پرش به محتوا

بحر سقا: تفاوت میان نسخه‌ها

۶۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ آوریل ۲۰۲۴
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == بحر السقا<ref>{{عربی|السقا: بفتح أوله و القاف المشددة تلیها ألف ممدودة}}. (توضیح المشتبه، ج۵، ص۱۱۳) ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال البرقی، ص۴۰؛ رجال الطوسی، ص۱۷۲، ش۲...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۴۷: خط ۴۷:
برخی از [[رجالیان]]، به استناد طریق [[شیخ صدوق]] به بحر بن کثیر (کنیز) در مشیخه [[من لا یحضره الفقیه]]<ref>{{عربی|و ما کان فیه عن بحر السقاء فقد رؤیته عن أبی، عن سعد بن عبد الله، عن إبراهیم بن مهزیار، عن أخیه علی، عن حماد بن عیسی، عن حریز، عن بحر السقاء و هو بحر بن کثیر}}. (مشیخة الفقیه، ج۴، ص۴۷۰).</ref>، وی را از [[راویان ممدوح]] به شمار آوردند، به دلیل روایت [[حماد بن عیسی]]<ref>حماد بن عیسی الجهنی از اصحاب اجماع است. (ر.ک: رجال الکشی، ص۳۷۵، ش۷۰۵).</ref> به واسطه [[حریز بن عبدالله]] از بحر بن کثیر و [[اعتماد]] [[شیخ صدوق]] به [[روایات]] [[بحر السقا]]<ref>ر.ک: تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴.</ref>. برخی هم او را از راویانی دانسته‌اند که دارای اصول [[معتمد]] بوده‌اند<ref>ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۶، ش۲۰۳۰.</ref>.
برخی از [[رجالیان]]، به استناد طریق [[شیخ صدوق]] به بحر بن کثیر (کنیز) در مشیخه [[من لا یحضره الفقیه]]<ref>{{عربی|و ما کان فیه عن بحر السقاء فقد رؤیته عن أبی، عن سعد بن عبد الله، عن إبراهیم بن مهزیار، عن أخیه علی، عن حماد بن عیسی، عن حریز، عن بحر السقاء و هو بحر بن کثیر}}. (مشیخة الفقیه، ج۴، ص۴۷۰).</ref>، وی را از [[راویان ممدوح]] به شمار آوردند، به دلیل روایت [[حماد بن عیسی]]<ref>حماد بن عیسی الجهنی از اصحاب اجماع است. (ر.ک: رجال الکشی، ص۳۷۵، ش۷۰۵).</ref> به واسطه [[حریز بن عبدالله]] از بحر بن کثیر و [[اعتماد]] [[شیخ صدوق]] به [[روایات]] [[بحر السقا]]<ref>ر.ک: تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴.</ref>. برخی هم او را از راویانی دانسته‌اند که دارای اصول [[معتمد]] بوده‌اند<ref>ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۶، ش۲۰۳۰.</ref>.


در پذیرش هر دو نظر اشکال است؛ زیرا اولاً سبب اعتماد [[صدوق]] به [[احادیث]] یک [[راوی]]، [[وثاقت]] یا [[حسن حال]] وی نبوده، بلکه به جهت قوت متن [[روایت]] است و ثانیاً اگر بحر بن کثیر دارای اصل و کتاب بود، حتماً در [[الفهرست]] [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] عنوان می‌‌شد، پس عدم ذکر نام وی در این دو کتاب، دلیل است که وی دارای اثر [[علمی]] نبوده است. بلی! احتمال دارد که وی از صاحبان کتاب و اصول بوده؛ لیکن به دست نجاشی و شیخ طوسی نرسیده باشد و از آن اطلاع نداشته باشند؛ اما به قرینه روایت بی‌واسطه [[أبان بن عثمان]] که از [[اصحاب اجماع]] بوده <ref>ر.ک: رجال الکشّی (اختیار معرفة الرجال)، ص۳۷۵، ش۷۰۵.</ref> و به قرینه روایت با واسطه [[حماد بن عیسی]] که وی نیز از اصحاب اجماع است، وثاقت وی ثابت می‌شود.
در پذیرش هر دو نظر اشکال است؛ زیرا اولاً سبب اعتماد [[صدوق]] به [[احادیث]] یک [[راوی]]، [[وثاقت]] یا [[حسن حال]] وی نبوده، بلکه به جهت قوت متن [[روایت]] است و ثانیاً اگر بحر بن کثیر دارای اصل و کتاب بود، حتماً در [[الفهرست]] [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی]] عنوان می‌‌شد، پس عدم ذکر نام وی در این دو کتاب، دلیل است که وی دارای اثر [[علمی]] نبوده است. بلی! احتمال دارد که وی از صاحبان کتاب و اصول بوده؛ لکن به دست نجاشی و شیخ طوسی نرسیده باشد و از آن اطلاع نداشته باشند؛ اما به قرینه روایت بی‌واسطه [[أبان بن عثمان]] که از [[اصحاب اجماع]] بوده <ref>ر.ک: رجال الکشّی (اختیار معرفة الرجال)، ص۳۷۵، ش۷۰۵.</ref> و به قرینه روایت با واسطه [[حماد بن عیسی]] که وی نیز از اصحاب اجماع است، وثاقت وی ثابت می‌شود.


[[محدث نوری]] بعد از یادآوری طریق شیخ صدوق به بحر السقا نوشته است: {{عربی|"السند صحيح<ref>مقصود از سند، این است: {{عربی|و إلی بحر السقاء: أبوه، عن سعد بن عبدالله، عن إبراهیم ابن مهزیار، عن أخیه علی، عن حماد بن عیسی، عن حریز، عن بحر السقاء و هو بحر بن کثیر}}. (خاتمة مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۷۸، ش۴۵).</ref> بما مرّ من وثاقة إبراهيم، والباقي من الأجلّاء؛ وأما بحر السقاء فغير مذكور إلا في أصحاب الصادق{{ع}} من رجال الشيخ، وقد مرّ ويأتي استظهار كون من يذكر فيه من الأربعة آلاف الذين ذكرهم ابن عقدة في رجال الصادق{{ع}} ووثقهم؛ ويشير إلى وثاقته أيضاً رواية حمّاد عنه ولو بالواسطة ورواية حريز الذي عدّ كلّ كتبه من الأصول، وعدّ كتابه من الكتب المعتمدة... مع إنّا في غني عن ذكر الامارات بعد وجود حمّاد بن عيسى في الطريق وهو من أصحاب الإجماع، فلا حاجة إلى النظر في حال الذين بعده"}}<ref>خاتمة مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۷۸، ش۴۵.</ref>.
[[محدث نوری]] بعد از یادآوری طریق شیخ صدوق به بحر السقا نوشته است: {{عربی|"السند صحيح<ref>مقصود از سند، این است: {{عربی|و إلی بحر السقاء: أبوه، عن سعد بن عبدالله، عن إبراهیم ابن مهزیار، عن أخیه علی، عن حماد بن عیسی، عن حریز، عن بحر السقاء و هو بحر بن کثیر}}. (خاتمة مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۷۸، ش۴۵).</ref> بما مرّ من وثاقة إبراهيم، والباقي من الأجلّاء؛ وأما بحر السقاء فغير مذكور إلا في أصحاب الصادق{{ع}} من رجال الشيخ، وقد مرّ ويأتي استظهار كون من يذكر فيه من الأربعة آلاف الذين ذكرهم ابن عقدة في رجال الصادق{{ع}} ووثقهم؛ ويشير إلى وثاقته أيضاً رواية حمّاد عنه ولو بالواسطة ورواية حريز الذي عدّ كلّ كتبه من الأصول، وعدّ كتابه من الكتب المعتمدة... مع إنّا في غني عن ذكر الامارات بعد وجود حمّاد بن عيسى في الطريق وهو من أصحاب الإجماع، فلا حاجة إلى النظر في حال الذين بعده"}}<ref>خاتمة مستدرک الوسائل، ج۴، ص۱۷۸، ش۴۵.</ref>.


ولی [[رجالیان]] [[سنّی]]، [[بحر بن کنیز]] را به شدت [[تضعیف]] کرده و با عباراتی همچون {{عربی|"هو متروك لا يحتج به"}}<ref>تلخیص الحبیر (ابن حجر)، ج۲، ص۲۵.</ref>، {{عربی|"هو ضعيف"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"ضعيف في الرواية"}}<ref>شعب الایمان، ج۳، ص۲۲، ذیل ح۲۷۵۵.</ref>، {{عربی|"لا يحتج بروايته"}}<ref>نصب الرایه، ص۱۰۴.</ref>، {{عربی|"مجمع على تركه"}}<ref>کنز العمال، ج۹، ص۸۳، ذیل ح۲۵۰۷۳.</ref>، [[کذاب]]<ref>تذکرة الموضوعات، ص۱۲.</ref>، {{عربی|"ضعّفوه جداً"}}<ref>خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ص۴۶.</ref>، {{عربی|"ما كتبت عنه إلا حديثاً واحداً"}}<ref>خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ص۴۶.</ref>، {{عربی|"اتّفقوا على تركه"}}<ref>فیض القدیر، ج۲، ص۵۴۳، ذیل ح۲۲۱۴.</ref>، {{عربی|"تركوه"}}<ref>فیض القدیر، ج۳، ص۶۴۹، ذیل ح۴۰۷۱.</ref>، {{عربی|"ليس عندهم بقوي"}}<ref>التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۲۸، ش۱۹۲۷.</ref>، {{عربی|"متروك الحديث"}}<ref>الضعفاء والمتروکین، ص۱۶۰، ش۸۲.</ref>، {{عربی|"كان لا شيئاً"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"لا يكتب حديثه"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"كان ممّن فحش خطؤه وكثر وهمه حتى استحق الترك"}}<ref>المجروحین (ابن حبان)، ج۱، ص۱۹۲.</ref>، {{عربی|"كل الناس أحب إلي منه"}}<ref>الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۵۰، ش۲۸۷.</ref>، {{عربی|"لا ينبغي أن يروي عنه"}}<ref>الموضوعات (ابن جوزی)، ج۱، ص۱۶۷.</ref>، {{عربی|"لا بأس به"}}<ref>إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۵۰، ش۶۷۵.</ref>، {{عربی|"تروي عنه مناكير"}}<ref>إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۵۰، ش۶۷۵.</ref>، {{عربی|"ساقط"}}<ref>الضعفاء والمتروکین، ص۱۶۰، ش۸۲.</ref> و {{عرب"أنه مجهول"}}<ref>تنزیه الشریعة المرفوعه، ج۱، ص۲۰۲، ذیل ش۶۰.</ref> از وی یاد کرده‌اند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 432-434.</ref>
ولی [[رجالیان]] [[سنّی]]، [[بحر بن کنیز]] را به شدت [[تضعیف]] کرده و با عباراتی همچون {{عربی|"هو متروك لا يحتج به"}}<ref>تلخیص الحبیر (ابن حجر)، ج۲، ص۲۵.</ref>، {{عربی|"هو ضعيف"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"ضعيف في الرواية"}}<ref>شعب الایمان، ج۳، ص۲۲، ذیل ح۲۷۵۵.</ref>، {{عربی|"لا يحتج بروايته"}}<ref>نصب الرایه، ص۱۰۴.</ref>، {{عربی|"مجمع على تركه"}}<ref>کنز العمال، ج۹، ص۸۳، ذیل ح۲۵۰۷۳.</ref>، [[کذاب]]<ref>تذکرة الموضوعات، ص۱۲.</ref>، {{عربی|"ضعّفوه جداً"}}<ref>خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ص۴۶.</ref>، {{عربی|"ما كتبت عنه إلا حديثاً واحداً"}}<ref>خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ص۴۶.</ref>، {{عربی|"اتّفقوا على تركه"}}<ref>فیض القدیر، ج۲، ص۵۴۳، ذیل ح۲۲۱۴.</ref>، {{عربی|"تركوه"}}<ref>فیض القدیر، ج۳، ص۶۴۹، ذیل ح۴۰۷۱.</ref>، {{عربی|"ليس عندهم بقوي"}}<ref>التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۲۸، ش۱۹۲۷.</ref>، {{عربی|"متروك الحديث"}}<ref>الضعفاء والمتروکین، ص۱۶۰، ش۸۲.</ref>، {{عربی|"كان لا شيئاً"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"لا يكتب حديثه"}}<ref>الجرح والتعدیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۶۵۵.</ref>، {{عربی|"كان ممّن فحش خطؤه وكثر وهمه حتى استحق الترك"}}<ref>المجروحین (ابن حبان)، ج۱، ص۱۹۲.</ref>، {{عربی|"كل الناس أحب إلي منه"}}<ref>الکامل (ابن عدی)، ج۲، ص۵۰، ش۲۸۷.</ref>، {{عربی|"لا ينبغي أن يروي عنه"}}<ref>الموضوعات (ابن جوزی)، ج۱، ص۱۶۷.</ref>، {{عربی|"لا بأس به"}}<ref>إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۵۰، ش۶۷۵.</ref>، {{عربی|"تروي عنه مناكير"}}<ref>إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۵۰، ش۶۷۵.</ref>، {{عربی|"ساقط"}}<ref>الضعفاء والمتروکین، ص۱۶۰، ش۸۲.</ref> و {{عربی|"أنه مجهول"}}<ref>تنزیه الشریعة المرفوعه، ج۱، ص۲۰۲، ذیل ش۶۰.</ref> از وی یاد کرده‌اند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 432-434.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۶۱: خط ۶۱:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:رجال]]
[[رده:طبقه پنجم راویان]]
[[رده:اصحاب امام صادق]]
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش