دعا در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

| موضوع مرتبط = دعا

| عنوان مدخل  = دعا

| پرسش مرتبط  =  

}}

== مقدمه ==

== [[تشویق]] به [[یاد خدا]] ==

در کتاب [[الأمالی (کتاب)|الأمالی]] به سندش، از [[امام حسین]] {{ع}}، از [[امام علی]] {{ع}} آمده است: [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: "هر کس در هر [[روز]]، صد مرتبه بگوید: {{متن حدیث|لَا إِلَهَ‏ إِلَّا الَّلهُ‏ الْمَلِكُ‏ الْحَقُ‏ الْمُبِينُ‏}} ـ جز خدای فرمانروای بر [[حق]] و آشکار، خدایی نیست ـ، [[توانگری]] را به سوی خود می‌کشد و [[ناداری]] را می‌رانَد و درِ [[دوزخ]]، بر او بسته و درِ [[بهشت]]، برایش گشوده می‌شود"<ref>{{متن حدیث|قَالَ النَّبِيُّ {{صل}}: مَنْ قَالَ فِي كُلِّ يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ الْمُبِينُ» اسْتَجْلَبَ بِهِ الْغِنَى، وَ اسْتَدْفَعَ‏ بِهِ‏ الْفَقْرَ، وَ سَدَّ عَنْهُ بَابَ النَّارِ، وَ اسْتَفْتَحَ بِهِ بَابَ الْجَنَّةِ}}، الأمالی، طوسی، ص۲۷۹، ح۵۳۴.</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۵۵.</ref>

== [[ادب دعا]] ==

در کتاب [[مهج الدعوات (کتاب)|مهج الدعوات]] از [[امام حسین]] {{ع}}، در دعایش، در بامداد و شامگاه آمده است: "[[به نام خداوند بخشنده مهربان]]. [[به نام خدا]] و به [[یاری خدا]] و از [[خدا]] و به سوی خدا و در [[راه خدا]] و بر [[آیین]] [[پیامبر خدا]]! بر خدا [[توکّل]] کردم، و هیچ [[جنبش]] و نیرویی جز از جانب خدای والایِ بزرگ نیست. خداوندا! خودم را [[تسلیم]] تو کردم و رویم را به سوی تو کردم و کارم را به تو سپردم. تنها از تو [[عافیت]] از هر [[بدی]] ای در [[دنیا]] و آخرت را می‌خواهم. خداوندا! تو مرا به جای هر کسی بسنده‌ای و هیچ کس، جای تو را برای من نمی‌گیرد. پس مرا از [[ترس]] و بیمی که از هر کس دارم، کفایت کن و [[گشایش]] و بیرون‌شدی در کارم قرار ده، که تو می‌دانی و من نمی‌دانم، و می‌توانی و من نمی‌توانم، و تو بر هر کاری [[توانایی]]، به رحمتت، ای مهربان‌ترینِ مهربانان!"<ref>{{متن حدیث|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ مِنَ اللَّهِ وَ إِلَى اللَّهِ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ عَلَى مِلَّةِ رَسُولِ اللَّهِ وَ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْلَمْتُ نَفْسِي إِلَيْكَ وَ وَجَّهْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ وَ فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ إِيَّاكَ أَسْأَلُ الْعَافِيَةَ مِنْ كُلِّ سُوءٍ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَكْفِينِي مِنْ كُلِّ أَحَدٍ وَ لَا يَكْفِينِي أَحَدٌ مِنْكَ فَاكْفِنِي‏ مِنْ‏ كُلِ‏ أَحَدٍ مَا أَخَافُ‏ وَ أَحْذَرُ وَ اجْعَلْ لِي مِنْ أَمْرِي فَرَجاً وَ مَخْرَجاً إِنَّكَ تَعْلَمُ وَ لَا أَعْلَمُ وَ تَقْدِرُ وَ لَا أَقْدِرُ وَ أَنْتَ عَلَى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ}}، مهج الدعوات، ص۱۹۸؛ بحار الأنوار، ج۸۶، ص۳۱۳، ح۶۵.</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۵۸.</ref>

از [[ابو مجلز]] نقل است: [[امام حسین]] {{ع}} دید که مردی بر چارپایی سوار شد و گفت: {{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ}}<ref>«پاکا آن (خداوند) که این را برای ما رام کرد و ما را توان آن نبود» سوره زخرف، آیه ۱۳.</ref>. پس به او فرمود: «آیا به این، [[فرمان]] یافته‌ای؟». مرد گفت: پس چه بگویم؟ فرمود: «بگو: [[ستایش]]، خدایی راست که مرا به [[اسلام]]، ره نمود و با [فرستادن] [[محمّد]] {{صل}} بر من، [[منّت]] نهاد و مرا در میان [[بهترین]] امّتی که برای [[مردم]]، بیرون کشیده شده است، قرار داد. این، [[نعمت]] است». سپس ادامه داد: «ابتدا این را [که گفتم] می‌گویی، چون خدای عز و جل می‌فرماید: {{متن قرآن|ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ}}<ref>«سپس نعمت پروردگارتان را هنگامی که بر آن قرار گرفتید یاد کنید و بگویید: پاکا آن (خداوند) که این را برای ما رام کرد و ما را توان آن نبود» سوره زخرف، آیه ۱۳.</ref>»<ref>{{متن حدیث|عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ {{ع}} أَنَّهُ رَأى رَجُلاً رَكِبَ دَابَّةً فَقَالَ: {{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ}} فَقَالَ لَهُ الحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ {{ع}}: وَ بِهَذَا اُمِرْتَ؟ قَالَ: فَكَيْفَ أَقُولُ؟ قَالَ: تَقُولُ: «الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي هَدَاني لِلإِسْلَامِ، وَ مَنَّ عَلَيَّ بِمُحَمَّدٍ {{صل}}، وَجَعَلَنِي فِي خَيْرِ اُمَّةٍ اُخْرِجَت لِلنَّاسِ»، فَهَذِهِ النِّعْمَةُ. فَقَالَ تَبْدَأُ بِهَذَا لِقَوْلِهِ عزَّوَجَلَّ: {{متن قرآن|ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ}}}}، الدعاء، طبرانی، ص۲۴۶، ح۷۷۵؛ المصنّف، ابن أبی شیبه، ج۷، ص۱۱۶، ح۳.</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۵۹.</ref>

در کتاب [[الارشاد (کتاب)|الارشاد]] به نقل از [[ربیع]] آمده است: [[امام صادق]] {{ع}} را دیدم که به گاه ورود بر [[منصور عبّاسی]]، لب‌هایش را تکان می‌داد و هر چه [بیشتر] می‌جنبانْد، [[خشم]] منصور فرو می‌نشست. به نزدیکش که رسید، منصور از او [[خشنود]] شد. چون امام صادق {{ع}} از نزد منصور خارج شد، او را دنبال کردم و گفتم: این [[مرد]] (منصور) از خشمناک‌ترینِ [[مردم]] بر تو بود. چون وارد شدی، لب‌هایت را می‌جنبانْدی و هر چه بیشتر ادامه می‌دادی، خشمش [بیشتر] فرو می‌نشست. [لب] به چیز می‌جنباندی (چه ذکری می‌گفتی)؟ فرمود: «دعای جدّم [[حسین بن علی]] {{ع}} را می‌خواندم». گفتم: فدایت شوم! این [[دعا]] چیست؟ فرمود: "ای ساز و برگ من، به گاه [[گرفتاری]]! و ای [[فریادرس]] من، به هنگام [[سختی]]! مرا با چشمت که نمی‌خوابد، [[حفظ]] کن و زیر سایه ستونت که [[خم]] نمی‌شود، بگیر". این دعا را حفظ کردم و هیچ گرفتاری‌ای به من نرسید، جز آنکه با خواندن این دعا، [[گشایش]] یافت<ref>{{متن حدیث|كُنْتُ رَأَيْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ {{ع}} حِينَ دَخَلَ عَلَى الْمَنْصُورِ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَكُلَّمَا حَرَّكَهُمَا سَكَنَ‏ غَضَبُ‏ الْمَنْصُورِ حَتَّى أَدْنَاهُ مِنْهُ وَ قَدْ رَضِيَ عَنْهُ فَلَمَّا خَرَجَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} مِنْ عِنْدِ أَبِي جَعْفَرٍ اتَّبَعْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ كَانَ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ غَضَباً عَلَيْكَ فَلَمَّا دَخَلْتَ عَلَيْهِ دَخَلْتَ وَ أَنْتَ تُحَرِّكُ شَفَتَيْكَ وَ كُلَّمَا حَرَّكْتَهُمَا سَكَنَ غَضَبُهُ فَبِأَيِّ شَيْ‏ءٍ كُنْتَ تُحَرِّكُهُمَا قَالَ بِدُعَاءِ جَدِّي الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ {{ع}} قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا هَذَا الدُّعَاءُ قَالَ يَا عُدَّتِي عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا غَوْثِي عِنْدَ كُرْبَتِي احْرُسْنِي بِعَيْنِكَ الَّتِي لَا تَنَامُ وَ اكْنُفْنِي بِرُكْنِكَ الَّذِي لَا يُرَامُ قَالَ الرَّبِيعُ فَحَفِظْتُ هَذَا الدُّعَاءَ فَمَا نَزَلَتْ بِي شِدَّةٌ قَطُّ إِلَّا دَعَوْتُ بِهِ فَفَرَّجَ عَنِّي}}، الارشاد، ج۲، ص۱۸۴.</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۶۰.</ref>