هدایت: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۴۹۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۰ اکتبر ۲۰۱۸
خط ۲۵: خط ۲۵:
*از نگاه قرآن، انواع پدیده ‏ها، به تناسب ویژگی‏ های خاصّ خود، از هدایت الهی بهره‏ مند می‏ شوند: «رَبُّنَا الَّذِی أَعْطَی كُلَّ شَی‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَی؛ پروردگار ما كسی است كه به هر موجودی آفرینش (خاص) او را داده، سپس هدایت كرده است.»<ref>سورۀ طه، آیۀ 50</ref>. انواع پدیده ‏ها دارای دو خصوصیت ‏اند كه نشانه توحید است: اوّل، در نظام آفرینش، هر چیزی خلقت و اندازه خاصّ خود را منطبق با نیازها و متناسب با حكمت آفرینش آن دارد. دوم، انواع موجودات، اعم از جان‏دار و بی ‏جان، برای رسیدن به فلسفه خلقت خود از هدایت الهی برخوردارند.<ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>.
*از نگاه قرآن، انواع پدیده ‏ها، به تناسب ویژگی‏ های خاصّ خود، از هدایت الهی بهره‏ مند می‏ شوند: «رَبُّنَا الَّذِی أَعْطَی كُلَّ شَی‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَی؛ پروردگار ما كسی است كه به هر موجودی آفرینش (خاص) او را داده، سپس هدایت كرده است.»<ref>سورۀ طه، آیۀ 50</ref>. انواع پدیده ‏ها دارای دو خصوصیت ‏اند كه نشانه توحید است: اوّل، در نظام آفرینش، هر چیزی خلقت و اندازه خاصّ خود را منطبق با نیازها و متناسب با حكمت آفرینش آن دارد. دوم، انواع موجودات، اعم از جان‏دار و بی ‏جان، برای رسیدن به فلسفه خلقت خود از هدایت الهی برخوردارند.<ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>.
===هدایت همگانی افراد مکلف===
===هدایت همگانی افراد مکلف===
*این نوع هدایت در آیات مختلفی مطرح شده است مانند: «إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاكِرًا وَ إِمَّا كَفُورًا؛ او را به راه هدایت كردیم؛ خواه شاكر باشد (و پذیرا گردد) یا ناسپاس»<ref>سورۀ انسان، آیۀ 3</ref>. <ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>.
*هدایت همگانی خود دارای انواع مختلفی است مانند:
#هدایت فطری: این نوع هدایت بر دو گونه است: الف) هدایت فطری مادی: یعنی راهنمایی انسان، جهت تأمین نیازهای مادّی، مانند هدایت نوزاد به پستان مادر. امیرالمؤمنین(علیه السلام) در این زمینه می فرمایند: «أَیُّها المَخلوقُ السَّوِیُّ، وَ المُنشأُ المَرعِیُّ، فی ظُلُماتِ الأَرحامِ... ثُمّ أُخرِجتَ مِن مَقَرِّکَ إِلی دارٍ لَم تَشهَدها، و لَم تَعرِف سُبُلَ مَنافِعِها، فمَن هَداکَ لاِجتِرارِ الغِذاءِ مِن ثَدیِ أُمِّكَ، و عَرَّفَکَ عِندَ الحاجَةِ مَواضِعَ طَلَبِکَ و إِرادَتِکَ ؟؛ ای آفریده هماهنگ، و ای نوپدید نگهداری شده در تاریكی رَحِم‏ها... كه پس از آن، از قرارگاهت، به سرایی كه ندیده بودی و راه‏ های [رسیدن به] منافعش را نمی‏ دانستی، بیرون آورده شدی! چه كسی تو را به كشیدن خوراک (شیر) از پستان مادرت راهنمایی كرد؟ و به هنگام نیاز، جایگاه‏ های درخواست و اراده ‏ات را به تو شناساند؟»<ref>‏نهج البلاغة، خطبه ۱۶۳</ref>. ب) هدایت فطری معنوی: یعنی راهنمايي انسان جهت تأمين نيازهاي معنوي؛ بدين ‏صورت كه خداوند سبحان ضروري‏ ترين معارف مورد نياز انسان را به صورت فطري در نهاد او قرار داده است. هر انساني با الهام فطري مي‏ تواند خوب و بد، خير و شرّ و حق و باطل را تشخيص دهد: «وَ نَفْسٍ وَ مَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوَاهَا؛ سوگند به جان آدمي و آن كس كه آن را (آفريده و) منظّم ساخته، سپس فجور و تقوا (شرّ و خيرش) را به او الهام كرده است،»<ref>سورۀ شمس، آیۀ 7 و 8</ref>. امام صادق(عليه السلام)، در تبيين اين آيه، مي ‏فرمايند «أي عَرَّفَها و ألهَمَها، ثُمّ خَيَّرَها فاختارَت؛ آن گاه نفْس را [ميان گزينش هريک از اين دو] مخيّر نمود و او صاحب اختيار شد.»<ref>تفسیر قمی، ج 2، ص 434</ref>. و یا در آیه ایی دیگر آمده است: «و هديناه النجدين؛ او را به هر دو راه هدايت كرديم.»<ref>سورۀ بلد، آیۀ 10</ref>. امام صادق(عليه السلام) در پاسخ شخصي به نام حمزة بن محمد _ كه مقصود از اين آيه را پرسيد _ فرمود: «نَجْدُ الخَيرِ وَ نَجْدُ الشَّرِّ؛ راهِ نيكي و راه بدي.»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، ‏كافی، ج ۱، ص ۱۶۳</ref>. همه آيات و رواياتي كه توحيد و آيين راستين الهي را فطري مي‏ دانند، در حقيقت، اشاره به اين نوع هدايت همگاني دارند.<ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونه‌شناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>.


==مراتب هدایت==
==مراتب هدایت==
۱۲۹٬۸۷۷

ویرایش