نظام سیاسی در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'علم سیاست' به 'علم سیاست'
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
تعاریف گوناگون، متعدد و متفاوت دیگری از نظام سیاسی، توسط [[اندیشمندان]] بیان شده است که برای آشنایی بیشتر به برخی از این تعاریف اشاره میشود: | تعاریف گوناگون، متعدد و متفاوت دیگری از نظام سیاسی، توسط [[اندیشمندان]] بیان شده است که برای آشنایی بیشتر به برخی از این تعاریف اشاره میشود: | ||
# [[داوید استون]]<ref>David Easton.</ref> نیز میگوید: "[[نظام سیاسی]]؛ نظامی از کنش و واکنش در هر جامعهای است که به وسیلۀ آن توزیعهای الزامآور یا مقتدرانه ایجاد و [[اجرا]] میشود"<ref>عبدالرحمن عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۵۰.</ref>. | # [[داوید استون]]<ref>David Easton.</ref> نیز میگوید: "[[نظام سیاسی]]؛ نظامی از کنش و واکنش در هر جامعهای است که به وسیلۀ آن توزیعهای الزامآور یا مقتدرانه ایجاد و [[اجرا]] میشود"<ref>عبدالرحمن عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۵۰.</ref>. | ||
# برخی از [[دانشمندان]] [[علم | # برخی از [[دانشمندان]] [[علم سیاست]]، [[نظام سیاسی]] را الگوی سازمانبندی [[قدرت]] در [[جامعه]] معرفی کردهاند. [[موریس دوورژه]] میگوید: "در هر جامعۀ پیچیدهای، [[قدرت]]، سازمان یافته است، رژیمهای [[سیاسی]]، انواع گوناگون سازمانبندی قدرتاند. این رژیمها درعین حال، از نهادهای صوری و رسمی که به وسیلۀ [[قوانین]] اساسی، [[قوانین]] عادی و به طور کلّی، متون [[حقوقی]] استقرار یافتهاند و همچنین از نهادهای موجود عادی و متداول معمول و کارساز، ناشی میشوند”<ref>موریس دوورژه، اصول علم سیاست، ص۱۴۶.</ref>. | ||
# اغلب اندیشمندان، مفهوم نظام سیاسی را با اصطلاح "رژیم سیاسی" که معادل غربی آن است، به کار برده و میگویند: "نظام [[سیاسی]]، شکل و ساخت [[قدرت]] دولتی و همه نهادهای عمومی، اعم از سیاسی، [[اداری]]، [[اقتصادی]]، [[قضایی]]، نظامی، مذهبی و چگونگی کارکرد این نهادها و [[قوانین]] و مقررات [[حاکم]] بر آنهاست"<ref>ابوالحمد، عبدالحمید، مبانی سیاست، ص۴۱.</ref>. | # اغلب اندیشمندان، مفهوم نظام سیاسی را با اصطلاح "رژیم سیاسی" که معادل غربی آن است، به کار برده و میگویند: "نظام [[سیاسی]]، شکل و ساخت [[قدرت]] دولتی و همه نهادهای عمومی، اعم از سیاسی، [[اداری]]، [[اقتصادی]]، [[قضایی]]، نظامی، مذهبی و چگونگی کارکرد این نهادها و [[قوانین]] و مقررات [[حاکم]] بر آنهاست"<ref>ابوالحمد، عبدالحمید، مبانی سیاست، ص۴۱.</ref>. | ||
# به نظر مارکس، نظام سیاسی از دو عنصر تشکیل یافته است؛ یکی [[رهبران]] سیاسی و [[مقامات]] منسوب به آنان و دیگری، تشکیلات و سازمان دولت<ref>پیشهور، احمد، جامعهشناسی سیاسی، ص۴۱.</ref>. | # به نظر مارکس، نظام سیاسی از دو عنصر تشکیل یافته است؛ یکی [[رهبران]] سیاسی و [[مقامات]] منسوب به آنان و دیگری، تشکیلات و سازمان دولت<ref>پیشهور، احمد، جامعهشناسی سیاسی، ص۴۱.</ref>. | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
=== نظامهای سیاسی غیر دینی === | === نظامهای سیاسی غیر دینی === | ||
{{اصلی|نظامهای سیاسی غیر دینی}} | {{اصلی|نظامهای سیاسی غیر دینی}} | ||
نظامهای سیاسی که به هیچ شکلی خود را [[متعهد]] به [[پاسداری]] و [[ترویج دین]] نمیدانند و ریشه دینی ندارند، شکلهای متفاوتی دارند که در [[حقیقت]] میتوان به تعداد این نوع [[جوامع]] سیاسی و حکومتها، نظام سیاسی غیردینی ذکر کرد؛ زیرا هر کدام دارای ویژگیهایی است که آن را از دیگر [[نظامها]] متمایز میسازد. [[دانشمندان]] و [[پژوهشگران]] [[علم | نظامهای سیاسی که به هیچ شکلی خود را [[متعهد]] به [[پاسداری]] و [[ترویج دین]] نمیدانند و ریشه دینی ندارند، شکلهای متفاوتی دارند که در [[حقیقت]] میتوان به تعداد این نوع [[جوامع]] سیاسی و حکومتها، نظام سیاسی غیردینی ذکر کرد؛ زیرا هر کدام دارای ویژگیهایی است که آن را از دیگر [[نظامها]] متمایز میسازد. [[دانشمندان]] و [[پژوهشگران]] [[علم سیاست]] از ملاکهای مختلفی برای این طبقهبندی بهره بردهاند. برخی از این ملاکها عبارتند از: [[منبع مشروعیت]]، تعداد [[احزاب]]، [[تئوری]] پیدایش حکومت، [[میزان]] [[مشارکت]] [[شهروندان]] در [[حکومت]]، تمرکز یا توزیع [[قدرت]] در داخل [[کشور]] و تعداد [[حاکمان]]. این نوع از نظامها چند قسم هستند: | ||
# نظام سیاسی با حاکمیت یک فرد که یک نفر در رأس [[نظام]] قرار میگیرد و با عنوانهایی همانند [[سلطان]]، شاه و امپراتور، [[جامعه]] [[سیاسی]] را اداره میکند که دارای دو قسم [[نظام استبدادی]] و [[نظام پادشاهی مشروطه]] است. | # نظام سیاسی با حاکمیت یک فرد که یک نفر در رأس [[نظام]] قرار میگیرد و با عنوانهایی همانند [[سلطان]]، شاه و امپراتور، [[جامعه]] [[سیاسی]] را اداره میکند که دارای دو قسم [[نظام استبدادی]] و [[نظام پادشاهی مشروطه]] است. | ||
# [[نظام سیاسی]] با [[حاکمیت]] گروهی که [[حکومت]] توسط تنی چند یا گروه معدودی اداره میشود که با توجه به ویژگیها و اهداف موردنظر آنان، سه نوع حکومت آریستوکراسی، الیگارشی و حکومت [[نخبگان]] را میتوان نام برد<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۵۸.</ref>. | # [[نظام سیاسی]] با [[حاکمیت]] گروهی که [[حکومت]] توسط تنی چند یا گروه معدودی اداره میشود که با توجه به ویژگیها و اهداف موردنظر آنان، سه نوع حکومت آریستوکراسی، الیگارشی و حکومت [[نخبگان]] را میتوان نام برد<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۵۸.</ref>. | ||