.
از سوی دیگر، با توجه به [[اخبار]] باقی مانده، از گذشتگان و نقل حکایات [[انبیاء]]، می‌توان محل جوشیدن آب را تنوری دانست که در [[حقیقت]] شاخص شروع آن [[طوفان]] [[عظیم]] بود و نوح، با جوشش آن آب، می‌بایست [[اهل]] [[ایمان]] را در کشتی خویش بنشاند و آنان را، از [[مهلکه]] [[قطعی]] [[نجات]] دهد.
خط ۳۰: خط ۲۹:


==جغرافیای محل تنور==
==جغرافیای محل تنور==
با استفاده از بندهای ۲، ۳، ۴، ۶ و ۷ همین مقاله، در می‌یابیم، که به تنوری اشاره شده؛ که در گوشه‌ای از محل [[مسجد]] معروف [[کوفه]]، [[احداث]] شده و یا این که آن تنور، در [[منزل]] [[زن]] [[پارسایی]]، در همان مکان بوده و یا آن که، محل تنور در منزل خود [[حضرت نوح]]، که در محل فعلی [[مسجد کوفه]] است بوده و [[همسر]] آن [[حضرت]]، هنگام پخت نان، متوجه جوشش آب، از تنور می‌شود و این حادثه بی‌سابقه را به حضرت نوح گزارش می‌کند.
با استفاده از بندهای ۲، ۳، ۴، ۶ و ۷ همین مقاله، در می‌یابیم، که به تنوری اشاره شده؛ که در گوشه‌ای از محل [[مسجد]] معروف [[کوفه]]، احداث شده و یا این که آن تنور، در [[منزل]] [[زن]] [[پارسایی]]، در همان مکان بوده و یا آن که، محل تنور در منزل خود [[حضرت نوح]]، که در محل فعلی [[مسجد کوفه]] است بوده و [[همسر]] آن [[حضرت]]، هنگام پخت نان، متوجه جوشش آب، از تنور می‌شود و این حادثه بی‌سابقه را به حضرت نوح گزارش می‌کند.
با پذیرش نظر دوم و قبول این که محل تنور، در مکان فعلی مسجد کوفه بوده است؛ لازم می‌آید، به وضع جغرافیایی [[شهر مقدس]] کوفه و همچنین اماکن متبرکه این شهر [[اسلامی]] و [[شیعی]] اشاره نماییم، تا [[قاریان]] محترم [[قرآن]]، بیشتر با این سرزمین‌های [[عبرت‌آموز]] [[تاریخی]]، آشنا گردند.
با پذیرش نظر دوم و قبول این که محل تنور، در مکان فعلی مسجد کوفه بوده است؛ لازم می‌آید، به وضع جغرافیایی [[شهر مقدس]] کوفه و همچنین اماکن متبرکه این شهر [[اسلامی]] و [[شیعی]] اشاره نماییم، تا [[قاریان]] محترم [[قرآن]]، بیشتر با این سرزمین‌های [[عبرت‌آموز]] [[تاریخی]]، آشنا گردند.
یاقوت [[حموی]]، در معجم البلدان می‌نویسد: «کوفه به ضمِّ کُ شهر مشهور، در [[اراضی]] [[بابل]]، از سواد [[عراق]] است، که آن را خدالعز را می‌نامند.
یاقوت [[حموی]]، در معجم البلدان می‌نویسد: «کوفه به ضمِّ کُ شهر مشهور، در [[اراضی]] [[بابل]]، از سواد [[عراق]] است، که آن را خدالعز را می‌نامند.
خط ۳۷: خط ۳۶:


[[سید محمد]] جدّ [[سید بحرالعلوم]] می‌نویسد: این [[مسجد]] از بناهای [[آدم]] [[ابوالبشر]] است»<ref>سند شماره ۱، ص۵۱۲.</ref>.
[[سید محمد]] جدّ [[سید بحرالعلوم]] می‌نویسد: این [[مسجد]] از بناهای [[آدم]] [[ابوالبشر]] است»<ref>سند شماره ۱، ص۵۱۲.</ref>.
اگر این گفته [[صحت]] داشته باشد؛ باید [[تاریخ]] [[احداث]] [[کوفه]] را، با تاریخ ساختمان [[مکه]] همزمان بدانیم؛ زیرا در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>.
اگر این گفته [[صحت]] داشته باشد؛ باید [[تاریخ]] احداث [[کوفه]] را، با تاریخ ساختمان [[مکه]] همزمان بدانیم؛ زیرا در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>.
به هر تقدیر، برای اطلاع بیشتر از وضع جغرافیایی کوفه، از دایره المعارف [[فارسی]]، تألیف شادروان [[غلام حسین]] مصاحب، استفاده می‌نماییم: «کوفه شهری است از [[عراق]] بر شاخه [[هندیه]] [[رود فرات]]، حدود ۱۱ کیلومتری شمال [[نجف]] - اکنون هر دو [[شهر]] به هم متصل‌اند.
به هر تقدیر، برای اطلاع بیشتر از وضع جغرافیایی کوفه، از دایره المعارف [[فارسی]]، تألیف شادروان [[غلام حسین]] مصاحب، استفاده می‌نماییم: «کوفه شهری است از [[عراق]] بر شاخه [[هندیه]] [[رود فرات]]، حدود ۱۱ کیلومتری شمال [[نجف]] - اکنون هر دو [[شهر]] به هم متصل‌اند.
کوفه اصلاً اردوگاهی بود که به وسیله [[سعدبن ابی وقاص]] تأسیس شد بین سال‌های ۱۷، ۱۸، ۱۹ ه. ق. بر طبق [[روایات]] [[ایرانی]] در این محل شهری بود که هوشنگ پیشدادی ساخته بود و سعد آن را تجدید بنا کرد.
کوفه اصلاً اردوگاهی بود که به وسیله [[سعدبن ابی وقاص]] تأسیس شد بین سال‌های ۱۷، ۱۸، ۱۹ .ق بر طبق [[روایات]] [[ایرانی]] در این محل شهری بود که هوشنگ پیشدادی ساخته بود و سعد آن را تجدید بنا کرد.
با پیش روی [[اعراب]] به جانب شمال بر اهمیت آن افزوده شد... کوفه در [[عهد]] [[امویان]] و [[عباسیان]] در [[زمان]] رونق خود، از مراکز فضل و [[دانش]] بود و در [[فقه]] و لغت با [[بصره]] [[رقابت]] می‌کرد».
با پیش روی [[اعراب]] به جانب شمال بر اهمیت آن افزوده شد... کوفه در [[عهد]] [[امویان]] و [[عباسیان]] در [[زمان]] رونق خود، از مراکز فضل و [[دانش]] بود و در [[فقه]] و لغت با [[بصره]] [[رقابت]] می‌کرد».


۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش