بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = ایکه | | موضوع مرتبط = ایکه | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = [[ایکه در قرآن | | مداخل مرتبط = [[ایکه در قرآن]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
#{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>. | #{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروهها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref>. | #{{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروهها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref> | #{{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref>. | ||
همانگونه ملاحظه میشود، واژه ایکه در سورههای: [[حجر]]، شعرا، ص، و ق ذکر شده، که هر کدام به دلیل خاصی در [[آیات]] مزبور بیان گردیده است و ما، در این [[پژوهش]] قصد داریم؛ ابتدا به معنی واژه مذکور آشنا شده، سپس به محل، یا مکانهایی که از نظر [[تاریخ]] نگاران و [[مفسرین]] ایکه نامیده شده، خوانندگان گرامی را [[آگاه]] سازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref> | همانگونه ملاحظه میشود، واژه ایکه در سورههای: [[حجر]]، شعرا، ص، و ق ذکر شده، که هر کدام به دلیل خاصی در [[آیات]] مزبور بیان گردیده است و ما، در این [[پژوهش]] قصد داریم؛ ابتدا به معنی واژه مذکور آشنا شده، سپس به محل، یا مکانهایی که از نظر [[تاریخ]] نگاران و [[مفسرین]] ایکه نامیده شده، خوانندگان گرامی را [[آگاه]] سازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref> | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۳: | ||
#ایکه: به معنی درخت یا نوع مخصوصی از درخت و یا بیشه<ref>اعلام قرآن ص۱۴۳.</ref>. | #ایکه: به معنی درخت یا نوع مخصوصی از درخت و یا بیشه<ref>اعلام قرآن ص۱۴۳.</ref>. | ||
#ایک درخت پر شاخ و برگ و متراکم<ref>ترجمه مفردات راغب اصفهانی، ج۱، ص۱۲۵.</ref>. | #ایک درخت پر شاخ و برگ و متراکم<ref>ترجمه مفردات راغب اصفهانی، ج۱، ص۱۲۵.</ref>. | ||
با توجه به این که، در آیات مورد تحقیق، ملاحظه میشود؛ که کلمه [[اصحاب]] با واژه ایکه همراه است، این موضوع نشان میدهد [[اصحاب ایکه]] قومی بودهاند که در محلی سکونت داشتهاند، که آن مکان پر از درخت، به نام آنان در تاریخ مضبوط است؛ حال این [[پرسش]] مطرح است، محل زندگانی [[اصحاب ایکه]] کجا است؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref> | با توجه به این که، در آیات مورد تحقیق، ملاحظه میشود؛ که کلمه [[اصحاب]] با واژه ایکه همراه است، این موضوع نشان میدهد [[اصحاب ایکه]] قومی بودهاند که در محلی سکونت داشتهاند، که آن مکان پر از درخت، به نام آنان در تاریخ مضبوط است؛ حال این [[پرسش]] مطرح است، محل زندگانی [[اصحاب ایکه]] کجا است؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۱.</ref> | ||
==ایکه، | ==ایکه، کجاست؟== | ||
در بحث گذشته در مورد معنی ایکه با استفاده از [[مراجع]] معتبر روشن گردید، که ایکه، به معنی درخت پر شاخ و برگ و یا بیشه است، اکنون باید به محل آن بیشه نیز آشنا شویم: | در بحث گذشته در مورد معنی ایکه با استفاده از [[مراجع]] معتبر روشن گردید، که ایکه، به معنی درخت پر شاخ و برگ و یا بیشه است، اکنون باید به محل آن بیشه نیز آشنا شویم: | ||
# «[[مفسرین]] گفتهاند، اصحاب ایکه همان [[مردم]] [[مدین]] بودهاند، که در نزدیکی شهرشان بیشهای بوده است و برخی از آنان گفتهاند، [[شعیب]]{{ع}} دو بار [[مبعوث]] شده، بار اول به سوی مردم مدین و بار دوم، به سوی اصحاب ایکه و بدین ترتیب آنها را [[قوم]] دیگری دانستهاند و در [[تفسیر المیزان]] قولی نقل شده که گفته انتساب ایکه نام بیشهای بوده، در نزدیکی [[شهر]] مدین که طایفهای در آن سکونت داشتند و شعیب{{ع}} به سوی آنها مبعوث گردید<ref>سید هاشم رسولی محلاتی، قصص قرآن، تاریخ انبیا، ص۲۶.</ref>. | # «[[مفسرین]] گفتهاند، اصحاب ایکه همان [[مردم]] [[مدین]] بودهاند، که در نزدیکی شهرشان بیشهای بوده است و برخی از آنان گفتهاند، [[شعیب]]{{ع}} دو بار [[مبعوث]] شده، بار اول به سوی مردم مدین و بار دوم، به سوی اصحاب ایکه و بدین ترتیب آنها را [[قوم]] دیگری دانستهاند و در [[تفسیر المیزان]] قولی نقل شده که گفته انتساب ایکه نام بیشهای بوده، در نزدیکی [[شهر]] مدین که طایفهای در آن سکونت داشتند و شعیب{{ع}} به سوی آنها مبعوث گردید<ref>سید هاشم رسولی محلاتی، قصص قرآن، تاریخ انبیا، ص۲۶.</ref>. | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۶: | ||
#برخی از پژوهشگران، در [[تاریخ انبیاء]]، در مورد [[حضرت شعیب]] مینویسد: «[[قوم شعیب]]، شعبه و تیرهای، از [[قوم ابراهیم]]{{ع}} بودند و در [[تورات]] به مدیان تعبیر شاه، [[مسکن]] آنها، در [[خاک]] [[حجاز]]، به طرف [[شام]]، در [[سرزمین]] /قفط در خشکی [[آفریقا]] بود»<ref>حسین، عمادزاده. تاریخ انبیا از آدم تا خاتم، ص۴۷۱.</ref>. | #برخی از پژوهشگران، در [[تاریخ انبیاء]]، در مورد [[حضرت شعیب]] مینویسد: «[[قوم شعیب]]، شعبه و تیرهای، از [[قوم ابراهیم]]{{ع}} بودند و در [[تورات]] به مدیان تعبیر شاه، [[مسکن]] آنها، در [[خاک]] [[حجاز]]، به طرف [[شام]]، در [[سرزمین]] /قفط در خشکی [[آفریقا]] بود»<ref>حسین، عمادزاده. تاریخ انبیا از آدم تا خاتم، ص۴۷۱.</ref>. | ||
#مؤلف [[قاموس قرآن]] مینویسد: «به هر حال مراد، از [[اصحاب ایکه]]، در [[قرآن مجید]]، [[قوم]] [[حضرت شعیب]]{{ع}} است... و گفتهاند: آن محلی بود، در نزدیکی [[مدین]]، که [[شعیب]]، برای آنها [[مبعوث]] شده بود و گفتهاند؛ که ایکه نام شهری بود... ایکه را نمیشود، با مدین یکی دانست، که درباره مدین آمده {{متن قرآن|وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا}}<ref>«و به سوی مدین، برادرشان شعیب را فرستادیم» سوره اعراف، آیه ۸۵.</ref> از این میفهمیم، که شعیب از [[اهل مدین]] بود ولی درباره ایکه لفظ اخاهم نیامده است». | #مؤلف [[قاموس قرآن]] مینویسد: «به هر حال مراد، از [[اصحاب ایکه]]، در [[قرآن مجید]]، [[قوم]] [[حضرت شعیب]]{{ع}} است... و گفتهاند: آن محلی بود، در نزدیکی [[مدین]]، که [[شعیب]]، برای آنها [[مبعوث]] شده بود و گفتهاند؛ که ایکه نام شهری بود... ایکه را نمیشود، با مدین یکی دانست، که درباره مدین آمده {{متن قرآن|وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا}}<ref>«و به سوی مدین، برادرشان شعیب را فرستادیم» سوره اعراف، آیه ۸۵.</ref> از این میفهمیم، که شعیب از [[اهل مدین]] بود ولی درباره ایکه لفظ اخاهم نیامده است». | ||
#در کتاب دایره المعارف بزرگ [[اسلامی]]<ref>دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۱۱۰.</ref> زیر عنوان اصحاب ایکه چنین آمده است: «اصحاب ایکه نام قومی... در [[قرآن کریم]]، که [[رسالت پیامبر]] خویش، شعیب را نپذیرفتند... و آنان در کنار اقوامی چون [[ثمود]]، [[قوم لوط]] و تُبّع جای گرفته است.... ایکه به معنای بیشه و محل درختان انبوه است. جمع آن ایک دانسته شده است... شایان ذکر است، که برخی، تا سرزمین مدین... یا مکانی پر درخت نزدیک [[شهر]] مدین دانستهاند... برخی از [[روایات]]، نیز اشاره دارد، که مکان اصحاب ایکه [[تبوک]] بوده است» | #در کتاب دایره المعارف بزرگ [[اسلامی]]<ref>دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۱۱۰.</ref> زیر عنوان اصحاب ایکه چنین آمده است: «اصحاب ایکه نام قومی... در [[قرآن کریم]]، که [[رسالت پیامبر]] خویش، شعیب را نپذیرفتند... و آنان در کنار اقوامی چون [[ثمود]]، [[قوم لوط]] و تُبّع جای گرفته است.... ایکه به معنای بیشه و محل درختان انبوه است. جمع آن ایک دانسته شده است... شایان ذکر است، که برخی، تا سرزمین مدین... یا مکانی پر درخت نزدیک [[شهر]] مدین دانستهاند... برخی از [[روایات]]، نیز اشاره دارد، که مکان اصحاب ایکه [[تبوک]] بوده است»<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۲.</ref>. | ||
==نتیجه بررسی== | ==نتیجه بررسی== | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۷: | ||
#ایکه را نمیتوان مدین دانست. | #ایکه را نمیتوان مدین دانست. | ||
#ایکه، به معنی درختان انبوه است و در [[زبان عبری]] نیز ایله همان معنی را دارد و ایله قریهای است، نزدیک مدین؛ پس ایله همان ایکه است. | #ایکه، به معنی درختان انبوه است و در [[زبان عبری]] نیز ایله همان معنی را دارد و ایله قریهای است، نزدیک مدین؛ پس ایله همان ایکه است. | ||
از جمعبندی اظهار نظرهای [[مفسرین]] و [[تاریخ]] نویسان، میتوان به این نتیجه رسید، که ایکه به نحوی، با مدین [[قرابت]] و نزدیکی داشته و با توجه به [[آیه]]<ref>۸۴: ۱۱.</ref> که [[شعیب]] [[اهل مدین]] نبوده؛ بلکه بر [[اهل ایکه]]، که نزدیک [[مدین]] بود؛ [[مبعوث]] شده است؛ پس ایکه یا ایله جدای از مدین؛ ولی در مجاورت آن قرار داشته و در نتیجه ایکه یا ایله، در ساحل شرقی دریای قلزم - دریای سرخ - واقع بوده و به علت نزدیکی با مدین؛ [[حدس]] زدهاند، که ایکه همان مدین است؛ پس میتوان جغرافیای ایکه و مدین را یکی دانست و با توجه به این که اکنون مدین معان نامیده میشود و در [[فرهنگ]] [[قصص قرآن]]، صدر بلاغی<ref>فرهنگ قصص قرآن، ص۴۰۷.</ref>، مینویسد: «مدین نام قریه شعیب و [[قبیله]] اوست و موقع این [[شهر]]، در [[شرق]] [[عقبه]] است، [[مردم]] مدین، از [[غرب]] و [[اولاد]] اسماعیل بودهاند و با مردم [[فلسطین]] و لبنان و [[مصر]] [[روابط]] [[بازرگانی]] داشتهاند و نام آن شهر اکنون معان است و مورخین مسافت جزیره سینا، تا حدود [[فرات]] را مدین مینامند». | از جمعبندی اظهار نظرهای [[مفسرین]] و [[تاریخ]] نویسان، میتوان به این نتیجه رسید، که ایکه به نحوی، با مدین [[قرابت]] و نزدیکی داشته و با توجه به [[آیه]]<ref>۸۴: ۱۱.</ref> که [[شعیب]] [[اهل مدین]] نبوده؛ بلکه بر [[اهل ایکه]]، که نزدیک [[مدین]] بود؛ [[مبعوث]] شده است؛ پس ایکه یا ایله جدای از مدین؛ ولی در مجاورت آن قرار داشته و در نتیجه ایکه یا ایله، در ساحل شرقی دریای قلزم - دریای سرخ - واقع بوده و به علت نزدیکی با مدین؛ [[حدس]] زدهاند، که ایکه همان مدین است؛ پس میتوان جغرافیای ایکه و مدین را یکی دانست و با توجه به این که اکنون مدین معان نامیده میشود و در [[فرهنگ]] [[قصص قرآن]]، صدر بلاغی<ref>فرهنگ قصص قرآن، ص۴۰۷.</ref>، مینویسد: «مدین نام قریه شعیب و [[قبیله]] اوست و موقع این [[شهر]]، در [[شرق]] [[عقبه]] است، [[مردم]] مدین، از [[غرب]] و [[اولاد]] اسماعیل بودهاند و با مردم [[فلسطین]] و لبنان و [[مصر]] [[روابط]] [[بازرگانی]] داشتهاند و نام آن شهر اکنون معان است و مورخین مسافت جزیره سینا، تا حدود [[فرات]] را مدین مینامند». | ||
در کتاب جغرافیای [[کشورهای اسلامی]]<ref>جغرافیای کشورهای اسلامی، ص۴۸.</ref> مینویسد: «پایتخت این [[کشور]] [[اردن]] شهر عمان و شهرهای مهم آن معان و [[بندر عقبه]] است» | |||
در کتاب جغرافیای [[کشورهای اسلامی]]<ref>جغرافیای کشورهای اسلامی، ص۴۸.</ref> مینویسد: «پایتخت این [[کشور]] [[اردن]] شهر عمان و شهرهای مهم آن معان و [[بندر عقبه]] است»<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۵.</ref>. | |||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||
*[[اصحاب ایکه]] | * [[اصحاب ایکه]] | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۵۸: | خط ۶۲: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مکانها در قرآن]] | |||