مذهب جعفری در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

در بازگشت به تعبیر شیعه، باید گفت که در [[زبان عربی]] سده نخست [[هجری]]، شیعه در کاربرد مطلق به معنای گروهی از [[مردم]] ([[مریم]]/۱۹/ ۶۹) و در صورت اضافه به معنای [[یاران]] و [[پیروان]] ([[قصص]]/۲۸/۱۵) بوده است. آنچه منشأ پدید آمدن اصطلاح شیعه شده، کاربرد ترکیبی «شیعه علی {{ع}}» در جریان‌های تاریخی - مذهبی سده نخست هجری بوده است؛ اما در ظاهر شکل مختصر شده این اصطلاح در همان سده نیز تداول داشته است. بدون وارد شدن در تفصیل مباحث [[کلامی]]، اجمالاً این نکته از دانسته‌های تاریخی است که گروهی از [[مسلمانان]] از [[صدر اسلام]]، در باب [[امامت]] [[مسلمین]] پس از [[پیامبر]] {{صل}}، حقی ویژه را برای [[امام علی]] {{ع}} قائل بوده‌اند و همین گروه با عنوان [[شیعه]] علی {{ع}} شناخته می‌شدند؛ چنانکه در گزارش‌های مربوط به [[جنگ صفین]] عنوان «شیعه» برای گروهی از [[خواص اصحاب امام علی]] {{ع}} به کار رفته و در گزارش جریان [[صلح امام حسن]] {{ع}} در ۴۱ قمری، یکی از شروط [[صلح]]، [[آزار نرساندن]] [[معاویه]] به احدی از «شیعة علی {{ع}}» بوده است.

در دو دهه گذار از سده اول به سده دوم قمری، [[امام محمد باقر]] {{ع}} به تدقیق و تفصیل تعالیم شیعه اهتمام ورزید و [[روایات]] پرشمار منقول از آن [[حضرت]] درباره [[فقه]] و دیگر [[تعالیم دینی]] نشان از آن دارد که آموزش‌های [[دینی]] شیعه از [[روزگار]] آن حضرت روی به تدوین و شکل‌گیری نهاده است. اگرچه خط اصلی [[تشیع]] پس از [[وفات]] آن حضرت، فرزند ایشان امام [[جعفر صادق]] {{ع}} را به [[پیشوایی]] میشناخت، اما همزمان [[زید بن علی]]، [[برادر]] [[امام باقر]] {{ع}} نیز برای گروهی از [[شیعیان]] به عنوان [[امام]] پذیرفته شد و زمینه‌ای برای [[تشکل]] مکتبی جدید در میان [[شیعه]] با عنوان [[زیدیه]] شد. از میانه سده دوم قمری، [[تاریخ]] افتراق شیعه را باید در دو جریان موازی: [[امامیه]] و زیدیه، و نیز جریانی منشعب از امامیه با عنوان [[اسماعیلیه]] پیگیری کرد. در این میان اسماعیلیه هر [[زمان]] که به [[شریعت]] پایبند بوده‌اند و [[فقهی]] داشته‌اند، [[مکتب فقهی]] آنان پیوسته به [[مکتب]] امامیه بوده است و در صفوف زیدیه، یکی از فرق آنان با عنوان [[جارودیه]]، در [[طول عمر]] کوتاه خود، همواره از دیگر زیدیان به امامیان نزدیک‌تر بوده است.