←پانویس
(←منابع) |
(←پانویس) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = | | موضوع مرتبط = کوفه | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = | | مداخل مرتبط = | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | ==مقدمه== | ||
«نخیله» مصغر نخله به معنی [[نخل]] کوچک و آن مکانی از مواضع [[کوفه]] قدیم است که پادگان نظامی در بیرون [[کوفه]] بوده است. امروز نخیله قدیم از حدود [[شهر]] [[ذوالکفل]] کنونی که در قدیم به برملاحه معروف بود و [[یهود]] از [[زمان]] [[اسارت]] اول و دوم [[بابل]] در آن سکونت داشتند، بیرون نیست<ref>العتبات المقدسة فی الکوفه، ص۲۳۴.</ref>. اما دکتر [[صالح احمد علی]] در مقاله منطقة الکوفه آورده است که [[مسعودی]] مینویسد: «نخیله در بیرون کوفه واقع است و یاقوت میگوید: نخیله مکانی نزدیک کوفه رو به [[شام]] است». | |||
مطابق با وقایعی که در نخیله به وقوع پیوسته است، به نظر میرسد، این منطقه در ناحیه شمالی کوفه واقع بوده و از آنجا که یکی از منزلهای سهگانه راه کوفه به [[کربلا]] بوده است، میتوان گفت که نخیله در یک چهارم راه نزدیک جسر عباسیات کنونی بوده است<ref>«منطقة الکوفه»، مجله سومر، ش۲۱، چاپ بغداد، عراق ۱۹۶۵ (به نقل از فتوح البلدان و تاریخ طبری و معجم البلدان).</ref>. | |||
در عصر [[اسلامی]] نام نخیله در حوادث [[تاریخی]] بسیار برده شده است. نخیله همان جایی است که [[حضرت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} وقتی شنید که عامل او را در [[شهر انبار]] کشتهاند بدانجا آمد و [[خطبه]] مشهور خود را ایراد فرمود و [[اهل کوفه]] را ملامت کرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۵.</ref>. همچنین در همین نخیله بود که [[حضرت علی]]{{ع}} با جمعی از [[یهودیان]] درباره مسائل مختلف محاوره کرد<ref>العتبات المقدسة، ص۲۳۴.</ref>. | |||
نخیله سابقاً، در خارج کوفه بوده و سپس از محلات مشهور شهر شده است. [[لشکریان]] ساسانی به [[فرماندهی]] مهران در [[جنگ]] بویب در نخیله (که هنوز [[شهر کوفه]] پدید نیامده بود) با [[مسلمانان]] درگیر شدند. مسلمانانی که در آن جنگ شرکت داشتند، [[افتخار]] میکردند که آنها از [[اصحاب]] نخیله و [[قادسیه]] هستند. حضرت علی{{ع}} وقتی خواست از کوفه به [[صفین]] برود، نخیله را [[لشکرگاه]] خود قرار داد؛ موقعی هم که از صفین بازگشت از نخیله گذشت. پس از گذشتن از آنجا، خانههای کوفه دیده میشد. | |||
همچنین زمانی که [[حضرت امیر]]{{ع}} خواست به جنگ [[خوارج]] برود، از نخیله عبور کرد. [[معاویه]] نیز پس از [[تسلط]] بر [[خلافت]]، وقتی وارد [[عراق]] شد در نخیله فرود آمد و قبل از وارد شدن به [[کوفه]] در آنجا [[نماز جمعه]] خواند<ref>مقاله «منطقة الکوفه».</ref>. معاویه در نخیله بود که خوارج [[شورش]] کردند و [[شکست]] خوردند و کشته شدند<ref>العتبات المقدسیه، ص۲۳۶.</ref>. | |||
برای مقابله با [[سیدالشهدا]] {{ع}} نیز، [[ابن زیاد]] نیروهای خود را آنجا مستقرّ کرده بود و [[عمر سعد]] را با چهار هزار نفر از آنجا به [[کربلا]] برای [[جنگ]] با آن حضرت فرستاد<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۱۵.</ref>. [[توابین]] نیز در سال ۶۵ که به [[خونخواهی امام حسین]]{{ع}} [[قیام]] کردند، در نخیله گرد آمدند تا به [[شام]] بروند. [[عبدالملک بن مروان]] هم وقتی بر [[مصعب بن زبیر]] [[پیروز]] شد، قبل از ورود به کوفه، وارد نخیله شد. همچنین پس از اینکه [[عباسیان]] [[نهضت]] خود را آشکار ساختند، ابومسلم [[فرمانده]] قوای حامی عباسیان در نخیله فرود آمد<ref>مقاله «منطقة الکوفه».</ref>. امروز این محلّ به "عبّاسیات" معروف است<ref>مقتل الحسین، مقرّم، ص۲۳۷.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]] ص۱۲۹؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۴۷۸ و [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷۴.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۱۹: | خط ۲۹: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:شهرهای عراق]] | ||
[[رده: | [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | ||
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | [[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | ||