غیب در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

غیب در لغت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۶

۶٬۶۶۸ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۲

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۳۴: / خط ۳۴: @@
 بنابر آنچه بیان شد، مشخص می‌گردد که معنای «غیب» در بیان [[قرآن]]، به تناسب مُدرِکین، متفاوت است. برخی از امور از همه [[مخلوقات]] پنهان هستند و چنانچه خداوند بخواهد، به تناسب [[استعداد]] و ظرفیت اشخاص، مقداری از آن را برایشان آشکار می‌نماید. چنان که در [[آیة الکرسی]] می‌فرماید: {{متن قرآن|اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ... وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ}}<ref>«خداوند است که هیچ خدایی جز آن زنده پایدار نیست... و آنان بر چیزی از دانش وی جز آنچه او بخواهد چیرگی ندارند» سوره بقره، آیه ۲۵۵.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۹.</ref>
+==مفهوم‌شناسی==
+[[غیب]]، مصدر ثلاثی مجرد از ماده «غ ی ب»، به معنای ناپدید، دور و جدا گشتن و مخالف ظهور و [[شهادت]] است. [[امر غیبی]] نیز آن است که ناپدید و دور از دسترس [[حس]] و اشاره باشد<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۶۵۴؛ واحدی نیشابوری، التفسیر البسیط، ج۲، ص۶۸.</ref>. راغب «غیب» را مقابل [[شهود]]، به معنای چیزی که از حس پوشیده و پنهان باشد، معنا کرده است<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ص۶۱۶.</ref>.
+غیب در اصطلاح به همان معنای لغوی استعمال شده است. [[علامه]] [[تهانوی]] در معنای «غیب» گفته است: {{عربی|هو الأمر الخفي لا يدركه الحس}}<ref>تهانوی، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج۲، ص۱۲۵۶.</ref>؛ «غیب امری خفی است که حس آن را [[درک]] نمی‌کند».
+غیب در اصطلاح [[قرآن]] و [[حدیث]]، چیزی است که [[شناخت]] آن به کمک اسباب عادی تحقق نمی‌پذیرد<ref>سبحانی، مفاهیم القرآن، ج۳، ص۴۰۲-۴۰۷.</ref>. در [[آیه]] {{متن قرآن|تِلْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنْتَ تَعْلَمُهَا أَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هَذَا فَاصْبِرْ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید پس شکیبا باش که سرانجام (نیکو) از آن پرهیزگاران است» سوره هود، آیه ۴۹.</ref> مراد [[اخبار]] و حالات [[پیامبران]] گذشته و غیره است که به [[طریق وحی]] بیان شده است. پس منظور از غیب، گذشته‌هاست و در آیه {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ}}<ref>«دانای نهان و آشکار است» سوره انعام، آیه ۷۳.</ref>، {{متن قرآن|الْغَيْب}} شامل همه نهان‌هاست؛ اعم از گذشته، حال و [[آینده]].
+همچنین مقصود از [[علم غیب]]، که در [[روایات]] برای [[ائمه]]{{عم}} ثابت شده است، جمیع {{عربی|مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ}} را شامل می‌گردد. این نوع از [[علم]] از مهم‌ترین [[علوم]] ائمه‌{{عم}} است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید:
+{{متن حدیث|إِنِّي لَأَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ مَا فِي الْجَنَّةِ وَ أَعْلَمُ مَا فِي النَّارِ وَ أَعْلَمُ مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ}}<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۶۲.</ref>.
+به [[راستی]] آنچه در [[آسمان‌ها]] و در [[زمین]] است می‌دانم و آنچه در [[بهشت]] است می‌دانم و آنچه در [[آتش]] ([[جهنم]]) است می‌دانم و آنچه بوده و موجود می‌شود را می‌دانم.
+[[امام باقر]]{{ع}} نیز می‌فرماید:
+{{متن حدیث|لَا وَ اللَّهِ لَا يَكُونُ عَالِمٌ جَاهِلًا أَبَداً عَالِماً بِشَيْ‌ءٍ جَاهِلًا بِشَيْ‌ءٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَجَلُّ وَ أَعَزُّ وَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يَفْرِضَ طَاعَةَ عَبْدٍ يَحْجُبُ عَنْهُ عِلْمَ سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ ثُمَّ قَالَ لَا يَحْجُبُ ذَلِكَ عَنْهُ}}<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۶۲.</ref>.
+«نه، به [[خدا]] [[سوگند]] [[عالمی]][که اطاعتش لازم باشد] هیچ‌گاه [[جاهل]] نمی‌شود، عالم به چیزی و جاهل به چیزی باشد، سپس فرمود: «[[خداوند]] بزرگ‌تر و عزیز‌تر و گرامی‌تر از آن است که [[اطاعت]] از بنده‌ای را [[واجب]] گرداند که [[علم]] [[آسمان]] و زمینش را از او پوشانده باشد». سپس فرمود: «آن علم را از او نمی‌پوشاند».
+بر اساس این [[روایت]] ایشان به [[اذن خداوند]] به تمامی [[واقعیات]] گذشته و [[آینده]] این عالم (یا [[عوالم]] گذشته) و [[حقایق]] [[علمی]] که وجود دارد و [[دانشمندان]] با ابزار [[تجربی]] با زحمت‌های [[طاقت]] فرسا پس از سالیان طولانی به آن می‌رسند و شاید به [[حقیقت]] آن نیز کاملاً واقف نشوند، واقف بوده و احاطه دارند، چنانچه خود به آن [[اقرار]] نموده‌اند<ref>تحریری، جلوه‌های لاهوتی، ج۱، ص۱۳۳.</ref>.
+در کافی بابی با عنوان {{عربی|أَنَّ الْأَئِمَّةَ{{عم}} يَعْلَمُونَ عِلْمَ مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ وَ أَنَّهُ لَا يَخْفَى عَلَيْهِمُ الشَّيْ‌ءُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ‌}}<ref>اینکه امامان معصوم{{عم}} نسبت به دانش گذشته و آینده آگاهند و اینکه هیچ چیزی نسبت به ایشان مخفی نیست.</ref> آمده است. در [[روایات]] این باب، این مسئله مطرح شده است که [[ائمه]]{{عم}} از همه امور گذشته و آینده آگاهند. بنابراین [[علم غیب]] در روایات شامل همه امور مخفی از [[حس ظاهری]] [[انسان]] و تمام نهان‌هاست؛ اعم از گذشته، حال و آینده.<ref>[[علم غیب ائمه - ضیایی (مقاله)|مقاله «علم غیب ائمه»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۱۷ (کتاب)|موسوعه رد شبهات ج۱۷]] ص ۳۹.</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۴۱: / خط ۵۵: @@
 # [[پرونده:6337381.jpg|22px]] [[سید محمود جزائری|جزائری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)|'''کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان''']]
 # [[پرونده:1379152.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳''']]
+# [[پرونده:IM009896.jpg|22px]] [[علم غیب ائمه - ضیایی (مقاله)|مقاله «علم غیب ائمه»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۱۷ (کتاب)|'''موسوعه رد شبهات ج۱۷''']]
 {{پایان منابع}}