پرش به محتوا

روش‌های تربیتی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'رهبر انقلاب' به 'رهبر انقلاب'
جز (جایگزینی متن - 'رهبر انقلاب' به 'رهبر انقلاب')
خط ۴۷: خط ۴۷:


==روش [[آراستن ظاهر]]==
==روش [[آراستن ظاهر]]==
این روش و [[شناخت]] آن و [[عارف]] بودن [[مربّی]] به آن می‌تواند نقش اساسی در [[تربیت]] داشته باشد. مربی در برقرار کردن [[ارتباط]] تربیتی باید به [[آراستگی ظاهر]] بپردازد تا از عوامل ظاهری [[نفرت]] و [[گریز]] نیز تهی باشد. [[آراستگی]] لزوماً مرادف اشراف‌منشی نیست، بلکه با [[سادگی]] نیز جمع می‌شود. آراستگی ظاهر در مورد خود متربّی نیز صادق است. ظاهر آراسته [[آدمی]]، [[صفا]] و آراستگی [[باطنی]] را در پی می‌آورد. [[رهبر]] [[انقلاب]] رعایت آراستن ظاهر را برای کسانی که توقع و [[انتظار]] بیشتری [[جامعه]] به خاطر لباس‌شان و یا به خاطر مقام‌شان و یا به خاطر نفوذشان در [[تربیت اجتماعی]] دارد، لازم می‌داند و [[انحراف]] متأثرین در تربیت را زشت‌تر از دیگران و دردناک‌تر می‌داند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه در دانشگاه تهران، ۲۹/۱۱/۱۳۷۲.</ref>. [[رهبری]] تأکید بسیار دارند که [[آراستن ظاهر]] به عنوان یک روش اساسی مورد اهتمام قرار گیرد؛ چراکه [[خداوند]] [[انسان]] را جامع ابعاد آفرید چنان‌که می‌فرماید {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}}<ref>«و از ایشان کسانی هستند که می‌گویند: پروردگارا! در این جهان به ما نکویی بخش و در جهان واپسین هم نکویی ده و ما را از عذاب آتش نگاه دار» سوره بقره، آیه ۲۰۱.</ref><ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام به کنگره عظیم حج، ۱۷/۹/۱۳۸۷.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۳.</ref>
این روش و [[شناخت]] آن و [[عارف]] بودن [[مربّی]] به آن می‌تواند نقش اساسی در [[تربیت]] داشته باشد. مربی در برقرار کردن [[ارتباط]] تربیتی باید به [[آراستگی ظاهر]] بپردازد تا از عوامل ظاهری [[نفرت]] و [[گریز]] نیز تهی باشد. [[آراستگی]] لزوماً مرادف اشراف‌منشی نیست، بلکه با [[سادگی]] نیز جمع می‌شود. آراستگی ظاهر در مورد خود متربّی نیز صادق است. ظاهر آراسته [[آدمی]]، [[صفا]] و آراستگی [[باطنی]] را در پی می‌آورد. [[رهبر انقلاب]] رعایت آراستن ظاهر را برای کسانی که توقع و [[انتظار]] بیشتری [[جامعه]] به خاطر لباس‌شان و یا به خاطر مقام‌شان و یا به خاطر نفوذشان در [[تربیت اجتماعی]] دارد، لازم می‌داند و [[انحراف]] متأثرین در تربیت را زشت‌تر از دیگران و دردناک‌تر می‌داند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه در دانشگاه تهران، ۲۹/۱۱/۱۳۷۲.</ref>. [[رهبری]] تأکید بسیار دارند که [[آراستن ظاهر]] به عنوان یک روش اساسی مورد اهتمام قرار گیرد؛ چراکه [[خداوند]] [[انسان]] را جامع ابعاد آفرید چنان‌که می‌فرماید {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}}<ref>«و از ایشان کسانی هستند که می‌گویند: پروردگارا! در این جهان به ما نکویی بخش و در جهان واپسین هم نکویی ده و ما را از عذاب آتش نگاه دار» سوره بقره، آیه ۲۰۱.</ref><ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام به کنگره عظیم حج، ۱۷/۹/۱۳۸۷.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۳.</ref>


==روش [[موعظه]] [[حسنه]]==
==روش [[موعظه]] [[حسنه]]==
[[کلام]]، آینه مفاهیم و معانی است. این آینه هر چه مصفاتر باشد به همان [[میزان]] بر شفافیت و [[نفوذ]] مفاهیم و معانی خواهد افزود، از این رو لازم است مربی بنگرد که معانی و مفاهیم مورد نظر را در برابر چه آینه‌ای قرار می‌دهد. کژ و کدر [[سخن گفتن]] در [[حکم]] پایمال ساختن معانی است. چنین نیست که اگر محتوا برجسته باشد، در هر قالبی به چشم آید. مربی نباید در عرضه معانی خویش، هر واژه‌ای را که زودتر از واژه‌های دیگر به ذهنش دوید، به کارگیرد، بلکه باید در پی آن باشد که تعبیرهای بلند بیافریند. گاه یک تعبیر مناسب، به [[تنهایی]]، به وزن کتابی سخن دارد و اثرش در [[آدمی]] [[پایدار]] و پر دوام است. [[قرآن]] که سخن خداوند است و برای [[تربیت]] انسان نازل شده، این شیوه را در اوج نمایان می‌سازد. ملاحظه [[آیات قرآن]] آشکار می‌کند که کلمات و جملات، با [[زیباترین]] هیئت مورد استفاده واقع شده است. به [[باور]] [[رهبر]] [[انقلاب]]، [[انسانی]] که مراقب کلام خود نباشد و موعظه حسنه را به کار نگیرد، نمی‌تواند منشأ تربیت صحیح باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، ۱۳۷۹.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۴.</ref>
[[کلام]]، آینه مفاهیم و معانی است. این آینه هر چه مصفاتر باشد به همان [[میزان]] بر شفافیت و [[نفوذ]] مفاهیم و معانی خواهد افزود، از این رو لازم است مربی بنگرد که معانی و مفاهیم مورد نظر را در برابر چه آینه‌ای قرار می‌دهد. کژ و کدر [[سخن گفتن]] در [[حکم]] پایمال ساختن معانی است. چنین نیست که اگر محتوا برجسته باشد، در هر قالبی به چشم آید. مربی نباید در عرضه معانی خویش، هر واژه‌ای را که زودتر از واژه‌های دیگر به ذهنش دوید، به کارگیرد، بلکه باید در پی آن باشد که تعبیرهای بلند بیافریند. گاه یک تعبیر مناسب، به [[تنهایی]]، به وزن کتابی سخن دارد و اثرش در [[آدمی]] [[پایدار]] و پر دوام است. [[قرآن]] که سخن خداوند است و برای [[تربیت]] انسان نازل شده، این شیوه را در اوج نمایان می‌سازد. ملاحظه [[آیات قرآن]] آشکار می‌کند که کلمات و جملات، با [[زیباترین]] هیئت مورد استفاده واقع شده است. به [[باور]] [[رهبر انقلاب]]، [[انسانی]] که مراقب کلام خود نباشد و موعظه حسنه را به کار نگیرد، نمی‌تواند منشأ تربیت صحیح باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، ۱۳۷۹.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۴.</ref>


==[[مبالغه]] در [[عفو]]==
==[[مبالغه]] در [[عفو]]==
یکی از روش‌های تأثیرگذار که استفاده از آن می‌تواند مربی را در مسیر تربیت [[یاری]] نماید مبالغه در عفو است. اصل فضل (و [[رحمت]]) مانع آن است که فرد، به محض ارتکاب اولین [[خطا]] مورد [[مؤاخذه]] و [[مجازات]] قرار بگیرد، بلکه به موجب آن لازم است که مربی، ابتدا [[عفو]] کند و حتی در این عفو [[مبالغه]] ورزد. ابتدا کردن به عفو بدین معنی است که مربی خود [[اقدام]] به عفو کند، نه اینکه عفو او در برابر [[اعتذار]] متربّی باشد. طبق این روش، مربی موارد فراوانی از خطاها و لغزش‌های متربّی را نادیده می‌گیرد. [[رهبر]] [[انقلاب]] با متذکر شدن اینکه مبالغه در عفو، آموزه [[رسول اکرم]]{{صل}} به [[جامعه بشریت]] است، آن را حتی در شرایط مغلوبیت لازم و اساس [[تربیت الهی]] می‌داند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، ۲۳/۲/۱۳۷۹.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۴.</ref>
یکی از روش‌های تأثیرگذار که استفاده از آن می‌تواند مربی را در مسیر تربیت [[یاری]] نماید مبالغه در عفو است. اصل فضل (و [[رحمت]]) مانع آن است که فرد، به محض ارتکاب اولین [[خطا]] مورد [[مؤاخذه]] و [[مجازات]] قرار بگیرد، بلکه به موجب آن لازم است که مربی، ابتدا [[عفو]] کند و حتی در این عفو [[مبالغه]] ورزد. ابتدا کردن به عفو بدین معنی است که مربی خود [[اقدام]] به عفو کند، نه اینکه عفو او در برابر [[اعتذار]] متربّی باشد. طبق این روش، مربی موارد فراوانی از خطاها و لغزش‌های متربّی را نادیده می‌گیرد. [[رهبر انقلاب]] با متذکر شدن اینکه مبالغه در عفو، آموزه [[رسول اکرم]]{{صل}} به [[جامعه بشریت]] است، آن را حتی در شرایط مغلوبیت لازم و اساس [[تربیت الهی]] می‌داند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، ۲۳/۲/۱۳۷۹.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۷۴.</ref>


==روش [[توبه]]==
==روش [[توبه]]==
خط ۹۰: خط ۹۰:


===[[خداوند]] [[رب العالمین]]===
===[[خداوند]] [[رب العالمین]]===
[[رهبر]] [[انقلاب]] مطابق با [[بینش]] [[اسلامی]] که اساس نظام تربیت ما به آن بینش [[استوار]] است، [[فطرت انسان]] را متوجه [[پروردگار]] خود می‌داند و خداوند رب العالمین را مربی انسان معرفی می‌کند. چنان که می‌فرماید: {{متن حدیث|كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۱۳.</ref> هر بنی [[آدمی]] بر اساس [[سرشت انسانی]]، یک چیز خوب و [[مطهر]] و پاکیزهای متولد شده که این سرشت انسانی همان [[فطرت]] [[انسانیت]]، فطرت [[صراط مستقیم]]، فطرت [[اسلام]]، فطرت [[توحید]] است که خداوند مربی اوست»<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مصاحبه با مجله آینده‌سازان، ۲۱/۷/۱۳۶۵.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۸۶.</ref>
[[رهبر انقلاب]] مطابق با [[بینش]] [[اسلامی]] که اساس نظام تربیت ما به آن بینش [[استوار]] است، [[فطرت انسان]] را متوجه [[پروردگار]] خود می‌داند و خداوند رب العالمین را مربی انسان معرفی می‌کند. چنان که می‌فرماید: {{متن حدیث|كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۱۳.</ref> هر بنی [[آدمی]] بر اساس [[سرشت انسانی]]، یک چیز خوب و [[مطهر]] و پاکیزهای متولد شده که این سرشت انسانی همان [[فطرت]] [[انسانیت]]، فطرت [[صراط مستقیم]]، فطرت [[اسلام]]، فطرت [[توحید]] است که خداوند مربی اوست»<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مصاحبه با مجله آینده‌سازان، ۲۱/۷/۱۳۶۵.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۴۸۶.</ref>


===[[پیامبران]] عظام و [[ائمه هدی]]{{عم}}===
===[[پیامبران]] عظام و [[ائمه هدی]]{{عم}}===
۲۲۷٬۶۸۳

ویرایش