ایکه: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = ایکه
| موضوع مرتبط = ایکه
| عنوان مدخل  = ایکه
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[ایکه در قرآن]] - [[ایکه در حدیث]] - [[ایکه در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[ایکه در قرآن]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
خط ۱۱: خط ۱۱:
#{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>.
#{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>.
#{{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروه‌ها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref>.
#{{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروه‌ها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref>.
#{{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref>
#{{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref>.
 
همان‌گونه ملاحظه می‌شود، واژه ایکه در سوره‌های: [[حجر]]، شعرا، ص، و ق ذکر شده، که هر کدام به دلیل خاصی در [[آیات]] مزبور بیان گردیده است و ما، در این [[پژوهش]] قصد داریم؛ ابتدا به معنی واژه مذکور آشنا شده، سپس به محل، یا مکان‌هایی که از نظر [[تاریخ]] نگاران و [[مفسرین]] ایکه نامیده شده، خوانندگان گرامی را [[آگاه]] سازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref>
همان‌گونه ملاحظه می‌شود، واژه ایکه در سوره‌های: [[حجر]]، شعرا، ص، و ق ذکر شده، که هر کدام به دلیل خاصی در [[آیات]] مزبور بیان گردیده است و ما، در این [[پژوهش]] قصد داریم؛ ابتدا به معنی واژه مذکور آشنا شده، سپس به محل، یا مکان‌هایی که از نظر [[تاریخ]] نگاران و [[مفسرین]] ایکه نامیده شده، خوانندگان گرامی را [[آگاه]] سازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref>


خط ۲۲: خط ۲۳:
#ایکه: به معنی درخت یا نوع مخصوصی از درخت و یا بیشه<ref>اعلام قرآن ص۱۴۳.</ref>.
#ایکه: به معنی درخت یا نوع مخصوصی از درخت و یا بیشه<ref>اعلام قرآن ص۱۴۳.</ref>.
#ایک درخت پر شاخ و برگ و متراکم<ref>ترجمه مفردات راغب اصفهانی، ج۱، ص۱۲۵.</ref>.
#ایک درخت پر شاخ و برگ و متراکم<ref>ترجمه مفردات راغب اصفهانی، ج۱، ص۱۲۵.</ref>.
با توجه به این که، در آیات مورد تحقیق، ملاحظه می‌شود؛ که کلمه [[اصحاب]] با واژه ایکه همراه است، این موضوع نشان می‌دهد [[اصحاب ایکه]] قومی بوده‌اند که در محلی سکونت داشته‌اند، که آن مکان پر از درخت، به نام آنان در تاریخ مضبوط است؛ حال این [[پرسش]] مطرح است، محل زندگانی [[اصحاب ایکه]] کجا است؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref>
با توجه به این که، در آیات مورد تحقیق، ملاحظه می‌شود؛ که کلمه [[اصحاب]] با واژه ایکه همراه است، این موضوع نشان می‌دهد [[اصحاب ایکه]] قومی بوده‌اند که در محلی سکونت داشته‌اند، که آن مکان پر از درخت، به نام آنان در تاریخ مضبوط است؛ حال این [[پرسش]] مطرح است، محل زندگانی [[اصحاب ایکه]] کجا است؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref>


==ایکه، کجا است؟==
==ایکه، کجاست؟==
در بحث گذشته در مورد معنی ایکه با استفاده از [[مراجع]] معتبر روشن گردید، که ایکه، به معنی درخت پر شاخ و برگ و یا بیشه است، اکنون باید به محل آن بیشه نیز آشنا شویم:
در بحث گذشته در مورد معنی ایکه با استفاده از [[مراجع]] معتبر روشن گردید، که ایکه، به معنی درخت پر شاخ و برگ و یا بیشه است، اکنون باید به محل آن بیشه نیز آشنا شویم:
# «[[مفسرین]] گفته‌اند، اصحاب ایکه همان [[مردم]] [[مدین]] بوده‌اند، که در نزدیکی شهرشان بیشه‌ای بوده است و برخی از آنان گفته‌اند، [[شعیب]]{{ع}} دو بار [[مبعوث]] شده، بار اول به سوی مردم مدین و بار دوم، به سوی اصحاب ایکه و بدین ترتیب آنها را [[قوم]] دیگری دانسته‌اند و در [[تفسیر المیزان]] قولی نقل شده که گفته انتساب ایکه نام بیشه‌ای بوده، در نزدیکی [[شهر]] مدین که طایفه‌ای در آن سکونت داشتند و شعیب{{ع}} به سوی آنها مبعوث گردید<ref>سید هاشم رسولی محلاتی، قصص قرآن، تاریخ انبیا، ص۲۶.</ref>.
# «[[مفسرین]] گفته‌اند، اصحاب ایکه همان [[مردم]] [[مدین]] بوده‌اند، که در نزدیکی شهرشان بیشه‌ای بوده است و برخی از آنان گفته‌اند، [[شعیب]]{{ع}} دو بار [[مبعوث]] شده، بار اول به سوی مردم مدین و بار دوم، به سوی اصحاب ایکه و بدین ترتیب آنها را [[قوم]] دیگری دانسته‌اند و در [[تفسیر المیزان]] قولی نقل شده که گفته انتساب ایکه نام بیشه‌ای بوده، در نزدیکی [[شهر]] مدین که طایفه‌ای در آن سکونت داشتند و شعیب{{ع}} به سوی آنها مبعوث گردید<ref>سید هاشم رسولی محلاتی، قصص قرآن، تاریخ انبیا، ص۲۶.</ref>.
خط ۳۴: خط ۳۶:
#برخی از پژوهشگران، در [[تاریخ انبیاء]]، در مورد [[حضرت شعیب]] می‌نویسد: «[[قوم شعیب]]، شعبه و تیره‌ای، از [[قوم ابراهیم]]{{ع}} بودند و در [[تورات]] به مدیان تعبیر شاه، [[مسکن]] آنها، در [[خاک]] [[حجاز]]، به طرف [[شام]]، در [[سرزمین]] /قفط در خشکی [[آفریقا]] بود»<ref>حسین، عمادزاده. تاریخ انبیا از آدم تا خاتم، ص۴۷۱.</ref>.
#برخی از پژوهشگران، در [[تاریخ انبیاء]]، در مورد [[حضرت شعیب]] می‌نویسد: «[[قوم شعیب]]، شعبه و تیره‌ای، از [[قوم ابراهیم]]{{ع}} بودند و در [[تورات]] به مدیان تعبیر شاه، [[مسکن]] آنها، در [[خاک]] [[حجاز]]، به طرف [[شام]]، در [[سرزمین]] /قفط در خشکی [[آفریقا]] بود»<ref>حسین، عمادزاده. تاریخ انبیا از آدم تا خاتم، ص۴۷۱.</ref>.
#مؤلف [[قاموس قرآن]] می‌نویسد: «به هر حال مراد، از [[اصحاب ایکه]]، در [[قرآن مجید]]، [[قوم]] [[حضرت شعیب]]{{ع}} است... و گفته‌اند: آن محلی بود، در نزدیکی [[مدین]]، که [[شعیب]]، برای آنها [[مبعوث]] شده بود و گفته‌اند؛ که ایکه نام شهری بود... ایکه را نمی‌شود، با مدین یکی دانست، که درباره مدین آمده {{متن قرآن|وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا}}<ref>«و به سوی مدین، برادرشان شعیب را فرستادیم» سوره اعراف، آیه ۸۵.</ref> از این می‌فهمیم، که شعیب از [[اهل مدین]] بود ولی درباره ایکه لفظ اخاهم نیامده است».
#مؤلف [[قاموس قرآن]] می‌نویسد: «به هر حال مراد، از [[اصحاب ایکه]]، در [[قرآن مجید]]، [[قوم]] [[حضرت شعیب]]{{ع}} است... و گفته‌اند: آن محلی بود، در نزدیکی [[مدین]]، که [[شعیب]]، برای آنها [[مبعوث]] شده بود و گفته‌اند؛ که ایکه نام شهری بود... ایکه را نمی‌شود، با مدین یکی دانست، که درباره مدین آمده {{متن قرآن|وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا}}<ref>«و به سوی مدین، برادرشان شعیب را فرستادیم» سوره اعراف، آیه ۸۵.</ref> از این می‌فهمیم، که شعیب از [[اهل مدین]] بود ولی درباره ایکه لفظ اخاهم نیامده است».
#در کتاب دایره المعارف بزرگ [[اسلامی]]<ref>دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۱۱۰.</ref> زیر عنوان اصحاب ایکه چنین آمده است: «اصحاب ایکه نام قومی... در [[قرآن کریم]]، که [[رسالت پیامبر]] خویش، شعیب را نپذیرفتند... و آنان در کنار اقوامی چون [[ثمود]]، [[قوم لوط]] و تُبّع جای گرفته است.... ایکه به معنای بیشه و محل درختان انبوه است. جمع آن ایک دانسته شده است... شایان ذکر است، که برخی، تا سرزمین مدین... یا مکانی پر درخت نزدیک [[شهر]] مدین دانسته‌اند... برخی از [[روایات]]، نیز اشاره دارد، که مکان اصحاب ایکه [[تبوک]] بوده است».<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۲.</ref>
#در کتاب دایره المعارف بزرگ [[اسلامی]]<ref>دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۱۱۰.</ref> زیر عنوان اصحاب ایکه چنین آمده است: «اصحاب ایکه نام قومی... در [[قرآن کریم]]، که [[رسالت پیامبر]] خویش، شعیب را نپذیرفتند... و آنان در کنار اقوامی چون [[ثمود]]، [[قوم لوط]] و تُبّع جای گرفته است.... ایکه به معنای بیشه و محل درختان انبوه است. جمع آن ایک دانسته شده است... شایان ذکر است، که برخی، تا سرزمین مدین... یا مکانی پر درخت نزدیک [[شهر]] مدین دانسته‌اند... برخی از [[روایات]]، نیز اشاره دارد، که مکان اصحاب ایکه [[تبوک]] بوده است»<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۲.</ref>.


==نتیجه بررسی==
==نتیجه بررسی==
خط ۴۵: خط ۴۷:
#ایکه را نمی‌توان مدین دانست.
#ایکه را نمی‌توان مدین دانست.
#ایکه، به معنی درختان انبوه است و در [[زبان عبری]] نیز ایله همان معنی را دارد و ایله قریه‌ای است، نزدیک مدین؛ پس ایله همان ایکه است.
#ایکه، به معنی درختان انبوه است و در [[زبان عبری]] نیز ایله همان معنی را دارد و ایله قریه‌ای است، نزدیک مدین؛ پس ایله همان ایکه است.
از جمع‌بندی اظهار نظر‌های [[مفسرین]] و [[تاریخ]] نویسان، می‌توان به این نتیجه رسید، که ایکه به نحوی، با مدین [[قرابت]] و نزدیکی داشته و با توجه به [[آیه]]<ref>۸۴: ۱۱.</ref> که [[شعیب]] [[اهل مدین]] نبوده؛ بلکه بر [[اهل ایکه]]، که نزدیک [[مدین]] بود؛ [[مبعوث]] شده است؛ پس ایکه یا ایله جدای از مدین؛ ولی در مجاورت آن قرار داشته و در نتیجه ایکه یا ایله، در ساحل شرقی دریای قلزم - دریای سرخ - واقع بوده و به علت نزدیکی با مدین؛ [[حدس]] زده‌اند، که ایکه همان مدین است؛ پس می‌توان جغرافیای ایکه و مدین را یکی دانست و با توجه به این که اکنون مدین معان نامیده می‌شود و در [[فرهنگ]] [[قصص قرآن]]، صدر بلاغی<ref>فرهنگ قصص قرآن، ص۴۰۷.</ref>، می‌نویسد: «مدین نام قریه شعیب و [[قبیله]] اوست و موقع این [[شهر]]، در [[شرق]] [[عقبه]] است، [[مردم]] مدین، از [[غرب]] و [[اولاد]] اسماعیل بوده‌اند و با مردم [[فلسطین]] و لبنان و [[مصر]] [[روابط]] [[بازرگانی]] داشته‌اند و نام آن شهر اکنون معان است و مورخین مسافت جزیره سینا، تا حدود [[فرات]] را مدین می‌نامند».
از جمع‌بندی اظهار نظر‌های [[مفسرین]] و [[تاریخ]] نویسان، می‌توان به این نتیجه رسید، که ایکه به نحوی، با مدین [[قرابت]] و نزدیکی داشته و با توجه به [[آیه]]<ref>۸۴: ۱۱.</ref> که [[شعیب]] [[اهل مدین]] نبوده؛ بلکه بر [[اهل ایکه]]، که نزدیک [[مدین]] بود؛ [[مبعوث]] شده است؛ پس ایکه یا ایله جدای از مدین؛ ولی در مجاورت آن قرار داشته و در نتیجه ایکه یا ایله، در ساحل شرقی دریای قلزم - دریای سرخ - واقع بوده و به علت نزدیکی با مدین؛ [[حدس]] زده‌اند، که ایکه همان مدین است؛ پس می‌توان جغرافیای ایکه و مدین را یکی دانست و با توجه به این که اکنون مدین معان نامیده می‌شود و در [[فرهنگ]] [[قصص قرآن]]، صدر بلاغی<ref>فرهنگ قصص قرآن، ص۴۰۷.</ref>، می‌نویسد: «مدین نام قریه شعیب و [[قبیله]] اوست و موقع این [[شهر]]، در [[شرق]] [[عقبه]] است، [[مردم]] مدین، از [[غرب]] و [[اولاد]] اسماعیل بوده‌اند و با مردم [[فلسطین]] و لبنان و [[مصر]] [[روابط]] [[بازرگانی]] داشته‌اند و نام آن شهر اکنون معان است و مورخین مسافت جزیره سینا، تا حدود [[فرات]] را مدین می‌نامند».
در کتاب جغرافیای [[کشورهای اسلامی]]<ref>جغرافیای کشورهای اسلامی، ص۴۸.</ref> می‌نویسد: «پایتخت این [[کشور]] [[اردن]] شهر عمان و شهرهای مهم آن معان و [[بندر عقبه]] است».<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۵.</ref>
 
در کتاب جغرافیای [[کشورهای اسلامی]]<ref>جغرافیای کشورهای اسلامی، ص۴۸.</ref> می‌نویسد: «پایتخت این [[کشور]] [[اردن]] شهر عمان و شهرهای مهم آن معان و [[بندر عقبه]] است»<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۵.</ref>.


==جستارهای وابسته==
==جستارهای وابسته==
*[[اصحاب ایکه]]
* [[اصحاب ایکه]]


== منابع ==
== منابع ==
خط ۵۸: خط ۶۲:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:مکان‌ها در قرآن]]
۱۲۹٬۵۷۲

ویرایش