سیاست‌های جنگی امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

* '''[[اقامه حجت]]، پیش از [[نبرد]]''': [[السنن الکبری‌ (کتاب)|السنن الکبری‌]]- به [[نقل]] از [[براء بن عازب]]-: [[علی]] {{ع}} مرا به سوی [[خوارج]] در [[نهروان]] فرستاد. پیش از [[کارزار]]، سه مرتبه آنان را [به هدایتْ‌] [[دعوت]] نمودم<ref>السنن الکبری، ج ۸، ص ۳۰۹، ح ۱۶۷۳۹.</ref>.

* '''[[نیایش]] به هنگام [[نبرد]]''': [[امام صادق]] {{ع}}: به [[درستی]] که [[امیرمؤمنان]] هنگامی که قصد [[نبرد]] می‌کرد، این [[نیایش‌ها]] را بر زبان می‌آورد: "بار خدایا! به [[درستی]] که تو راهی از راه‌هایت را نشان دادی و خشنودی‌ات را در آن نهادی، و دوستانت را به سویش [[دعوت]] کردی و آن را [[برترین]] راه نزد خودت‌از جهت [[پاداش]]، وگرامی‌ترینِ آنها از جهت بازگشت، و [[دوست]] داشتنی‌ترینِ آنها نزد خودت از جهتِ روش قرار دادی. آن‌گاه در این راه، از [[مؤمنان]]، [[جان]] و مالشان را خریدی که در مقابل [[بهشت]]، در [[راه خدا]] [[پیکار]] کنند، می‌کشند و کشته می‌شوند؛ [و این،] وعده‌ای است [[حق]] از جانب تو. پس مرا از آنانی قرار ده که جانش را از او خریده‌ای و سپس، او به داد و ستدی که با او داشتی، [[وفا]] کرد، پیمانی را نشکست و نقض نکرد و آن را [[تغییر]] نداد؛ بلکه پاسخی به محبت‌هایت و برای نزدیک شدن به تو قرارش داد. پس آن را پایان کارم قرار ده و پایان عمرم را در این راه، مقرر ساز و در این راه، شهادتی روزی‌ام کن که سبب [[خشنودی]] تو گردد و لغزش‌هایم را بدان [[پاک]] گردانَد، و مرا در زمره زندگان که از دست [[دشمنان]] و [[نافرمانان]] روزی خورده‌اند، در زیر [[پرچم]] [[حق]] و [[هدایت]]، قرار ده که در [راه‌] [[پیروزی]] بر آنان، گام بر می‌دارد، پشت‌کننده [به [[نبرد]]] نیست، و شک‌آور نباشد. بار خدایا! به تو [[پناه]] می‌برم در این هنگام، از [[ترس]] به هنگام وحشت‌ها و از سُستی به هنگام یورش قهرمانان، و از گناهی که اعمالم را تباه سازد. پس، از روی [[شک]] باز ایستم، یا بدون [[یقین]] بگذرانم، و [در نتیجه‌] تلاشم [[بیهوده]] و عملم پذیرفته نشده باشد"<ref>{{متن حدیث|الإمام الصادق {{ع}}: إن أمیرَ المُؤمِنینَ {{ع}} کانَ إذا أرادَ القِتالَ قالَ هذِهِ الدعَواتِ: اللهُم إنک أعلَمتَ سَبیلًا مِن سُبُلِک، جَعَلتَ فیهِ رِضاک، وَنَدبتَ إلَیهِ أولِیاءَک، وجَعَلتَهُ أشرَفَ سُبُلِک عِندَک ثَواباً، وأکرَمَها لَدَیک مَآباً، وأحَبها إلَیک مَسلَکاً، ثُم اشتَرَیتَ فیهِ مِنَ المُؤمِنینَ أنفُسَهُم وأموالَهُم بِأَن لَهُمُ الجَنةَ یقاتِلونَ فی سَبیلِ اللهِ فَیقتُلونَ ویقتَلونَ وَعداً عَلَیک حَقاً، فَاجعَلنی مِمنِ اشتَری‌ فیهِ مِنک نَفسَهُ ثُم وَفی‌ لَک بِبَیعِهِ الذی بایعَک عَلَیهِ، غَیرَ ناکثٍ ولا ناقِضٍ عَهداً، ولا مُبَدلًا تَبدیلًا، بَلِ استیجاباً لِمَحَبتِک، وتَقَرباً بِهِ إلَیک، فَاجعَلهُ خاتِمَةَ عَمَلی، وصَیر فیهِ فَناءَ عُمُری، وَارزُقنی فیهِ لَک وبِهِ مَشهداً توجِبُ لی بِهِ مِنک الرضا، وتَحُط بِهِ عَنی الخَطایا، وتَجعَلُنی فِی الأَحیاءِ المَرزوقینَ بِأَیدِی العُداةِ وَالعُصاةِ، تَحتَ لِواءِ الحَق ورایةِ الهُدی‌، ماضِیاً عَلی‌ نُصرَتِهِم قُدُماً، غَیرَ مُوَل دُبُراً، ولا مُحدِثٍ شَکاً، اللهُم وأعوذُ بِک عِندَ ذلِک مِنَ الجُبنِ عِندَ مَوارِدِ الأَهوالِ، ومِنَ الضعفِ عِندَ مُساوَرَةِ الأَبطالِ، ومِنَ الذنبِ المُحبِطِ لِلأَعمالِ، فَاحجِمَ مَن شَک، أو أمضِی بِغَیرِ یقینٍ، فَیکون سَعیی فی تَبابٍ، وعَمَلی غَیرَ مَقبولٍ}} (الکافی، ج ۵، ص ۴۶، ح ۱).</ref>.

* '''[[خوش‌رفتاری]] با باقی‌مانده دشمن‌''': [[تاریخ الیعقوبی‌ (کتاب)|تاریخ الیعقوبی‌]]- به [[نقل]] از [[اسماعیل بن علی]]-: نخستین کسی که [چگونگی‌] [[نبرد]] با [[اهل]] [[قبله]] را آموخت، [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} بود. او [[اسیران]] را نمی‌کشت، به دنبال شکست‌خوردگان نمی‌رفت و زخمی‌ها را از پا در نمی‌آورد<ref>تاریخ الیعقوبی، ج ۲، ص ۳۸۳.</ref><ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۳۰۵-۳۱۴.</ref>.